ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତଃ ସଵୈଜ୍ଞାନୀଶିଵ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ ତସ୍ଯଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣଭୁକ୍ତିର୍ମୁକ୍ତିଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ସେ ଜୀବନେ ମୁକ୍ତ, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶିବ ନିଜେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ।
ଶିଵଂ ଯଃ ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ କୃତ୍ଵାଲିଂଗଂ ତୁ ପାର୍ଥିଵମ୍ ଯାଵଜ୍ଜୀଵନପର୍ଯଂତଂ ସ ଯାତି ଶିଵମନ୍ଦିରମ୍
ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି ନିତ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଜୀବନ ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଏ।
ମୃଡେନାପ୍ରମିତାନ୍ଵର୍ଷାଞ୍ଛିଵଲୋକେହି ତିଷ୍ଠତି ସକାମଃ ପୁନରାଗତ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋଭାରତେଭଵେତ୍
ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଶିବ ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛାମତ କଳ୍ୟାଣ ଭୋଗ କରେ, ପୁନି ଭାରତରେ ରାଜା ହୁଏ।
ନିଷ୍କାମଃ ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ପାର୍ଥିଵଂଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍ ଶିଵଲୋକେ ସଦା ତିଷ୍ଠେତ୍ତତଃ ସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯଦି କେହି ନିତ୍ୟ ନିର୍ଲୋଭ ଭାବରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୃଥିବୀର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସଦା ଶିବ ଲୋକରେ ରହି, ପରେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତା ପାଏ।
ପାର୍ଥିଵଂ ଶିଵଲିଂଗଂ ଚ ଵିପ୍ରୋ ଯଦି ନ ପୂଜଯେତ୍ ସଯାତିନରକଂଘୋରଂଶୂଲପ୍ରୋତଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୃଥିବୀର ଶିବ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳରେ ବିଧିତ ହୁଏ।
ଯଥାକଥଂଚିଦ୍ଵିଧିନାରମ୍ଯଂ ଲିଂଗଂ ପ୍ରକାରଯେତ୍ ପଞ୍ଚସୂତ୍ରଵିଧାନାଂ ଚ ପାର୍ଥିଵେନ ଵିଚାରଯେତ୍
ଯେପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯେଭଳି ହେଉ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଦେଇ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଖଣ୍ଡଂତଦ୍ଧିକର୍ତଵ୍ଯଂନଵିଖଣ୍ଡଂପ୍ରକାରଯେତ୍ ଦ୍ଵିଖଣ୍ଡଂତୁପ୍ରକୁର୍ଵାଣୋନୈଵପୂଜାଫଲଂଲଭେତ୍
ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟୁଟ ଅଛି, ତାହାକୁ ଏକାଟିଏ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଭାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ଦୁଇ ଭାଗ କରି ତିଆରି କରେ, ସେ ପୂଜାର ଫଳ ପାଇବେ ନାହିଁ।
ରତ୍ନଜଂ ହେମଜଂ ଲିଂଗଂ ପାରଦଂ ସ୍ଫାଟିକଂ ତଥା ପାର୍ଥିଵଂ ପୁଷ୍ପରାଗୋତ୍ଥମଖଂଡଂ ତୁ ପ୍ରକାରଯେତ୍
ମଣି, ସୁନା, ପାରା, ସ୍ଫଟିକ, ମାଟି, କିମ୍ବା ଫୁଲ ଓ ମଣିରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ଭାବରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଅଖଂଡଂ ତୁ ଚରଂ ଲିଂଗଂଦ୍ଵିଖଂଡମଚରଂ ସ୍ମୃତମ୍ ଖଂଡାଖଂଡଵିଚାରୋଯଂ ସଚରାଚରଯୋଃ ସ୍ମୃତଃ
ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମନେ କରାଯାଏ; ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଭାବରେ ମନାଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭାଗ କଥା ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଲୋକେ ମନେ ରଖନ୍ତି।
ଵେଦିକାତୁମହାଵିଦ୍ଯାଲିଂଗଂଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ଅତୋ ହି ସ୍ଥାଵରେଲିଂଗେ ସ୍ମୃତାଶ୍ରେଷ୍ଠାଦିଖଂଡିତା
