ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ଶିଵନୈଵେଦ୍ଯେ ଯାଂତି ପାପାନି ଦୂରତଃ ଭକ୍ତେତୁଶିଵନୈଵେଦ୍ଯେପୁଣ୍ଯାନ୍ଯା ଯାଂତିକୋଟିଶଃ
ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂରେ ଯାଏ; ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।
ଅଲଂ ଯାଗସହସ୍ରେଣାପ୍ଯଲଂ ଯାଗାର୍ବୁଦୈରପି ଭକ୍ଷିତେ ଶିଵନୈଵେଦ୍ଯେ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ହଜାର ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା କୋଟି ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ସମାନ ନୁହେଁ; ଏହା କରିଲେ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ।
ଯଦ୍ଗୃହେଶିଵନୈଵେଦ୍ଯପ୍ରଚାରୋପିପ୍ରଜାଯତେ ତଦ୍ଗୃହଂପାଵନଂସର୍ଵମନ୍ଯପାଵନକାରଣମ୍
ଯେଉଁ ଘରରେ ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ବଣ୍ଟନ ହୁଏ, ସେଉଁ ଘର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପବିତ୍ରତାର କାରଣ ହୁଏ।
ଆଗତଂ ଶିଵନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶିରସାମୁଦା ଭକ୍ଷଣୀଯଂପ୍ରଯତ୍ନେ ନ ଶିଵସ୍ମରଣପୂର୍ଵକମ୍
ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ଆସିଲେ, ଶିର ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସତର୍କତା ସହ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଗତଂ ଶିଵନୈଵେଦ୍ଯମନ୍ଯଦା ଗ୍ରାହ୍ଯମିତ୍ଯପି ଵିଲଂବେପାପସଂବଂଧୋଭଵତ୍ଯେଵ ହି ମାନଵେ
ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ଏହା ପାପ ସହିତ ଜଡିତ ହୁଏ।
ନ ଯସ୍ଯ ଶିଵନୈଵେଦ୍ଯଗ୍ରହଣେଚ୍ଛାପ୍ରଜାଯତେ ସପାପିଷ୍ଠୋଗରିଷ୍ଠଃସ୍ଯାନ୍ନରକଂଯାତ୍ଯପିଧ୍ରୁଵମ୍
ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଇଚ୍ଛା ରଖିନାହିଁ, ସେ ସବୁଠୁ ଅଧମ ପାପୀ ହୁଏ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ହୃଦଯେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତେ ଚ ସ୍ଵର୍ଣରୂପ୍ଯାଦିନିର୍ମିତେ ଶିଵଦୀକ୍ଷାଵତାଭକ୍ତେନେଦଂଭକ୍ଷ୍ଯମିତୀର୍ଯତେ
ହୃଦୟରେ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଆଦିରେ ତିଆରି ଥାକିଲେ, ଯିଏ ଶିବଦୀକ୍ଷା ନେଇଛି, ସେ ପାଇଁ ଏହା ଭକ୍ଷଣ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶିଵଦୀକ୍ଷାନ୍ଵିତୋଭକ୍ତୋ ମହାପ୍ରସାଦସଂଜ୍ଞକମ୍ ସର୍ଵେଷାମପି ଲିଂଗାନାଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଭକ୍ଷଯେଚ୍ଛୁଭମ୍
ଶିବଦୀକ୍ଷା ନେଇଥିବା ଭକ୍ତ ମହାପ୍ରସାଦ ନାମକ ନୈବେଦ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗରୁ ଭକ୍ଷଣ କରିପାରେ; ଏହା ଶୁଭ।
ଅନ୍ଯଦୀକ୍ଷାଯୁଜାଂନ୍ଃଣାଂଶିଵଭକ୍ତିରତାତ୍ମନାମ୍ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂନିର୍ଣଯଂପ୍ରୀତ୍ଯାଶିଵନୈଵେଦ୍ଯଭକ୍ଷଣେ
ଏବେ ଶିବଦୀକ୍ଷା ନ ନେଇଥିବା, କିନ୍ତୁ ଶିବଭକ୍ତ ଲୋକମାନେ ନୈବେଦ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ କି ନାହିଁ, ଏହାର ନିଷ୍ପତି ଆନନ୍ଦ ସହ ଶୁଣ।
ଶାଲଗ୍ରାମୋଦ୍ଭଵେ ଲିଂଗେ ରସଲିଂଗେତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ ପାଷାଣେ ରାଜତେସ୍ଵର୍ଣେସୁରସିଦ୍ଧପ୍ରତିଷ୍ଠିତେ
ଶାଳଗ୍ରାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଲିଙ୍ଗ, ରସ ଲିଙ୍ଗ, ପାଷାଣ, ଚାନ୍ଦି, ସୁନା, ଦେବତା କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗରେ—
କାଶ୍ମୀରେ ସ୍ଫାଟିକେରାତ୍ନେ ଜ୍ଯୋତିର୍ଲିଂଗେଷୁ ସର୍ଵଶଃ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣସମଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶଂଭୋର୍ନୈଵେଦ୍ଯଭକ୍ଷଣମ୍
