ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଗୁରୁପୂଜୈଵପୂଜାସ୍ଯାଚ୍ଛିଵସ୍ଯପରମାତ୍ମନଃ ଗୁରୁଶେଷଂତୁଯତ୍ସର୍ଵମାତ୍ମଶୁଦ୍ଧିକରଂଭଵେତ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ପୂଜା ମାନେ ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କର ପୂଜା; ଗୁରୁଙ୍କର ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ତାହା ନିଜ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କରେ।

ଗୁରୋଃଶେଷଃଶିଵୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଂଜଲମନ୍ନାଦିନିର୍ମିତମ୍ ଶିଷ୍ଯାଣାଂଶିଵଭକ୍ତାନାଂଗ୍ରାହ୍ଯଂଭୋଜ୍ଯଂଭଵେଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ

ଗୁରୁଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ, ଯାହା ଶିବଙ୍କର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ — ପାଣି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ — ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଗ୍ରହଣ କରି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଗୁର୍ଵନୁଜ୍ଞାଵିରହିତଂଚୋରଵତ୍ସକଲଂଭଵେତ୍ ଗୁରୋରପିଵିଶେଷଜ୍ଞଂଯତ୍ନାଦ୍ଗୃହ୍ଣୀତଵୈଗୁରୁମ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ଅନୁମତି ବିନା ଯେଉଁ କିଛି ନିଆଯାଏ, ତାହା ଚୋରଙ୍କ ପରି ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଗୁରୁ ଯାହା ବିଶେଷ ଜାଣନ୍ତି, ତାହା ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ସାବଧାନରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଜ୍ଞାନମୋଚନଂସାଧ୍ଯଂଵିଶେଷଜ୍ଞୋହିମୋଚକଃ ଆଦୌଚଵିଘ୍ନଶମନଂକର୍ତଵ୍ଯଂକର୍ମପୂର୍ତଯେ

ଯିଏ ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ରଖନ୍ତି, ସେ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦୂର କରନ୍ତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରନ୍ତି; କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ବାଧା ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ନିର୍ଵିଘ୍ନେନକୃତଂସାଂଗଂକର୍ମଵୈସଫଲଂ ଭଵେତ୍ ତସ୍ମାତ୍ସକଲକର୍ମାଦୌଵିଘ୍ନେଶଂ ପୂଜଯେଦ୍ ବୁଧଃ

ଯେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଫଳ ମିଳେ; ଏହିକାରଣରୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵବାଧାନିଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନ୍ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ ଜ୍ଵରାଦିଗ୍ରଂଥିରୋଗାଶ୍ଚବାଧାହ୍ଯାଧ୍ଯାତ୍ମିକାମତା

ସମସ୍ତ ପୀଡ଼ା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ୱର, ଗଠି, ରୋଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖ ଯାହା ନିଜ ଦେହରୁ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପୂଜା କରାଯିବ।

ପିଶାଚଜଂବୁକାଦୀନାଂଵଲ୍ମୀକାଦ୍ଯୁଦ୍ଭଵେତଥା ଅକସ୍ମାଦେଵଗୋଧାଦିଜଂତୂନାଂପତନେପିଚ

ପିଶାଚ, ଶିଆଳ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ, ବା ଭୃଙ୍ଗୀ ଓ ଏହା ପରି କୀଟପତଙ୍ଗ, କିମ୍ବା ଅଚାନକ ଗୋଧିକା ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଝରି ପଡ଼ିଲେ ଯେଉଁ ଅସୁବିଧା ହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ।

ଗୃହେକଚ୍ଛପସର୍ପସ୍ତ୍ରୀଦୁର୍ଜନାଦର୍ଶନେପିଚ ଵୃକ୍ଷନାରୀଗଵାଦୀନାଂପ୍ରସୂତିଵିଷଯେପିଚ

ଘରେ କଉଁଛ, ସାପ, ଖରାପ ନାରୀ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଦେଖାଯିବା, ବା ଗଛ, ନାରୀ, ଗାଈ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖାଯିବା, ବିଶେଷ କରି ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଅସୁବିଧା ହୁଏ।

ଭାଵିଦୁଃଖଂସମାଯାତିତସ୍ମାତ୍ତେଭୌତିକାମତା ଅମେଧ୍ଯା ଶନିପାତଶ୍ଚମହାମାରୀତଥୈଵଚ

ଭବିଷ୍ୟତର ଦୁଃଖ ଆସିଲେ, ଏହାକୁ ଭୌତିକ କାରଣ ଭାବେ ଧରାଯାଏ—ଅପବିତ୍ରତା, ଶନିର ପ୍ରଭାବ ଓ ବଡ଼ ମହାମାରୀ ଓଡ଼ିଆରେ।