ବେଦିକା ଓ ମହାଜ୍ଞାନର ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି ମହେଶ୍ୱର। ଏହି କାରଣରୁ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ କରାଯାଇଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ଦ୍ଵିଖଂଡଂସ୍ଥାଵରଂଲିଂଗଂକର୍ତଵ୍ଯଂହିଵିଧାନତଃ ଅଖଂଡଂଜଂଗମଂପ୍ରୋକ୍ତଂଶୈଵସିଦ୍ଧାନ୍ତଵେଦିଭିଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଶିବ ଦର୍ଶନର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମନେ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଖଂଡଂତୁଚରାଂଲିଂଗଂକୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯଜ୍ଞାନମୋହିତାଃ ନୈଵସିଦ୍ଧାନ୍ତଵେତ୍ତାରୋ ମୁନଯଃ ଶାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦାଃ
ଯେମାନେ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ଏପରି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଖଂଡଂସ୍ଥାଵରଂଲିଂଗଂଦ୍ଵିଖଂଡଂଚରମେଵଚ ଯେକୁର୍ଵନ୍ତିନରାମୂଢାନପୂଜାଫଲଭାଗିନଃ
ଯେମାନେ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୂଢ଼ ନୁହନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ପୂଜାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ତସ୍ମାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିନା ଅଖଂଡଂଚରସଂଜ୍ଞକମ୍ ଦ୍ଵିଖଂଡଂ ସ୍ଥାଵରଂ ଲିଂଗଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପରଯା ମୁଦା
ତେଣୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଥିବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏହାକୁ ମହା ଆନନ୍ଦରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଖଂଡେ ତୁ ଚରେ ପୂଜାସମ୍ପୂର୍ଣଫଲଦାଯିନୀ ଦ୍ଵିଖଂଡେ ତୁ ଚରେ ପୂଜାମହାହାନିପ୍ରଦା ସ୍ମୃତା
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଥିବା ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ବଡ଼ କ୍ଷତି ଦେଇଥାଏ।
ଅଖଂଡେ ସ୍ଥାଵରେ ପୂଜା ନ କାମଫଲଦାଯିନୀ ପ୍ରତ୍ଯଵାଯକରୀନିତ୍ଯମିତ୍ଯୁକ୍ତଂଶାସ୍ତ୍ରଵେଦିଭିଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇ ନଥାଏ; ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଏହା ସବୁବେଳେ ବାଧା ଦେଇଥାଏ।
ଅଥ ଵୈଦିକଭକ୍ତାନାଂ ପାର୍ଥିଵାର୍ଚାଂ ନିଗଦ୍ଯତେ ଵୈଦିକେନୈଵମାର୍ଗେଣଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀ
ଏବେ ବେଦ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାଟିର ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ବିବରଣ କରାଯାଉଛି; ବେଦ ମାର୍ଗ ଅନୁସାରେ ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ସୂତ୍ରୋକ୍ତଵିଧିନାସ୍ନାତ୍ଵାସଂଧ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂଵିଧାଯାଦୌତତସ୍ତର୍ପଣମାଚରେତ୍
ସୂତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରି, ସଂଧ୍ୟା କରି, ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ କରି, ତାପରେ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଵସ୍ମରଣପୂର୍ଵଂ ହି ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରକଃ
ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ଲୋକେ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଵେଦୋକ୍ତାଵିଧିନା ସମ୍ଯକ୍ସଂପୂର୍ଣଫଲସିଦ୍ଧଯେ ପୂଜଯେତ୍ପରଯାଭକ୍ତ୍ଯାପାର୍ଥିଵଂଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ବେଦ ଦେଖାଇଥିବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ, ଉଚ୍ଚତମ ଭକ୍ତି ସହିତ ମାଟିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନଦୀତୀରେ ତଡାଗେ ଚ ପର୍ଵତେକାନନେ ଽପିଚ ଶିଵାଲଯେ ଶୁଚୌ ଦେଶେ ପାର୍ଥିଵାର୍ଚା ଵିଧୀଯତେ