କଶ୍ମୀରରେ ସ୍ଫାଟିକ ମଣି ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଯୋତିର୍ଲିଙ୍ଗରେ, ଶିବଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ଭକ୍ଷଣ କଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତର ସମାନ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମହାପି ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ନିର୍ମାଲ୍ଯଂଯସ୍ତୁଧାରଯେତ୍ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵାଦ୍ରୁତଂତସ୍ଯସର୍ଵପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଏକ ମହାପାପୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଚିତା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ନିର୍ମାଳ୍ୟ ପହିଁ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଘୀ ଭକ୍ଷଣ କଲେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଚଂଡାଧିକାରୋଯତ୍ରାସ୍ତିତଦ୍ଭାକ୍ତଵ୍ଯଂନମାନଵୈଃ ଚଂଡାଧିକାରୋନୋଯତ୍ରଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂତଚ୍ଚଭକ୍ତିତଃ
ଯେଉଁଠି ଚଣ୍ଡାଧିକାରୀ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି କେବଳ ସେମାନେ ଭକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ; ଯେଉଁଠି ଚଣ୍ଡାଧିକାରୀ ନାହାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ।
ବାଣଲିଂଗେଚଲୌହେଚସିଦ୍ଧେଲିଂଗେସ୍ଵଯଂଭୁଵି ପ୍ରତିମାସୁଚସର୍ଵାସୁନଚଂଡୋଧିକୃତୋଭଵେତ୍
ବାଣଲିଙ୍ଗ, ଲୋହା ଲିଙ୍ଗ, ସିଦ୍ଧ ଲିଙ୍ଗ, ସ୍ୱୟଂଭୁ ଲିଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିମାରେ ଚଣ୍ଡାଧିକାର ଲାଗୁ ହୁଏନା।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵାଵିଧାନେନଯୋଲିଂଗସ୍ନାପନୋଦକମ୍ ତ୍ରିଃପିବେତ୍ତ୍ରିଵିଧଂପାପଂତସ୍ଯେହାଶୁ ଵିନଶ୍ଯତି
ବିଧି ଅନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଯେଉଁଜଳ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ତିନିଥର ପିଲେ, ତାଙ୍କର ତିନି ପ୍ରକାରର ପାପ ଏଠାରେ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଅଗ୍ରାହ୍ଯଂଶିଵନୈଵେଦ୍ଯଂ ପତ୍ରଂପୁଷ୍ପଂଫଲଂଜଲମ୍ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାସଂଗାତ୍ସର୍ଵଂ ଯାତି ପଵିତ୍ରିତାମ୍
ଶିବଙ୍କର ପ୍ରସାଦ, ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ଲୋଂଗୋପରି ଚ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂତଦଗ୍ରାହ୍ଯଂ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ ସୁପଵିତ୍ରଂ ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ଯଲ୍ଲିଂଗସ୍ପର୍ଶବାହ୍ଯତଃ
ଲିଙ୍ଗରେ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ରହିଛି, ମହାମୁନିମାନେ, ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଲିଙ୍ଗର ସଂସ୍ପର୍ଶ ଭିତରେ ନଥିବା ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ, ତାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର।
ନୈଵେଦ୍ଯନିର୍ଣଯଃପ୍ରୋକ୍ତ ଇତ୍ଥଂଵୋମୁନିସତ୍ତମାଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ବିଲ୍ଵମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସାଵଧାନତଯା ଽଦରାତ୍
ଏପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶିବ ପ୍ରସାଦ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏବେ ସାବଧାନ ହୋଇ ବିଲ୍ବ ଗଛର ମହିମା ଶୁଣନ୍ତୁ।
ମହାଦେଵସ୍ଵରୂପୋଯଂ ବିଲ୍ଵୋଦେଵୈରପିସ୍ତୁତିଃ ଯଥାକଥଂଚିଦେତସ୍ଯମହିମାଜ୍ଞାଯତେକଥମ୍
ଏହି ବିଲ୍ବ ଗଛ ମହାଦେବଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଏହାର ମହିମା ଯେପରି ଜଣାଯାଏ, ତାହା ଯଥେଷ୍ଟ।
ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥାନିଯାଵଂତିଲୋକେଷୁପ୍ରଥିତାନ୍ଯପି ତାନିସର୍ଵାଣିତୀର୍ଥାନିବିଲ୍ଵମୂଲେଵସଂତିହି
ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ, ସେଗୁଡିକ ବିଲ୍ବ ଗଛର ମୂଳରେ ଅଛି।
