धर्मक्षेत्रे महाक्षेत्रे गंगाकालिन्दिसंगमे प्रयागे परमे पुण्ये ब्रह्मलोकस्य वर्त्मनि
ଧର୍ମର ମହାପୁଣ୍ୟ ଭୂମିରେ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀ ମିଶିଥିବା ପ୍ରୟାଗରେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପଥରେ ଅତି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।
मुनयः शंसितात्मनस्सत्यव्रतपरायणाः महौजसो महाभागा महासत्रं वितेनिरे
ସେଠାରେ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କରିଥିବା, ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମୁନିମାନେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
तत्र सत्रं समाकर्ण्य व्यासशिष्यो महामुनिः आजगाम मुनीन्द्रष्टुं सूतः पौराणिकोत्तमः
ସେ ଯଜ୍ଞର ଖବର ଶୁଣି, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ମହାମୁନି ସୂତ, ଯିଏ ପୁରାଣ କଥାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
तं दृष्ट्वा सूतमायांतं हर्षिता मुनयस्तदा चेतसा सुप्रसन्नेन पूजां चक्रुर्यथाविधि
ସୂତଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ମୁନିମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଶୁଭ ମନେ, ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ।
ततो विनयसंयुक्ता प्रोचुः सांजलयश्चते सुप्रसन्ना महात्मानः स्तुतिं कृत्वायथाविधि
ତାପରେ, ନମ୍ରତା ସହିତ, ହାତ ଜୋଡି, ସେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
रोमहर्षण सर्वज्ञ भवान् वै भाग्यगौरवात् पुराणविद्यामखिलां व्यासात्प्रत्यर्थमीयिवान्
ହେ ରୋମହର୍ଷଣ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଶିଖିଛ।
तस्मादाश्चर्यभूतानां कथानां त्वं हि भाजनम् रत्नानामुरुसाराणां रत्नाकर इवार्णवः
ତେଣୁ, ଅଦ୍ଭୁତ କଥାର ଧାରକ ତୁମେ, ଯେପରି ମହାସାଗର ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ରଖିଥାଏ।
यच्च भूतं च भव्यं च यच्चान्यद्वस्तु वर्तते न त्वया ऽविदितं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते
ଯାହା ଘଟିଛି, ଯାହା ହେବ, ଏବଂ ଯାହା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି—ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ଅଜଣା ନାହିଁ।
त्वं मद्दिष्टवशादस्य दर्शनार्थमिहागतः कुर्वन्किमपि नः श्रेयो न वृथा गंतुमर्हसि
ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଏହି ଦେଖାକୁ; ଆମ ଭଲ ପାଇଁ କିଛି କର, ଅକାରଣ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
तत्त्वं श्रुतं स्म नः सर्वं पूर्वमेव शुभाशुभम् न तृप्तिमधिगच्छामः श्रवणेच्छा मुहुर्मुहुः
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ, ତଥାପି ଆମେ କେବେ ତୃପ୍ତି ପାଉନାହିଁ—ପୁନିପୁନି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ।
इदानीमेकमेवास्ति श्रोतव्यं सूत सन्मते तद्रहस्यमपि ब्रूहि यदि ते ऽनुग्रहो भवेत्
ଏବେ, ହେ ସୂତ, ଏକ ଜିନିଷ ଅଛି ଯାହା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁ; ଯଦି ତୁମ ଦୟା ଥାଏ, ସେ ଗୁପ୍ତ କଥା ମଧ୍ୟ କୁହ।
प्राप्ते कलियुगे घोरे नराः पुण्यविवर्जिताः दुराचाररताः सर्वे सत्यवार्तापराङ्मुखाः
ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ ଆସିବ, ଲୋକମାନେ ପୁଣ୍ୟ ହୀନ ହେବେ, ଦୁଷ୍ଟ କାମରେ ଲାଗି ରହିବେ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରୁ ମୁହଁ ଫେରିବେ।
परापवादनिरताः परद्रव्याभिलाषिणः परस्त्रीसक्तमनसः परहिंसापरायणाः
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଚାହିବେ, ମନ ଅନ୍ୟ ଜନନୀ ସହିତ ଲାଗି ରହିବ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଲାଗି ରହିବେ।
देहात्मदृष्टया मूढा नास्तिकाः पशुबुद्धयः मातृपितृकृतद्वेषाः स्त्रीदेवाः कामकिंकराः
ଦେହକୁ ଆତ୍ମା ଭାବି ମୁହଁ ହୋଇଯିବେ, ନାସ୍ତିକ ଓ ପଶୁମନା, ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିବେ, ନାରୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବେ, ଇଚ୍ଛାର ଦାସ ହେବେ।
विप्रा लोभग्रहग्रस्ता वेदविक्रयजीविनः धनार्जनार्थमभ्यस्तविद्या मदविमोहिताः
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ିବେ, ବେଦ ବେଚି ଜୀବିକା ଚାଲାଇବେ, ଧନ ପାଇଁ ପଢ଼ିବେ, ମଦ ଓ ମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ହେବେ।
त्यक्तस्वजातिकर्माणः प्राय्हशःपरवंचकाः त्रिकालसंध्यया हीना ब्रह्मबोधविवर्जिताः
ନିଜ ଜାତିର କାମ ଛାଡ଼ି, ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଠକିବେ, ତିନି ବେଳ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେବେ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରୁ ଅଞ୍ଜାନ ରହିବେ।