ନଦୀ କୂଳ, ପୋଖରୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, କିମ୍ବା ଶିବ ମନ୍ଦିର, ଏମିତି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ମାଟିର ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ଶୁଦ୍ଧପ୍ରଦେଶସଂଭୂତାଂ ମୃଦମାହୃତ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ ଶିଵଲିଂଗଂ ପ୍ରକଲ୍ପେତ ସାଵଧାନତଯା ଦ୍ଵିଜାଃ
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ମାଟି ସାବଧାନ ଭାବେ ଆଣି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗକୁ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରେ ଗୌରା ସ୍ମୃତା ଶୋଣା ବାହୁଜେ ପୀତଵର୍ଣକା ଵୈଶ୍ଯେକୃଷ୍ଣା ପାଦଜାତେ ହ୍ଯଥଵା ଯତ୍ର ଯା ଭଵେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଧଳା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଲାଲ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ବାହୁରେ ହଳଦିଆ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଦରେ କଳା ମାଟି ଉପଯୁକ୍ତ; କିମ୍ବା ଯେଉଁ ରଙ୍ଗ ମିଳିଥାଏ, ତାହା ନେବା ଯୋଗ୍ୟ।
ସଂଗୃହ୍ଯମୃତ୍ତିକାଂଲିଂଗନିର୍ମାଣାର୍ଥଂପ୍ରଯତ୍ନତଃ ଅତୀଵଶୁଭଦେଶେଚସ୍ଥାପଯେତ୍ତାଂମୃଦଂଶୁଭାମ୍
ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି ପାଇଁ ମାଟି ସାବଧାନ ଭାବେ ଏକଠା କରି, ଏହି ଶୁଭ ମାଟିକୁ ବହୁତ ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସଂଶୋଧ୍ଯଚଜଲେନାପିପିଂଡୀକୃତ୍ଯ ଶନୈଃ ଶନୈଃ ଵିଧୀଯେତଶୁଭଂଲିଂଗଂପାର୍ଥିଵଂଵେଦମାର୍ଗତଃ
ମାଟିକୁ ଭଲଭାବେ ପବିତ୍ର କରି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହାକୁ ଗୋଲାକାର ଆକାର ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଭାବେ ବେଦ ଆନୁସାରେ ଶୁଭ ପାର୍ଥିବ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।
ତତଃ ସଂପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲାପ୍ତଯେ ତତ୍ପ୍ରକାରମହଂଵଚ୍ମିଶୃଣୁଧ୍ଵଂସଂଵିଧାନତଃ
ତାପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଁ କହୁଛି, ତୁମେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶୁଣ।
ନମଃ ଶିଵାଯମଂତ୍ରେଣାର୍ଚନଂଦ୍ରଵ୍ଯଂଚପ୍ରୋକ୍ଷଯେତ୍ ଭୂରସୀତିଚମଂତ୍ରେଣକ୍ଷେତ୍ରସିଦ୍ଧିଂପ୍ରକାରଯେତ୍
‘ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର’ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀକୁ ଛିଟିବା ଉଚିତ୍। ‘ଭୂମି ଥିଲା’ ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଥଳକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଦରକାର।
ଆପୋସ୍ମାନିତିମଂତ୍ରେଣଜଲସଂସ୍କାରମାଚରେତ୍ ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରମଂତ୍ରେଣ ଫାଟିକାବଂଧମୁଚ୍ଯତେ
‘ତୁମେ ଜଳ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ୍। ‘ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ରୁଦ୍ର’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଫଟିକା ବାନ୍ଧିବା ନିୟମ ଅଛି।
ଶଂଭଵାଯେତିମଂତ୍ରେଣକ୍ଷେତ୍ରଶୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରକାରଯେତ୍ ନମଃ ପୂର୍ଵେଣ କୁର୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚାମୃତସ୍ଯାପି ପ୍ରୋକ୍ଷଣମ୍
‘ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଥଳକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନମସ୍କାର ମନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାମୃତ ଛିଟିବା ଉଚିତ୍।
ନୀଲଗ୍ରୀଵାଯମଂତ୍ରେଣନମଃପୂର୍ଵେଣଭକ୍ତିମାନ୍ ଚରେଚ୍ଛଂକରଲିଂଗସ୍ଯପ୍ରତିଷ୍ଠାପନମୁତ୍ତମମ୍
‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନମସ୍କାର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ଶଙ୍କର ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ୍।