ବିଲ୍ଵମୂଲେ ମହାଦେଵଂ ଲିଂଗରୂପିଣମଵ୍ଯଯମ୍ ଯଃ ପୂଜଯତି ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ସ ଶିଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଅବିନାଶୀ ଲିଙ୍ଗରୂପୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଜଲୈର୍ଯସ୍ତୁ ମୂର୍ଧାନମଭିଷିଂଚତି ସ ସର୍ଵତୀର୍ଥସ୍ନାତଃସ୍ଯାତ୍ସ ଏଵ ଭୁଵି ପାଵନଃ
ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଜଳ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ଏତସ୍ଯବିଲ୍ଵମୂଲସ୍ଯାଥାଲଵାଲମନୁତ୍ତମମ୍ ଜଲାକୁଲଂମହାଦେଵୋଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତୁଷ୍ଟୋଭଵତ୍ଯଲମ୍
ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ, ମହାଦେବ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ପୂଜଯେଦ୍ଵିଲ୍ଵମୂଲଂ ଯୋ ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିଭିର୍ନରଃ ଶିଵଲୋକମଵାପ୍ନୋତିସଂତତିର୍ଵର୍ଧତେ ସୁଖମ୍
ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳକୁ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ସେ ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାଙ୍କର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଓ ସୁଖ ବଢିଯାଏ।
ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଦୀପମାଲାଂଯଃ କଲ୍ପଯତି ସାଦରମ୍ ସତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନୋମହେଶାଂତର୍ଗତୋଭଵେତ୍
ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଆଦର ସହିତ ଦୀପମାଳା ସଜାଇଥାଏ, ସେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମହେଶ୍ଵରରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ।
ବିଲ୍ଵଶାଖାଂ ସମାଦାଯ ହସ୍ତେନ ନଵପଲ୍ଲଵମ୍ ଗୃହୀତ୍ଵାପୂଜଯେଦ୍ବିଲ୍ଵଂସଚପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ହସ୍ତରେ ବିଲ୍ବ ଶାଖା ଓ ନବପଲ୍ଲବ ନେଇ ବିଲ୍ବକୁ ପୂଜା କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଶିଵରତଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତିତଃ ଏକଂଵାକୋଟିଗୁଣିତଂତସ୍ଯପୁଣ୍ଯଂପ୍ରଜାଯତେ
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଏକ ଶିବ ଭକ୍ତକୁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ଏକଥର କିମ୍ବା କୋଟିଥର, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଏହିପରି ଗୁଣିତ ହୋଇଯାଏ।
ବିଲ୍ଵମୂଲେ କ୍ଷୀରମୁକ୍ତମନ୍ନମାଜ୍ଯେନ ସଂଯୁତମ୍ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିଵଭକ୍ତାଯ ସ ଦରିଦ୍ରୋ ନ ଜାଯତେ
ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଶିବ ଭକ୍ତକୁ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘୀ ମିଶା ଅନ୍ନ ଦେଇଥାଏ, ସେ କେବେ ଦରିଦ୍ର ହୁଏନା।
ସାଂଗୋପାଂଗମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶିଵଲିଂଗପ୍ରପୂଜନମ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ନିଵୃତ୍ତାନାଂ ଭେଦତୋ ଦ୍ଵିଵିଧଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଶିବଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ସମସ୍ତ ଅଂଶ ଓ ଉପଅଂଶ ସହିତ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି, ଦ୍ୱିଜଗଣ; ଏହା ଏକଟି ସାଂସାରିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଅନ୍ୟଟି ସଂସାର ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହିଭଳି ଭେଦରେ ବିଭକ୍ତ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ପୀଠପୂଜାଂ ସର୍ଵପୂଜାଂ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସାଂସାରିକ ଜୀବନରେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୀଠ ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ ପୂଜା ସଂପାଦନ କରିବା ଉଚିତ।