ଜ୍ଵରମାରୀଵିଷୂଚିଶ୍ଚଗୋମାରୀଚମସୂରିକା ଜନ୍ମର୍କ୍ଷଗ୍ରହସଂକ୍ରାଂତିଗ୍ରହଯୋଗାସ୍ଵରାଶିକେ

ଜ୍ୱର, ମହାମାରୀ, ଛୁଆଁ ରୋଗ, ଗାଈ ମାତା, ମାତା ରୋଗ, ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ ଚଳନ ଓ ନିଜ ରାଶିରେ ଗ୍ରହ ଯୋଗ ହେବା।

ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଦର୍ଶନାଦ୍ଯାଶ୍ଚମତାଵୈହ୍ଯଧିଦୈଵିକାଃ ଶଵଚାଂଡାଲପତିତସ୍ପର୍ଶାଦ୍ଯେଂତର୍ଗୃହେଗତେ

ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଏହା ପରି ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପୀଡ଼ା ଭାବିତ। ଘରକୁ ମୃତଦେହ, ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ପତିତ ଲୋକ ଛୁଇଁ ଯାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ହୁଏ।

ଏତାଦୃଶେସମୁତ୍ପନ୍ନେଭାଵିଦୁଃଖସ୍ଯସୂଚକେ ଶାଂତିଯଜ୍ଞଂତୁମତିମାନ୍କୁର୍ଯାତ୍ତଦ୍ଦୋଷଶାଂତଯେ

ଏପରି ଭବିଷ୍ୟତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯିଲେ, ତାହା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଶାନ୍ତି ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵାଲଯେ ଽଥଗୋଷ୍ଠେଵାଚୈତ୍ଯେଵାପିଗୃହାଂଗଣେ ପ୍ରାଦେଶୋନ୍ନତଧିଷ୍ଣ୍ଯେଵୈଦ୍ଵିହସ୍ତେଯସ୍ଵଲଂକୃତେ

ଦେଉଳ, ଗୋଶାଳା, ଚୈତ୍ୟ କିମ୍ବା ଘରର ଆଙ୍ଗଣରେ, ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ଜାଗାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।

ଭାରମାତ୍ରଵ୍ରୀହିଧାନ୍ଯଂପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯପରିସୃତ୍ଯଚ ମଧ୍ଯେଵିଲିଖ୍ଯକମଲଂତଥାଦିକ୍ଷୁଵିଲିଖ୍ଯଵୈ

ଆବଶ୍ୟକ ମାତ୍ରାର ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଧାନ ରଖି, ସମତଳ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରାଯିବା ଓ ତାହାକୁ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିରେ ଘେରିବା।

ତଂତୁନାଵେଷ୍ଟିତଂକୁଂଭଂ ନଵଗୁଗ୍ଗୁଲଧୂପିତମ୍ ମଧ୍ଯେସ୍ଥାପ୍ଯମହାକୁଂଭଂତଥାଦିକ୍ଷ୍ଵପିଵିନ୍ଯସେତ୍

ଏକ ଘଡ଼ାକୁ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି, ନୂତନ ଗୁଗୁଳ ଧୂପ ଦେଇ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଘଡ଼ା ରଖିବା; ଏଭଳି ଚାରି ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ରଖିବା।

ସନାଲାମ୍ରକକୂର୍ଚାଦୀନ୍କଲଶାଂଶ୍ଚ ତଥାଷ୍ଟସୁ ପୂରଯେନ୍ମଂତ୍ରପୂତେନପଞ୍ଚଦ୍ରଵ୍ଯଯୁତେନହି

ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯାଇଥିବା ପାଣି ଓ ପାଞ୍ଚ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଏଠାରେ ଆଠଟି ଘଡ଼ା ପୂରିବା, ଏବଂ ଆମ୍ବ ଶାଖା ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଗଛର ଶାଖା ଲଗାଇବା।

ପ୍ରକ୍ଷିପେନ୍ନଵରତ୍ନାନିନୀଲାଦୀନ୍କ୍ରମଶସ୍ତଥା କର୍ମଜ୍ଞଂଚସପତ୍ନୀକମାଚାର୍ଯଂଵରଯେଦ୍ବୁଧଃ

ନୀଳମଣି ଆଦି ନବରତ୍ନକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ରଖିବା; କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ସହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା।

ସୁଵର୍ଣପ୍ରତିମାଂ ଵିଷ୍ଣୋରିଂଦ୍ରାଦୀନାଂଚ ନିକ୍ଷିପେତ୍ ସଶିରସ୍କେମଧ୍ଯକୁଂଭେଵିଷ୍ଣୁମାବାହ୍ଯପୂଜଯେତ୍

ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା; ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ମଧ୍ୟ ଘଡ଼ାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଓ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା।

ପ୍ରାଗାଦିଷୁଯଥାମଂତ୍ରମିଂଦ୍ରାଦୀନ୍କ୍ରମଶୋଯଜେତ୍ ତତ୍ତନ୍ନାମ୍ନାଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂଚନମୋନ୍ତେ ନଯଥାକ୍ରମମ୍