अदयाः पंडितंमन्यास्स्वाचारव्रतलोपकाः कृष्युद्यमरताः क्रूरस्वभावा मलिनाशयाः
ଦୟା ନଥିବା, ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବି, ନିଜ ଆଚାର ଓ ବ୍ରତ ଭୁଲିଯିବେ, କୃଷି କାମରେ ଲାଗି ରହିବେ, କଠୋର ସ୍ୱଭାବ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ମନ ରଖିବେ।
क्षत्रियाश्च तथा सर्वे स्वधर्मत्यागशीलिनः असत्संगाः पापरता व्यभिचारपरायणाः
ଏହିପରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିବେ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗ କରିବେ, ପାପ କାମରେ ଲାଗି ରହିବେ, ଅନ୍ୟାୟ କାମରେ ମନ ଲଗାଇବେ।
अशूरा अरणप्रीताः पलायनपरायणाः कुचौरवृत्तयः शूद्राः कामकिंकरचेतसः
ସେମାନେ ସାହସୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଜଙ୍ଗଲ ରେ ରୁଚି ରଖନ୍ତି, ପଳାଇବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଛୋଟ ଚୋରି କରି ଜୀବିକା ଚାଲାନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଦାସ ହୋଇଯାଇଛି।
शस्त्रास्त्रविद्यया हीना धेनुविप्रावनोज्झिताः शरण्यावनहीनाश्च कामिन्यूतिमृगास्सदा
ଏମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ରକ୍ଷା କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ସଦା କାମନାରେ ଧାଉଥିବା ମୃଗ ଭଳି।
प्रजापालनसद्धर्मविहीना भोगतत्पराः प्रजासंहारका दुष्टा जीवहिंसाकरा मुदा
ସେମାନେ ନ ନୀତିରେ ନ ଧର୍ମରେ, ଭୋଗରେ ଲିନ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଲୋକମାନେ ନାଶ କରନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ଜୀବକୁ ହିଂସା କରନ୍ତି।
वैश्याः संस्कारहीनास्ते स्वधर्मत्यागशीलिनः कुपथाः स्वार्जनरतास्तुलाकर्मकुवृत्तयः
ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ନିୟମ ଅନୁସରନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡିଦେବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଭ୍ରଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସରନ କରନ୍ତି, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଓ ତୁଳା ଓ ବ୍ୟବହାରରେ ଚାଲାକି କରନ୍ତି।
गुरुदेवद्विजातीनां भक्तिहीनाः कुबुद्धयः अभोजितद्विजाः प्रायः कृपणा बद्धमुष्टयः
ଗୁରୁ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ମନ ଭ୍ରଷ୍ଟ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ କଞ୍ଜୁସ ଓ ମୁଠି ଟିଏ ଧରିଥାନ୍ତି।
कामिनीजारभावेषु सुरता मलिनाशयाः लोभमोहविचेतस्काः पूर्तादिसुवृषोज्झिताः
ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ସtri ସହ ଅସତ କାମନାରେ ଲିନ, ମନ ଅପବିତ୍ର, ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ, ଦାନ ଓ ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି।
तद्वच्छूद्राश्च ये केचिद्ब्राह्मणाचारतत्पराः उज्ज्वलाकृतयो मूढाः स्वधर्मत्यागशीलिनः
ଏହିପରି ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ କରନ୍ତି, ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ମୂର୍ଖ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡିବାରେ ଆଗ୍ରହୀ।
कर्तारस्तपसां भूयो द्विजतेजोपहारकाः शिश्वल्पमृत्युकाराश्च मंत्रोच्चारपरायणाः
ସେମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତେଜ କମାଇଦିଅନ୍ତି, ଶିଶୁମାନେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଲିନ।
शीलिग्रामशिलादीनां पूजकाहोमतत्पराः प्रतिकूलविचाराश्च कुटिला द्विजदूषकाः
ପାହାଡ଼ ପଥର, ଗ୍ରାମ ଦେବତା ଓ ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ହୋମ ଓ ଦାନରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ମନ ଟେଢ଼ା, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
धनवंतः कुकर्माणो विद्यावन्तो विवादिनः आख्यायोपासना धर्मवक्तारो धर्मलोपकाः
ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରନ୍ତି, ଶିକ୍ଷା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ କରନ୍ତି, ଧର୍ମ କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
सुभूपाकृतयो दंभाः सुदातारो महामदाः विप्रादीन्सेवकान्मत्वा मन्यमाना निजं प्रभुम्
ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ତମ ରାଜା ଭଳି, ଗର୍ବିତ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଅତି ଅହଂକାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସେବାକୁ ନିଜର ଶକ୍ତି ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।
स्वधर्मरहिता मूडाः संकराः क्रूरबुद्धयः महाभिमानिनो नित्यं चतुर्वर्णविलोपकाः
ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ, ମୂର୍ଖ, ମିଶ୍ର ଜନ୍ମ, କ୍ରୂର ମନ, ସଦା ଅହଂକାରରେ ଲିନ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।