ପୂର୍ବ ଆଦି ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା, ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ହବନ କରିବା।

ଆଵାହନାଦିକଂସର୍ଵମାଚାର୍ଯେଣୈଵକାରଯେତ୍ ଆଚାର୍ଯ ଋତ୍ଵିଜା ସାର୍ଧଂ ତନ୍ମାତ୍ରାନ୍ପ୍ରଜପେଚ୍ଛତମ୍

ଆବାହନ ଆଦି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବ; ଗୁରୁ ଓ ଋତ୍ବିଜମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

କୁଂଭସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ ଭାଗେଜପାଂତେହୋମମାଚରେତ୍ କୋଟିଂଲକ୍ଷଂସହସ୍ରଂଵାଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ବୁଧାଃ

ଘଡ଼ାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଜପ ସମାପ୍ତି ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ହବନ କରିବେ—କୋଟି, ଲକ୍ଷ, ହଜାର, ଶତ କିମ୍ବା ଏକଶଅଠ ଥର।

ଏକାହଂଵାନଵାହଂଵାତଥାମଂଡଲମେଵ ଵା ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂପ୍ରକୁର୍ଵୀତକାଲଦେଶାନୁସାରତଃ

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଦିନ, ନଅ ଦିନ କିମ୍ବା ଚଳିଶି ଦିନ (ମଣ୍ଡଳ) ଯାଏଁ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ କରାଯିପାରିବ।

ଶମୀହୋମଶ୍ଚ ଶାଂତ୍ଯର୍ଥେ ଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥେଚପଲାଶକମ୍ ସମିଦନ୍ନାଜ୍ଯକୈର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ନାମ୍ନାମଂତ୍ରେଣ ଵା ହୁନେତ୍

ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶମୀ ଗଛର କାଠ ଦେଇ ହବନ, ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ଦେଇ ହବନ କରିବା; ଇଂଧନ, ଚାଉଳ ଓ ଘିଅ ଦେଇ ନାମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଆହୁତି ଦେବା।

ପ୍ରାରଂଭେଯତ୍କୃତଂଦ୍ରଵ୍ଯଂତତ୍କ୍ରିଯାଂତଂସମାଚରେତ୍ ପୁଣ୍ଯାହଂଵାଚଯିତ୍ଵାଂତେ ଦିନେସଂପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯଯେଜ୍ଜଲୈଃ

ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ, ଯେଉଁ ଉପକରଣ ତିଆରି ହୋଇଛି, ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶେଷରେ, ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଦେଇ, ସେଠାରେ ପାଣି ଛିଟିବା ଦରକାର।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଯାଵଦାହୁତିସଂଖ୍ଯଯା ଆଚାର୍ଯଶ୍ଚହଵିଷ୍ଯାଶୀତ୍ଵିଜଶ୍ଚଭଵେଦ୍ବୁଧାଃ

ତାପରେ, ଯେତେ ହୋମ ହୋଇଛି, ସେଉଁଠି ଯେତେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବେ।

ଆଦିତ୍ଯାଦୀନ୍ଗ୍ରହାନିଷ୍ଟ୍ଵାସର୍ଵହୋମାଂତ ଏଵହି ଋତ୍ଵିଭ୍ଯୋଦକ୍ଷିଣାଂଦଦ୍ଯାନ୍ନଵରତ୍ନଂଯଥା କ୍ରମମ୍

ସମସ୍ତ ହୋମ ଶେଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଣ୍ଡିତମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମରେ ଭୋଜନ ଓ ରତ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦଶଦାନଂତତଃକୁର୍ଯାଦ୍ଭୂରିଦାନଂତତଃ ପରମ୍ ବାଲାନାମୁପନୀତାନାଂଗୃହିଣାଂଵନିନାଂଧନମ୍

ତାପରେ, ଦଶଟି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତା'ପରେ ତାହାଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ ଦେବା ଦରକାର: ଶିଶୁମାନେ, ଉପନୟନ ହୋଇଥିବା, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେଙ୍କୁ।

କନ୍ଯାନାଂଚସଭର୍ତ୍ଃଣାଂଵିଧଵାନାଂତତଃପରମ୍ ତଂତ୍ରୋପକରଣଂସର୍ଵମାଚାର୍ଯାଯନିଵେଦଯେତ୍

ତା'ପରେ, କନ୍ୟାମାନେ, ବିବାହିତ ଜନମାନେ ଓ ବିଧବାମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଦରକାର।

ଉତ୍ପାତାନାଂଚମାରୀଣାଂଦୁଃଖସ୍ଵାମୀଯମଃସ୍ମୃତଃ ତସ୍ମାଦ୍ଯମସ୍ଯପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂକାଲଦାନଂପ୍ରଦାପଯେତ୍

ଅପମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗର ମାଲିକ ଯମ ଭାବାଯାନ୍ତି। ସେହିପାଇଁ, ଯମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ 'କାଳଦାନ' ଦେବା ଉଚିତ।