ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟମୟ କଥାରେ, ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଉପାସନା, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏ । ଦିନନିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନ ଶିବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ହୁଏ । ଏହି ଉପାସନା ଓ ଶିବ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ । ଏମିତି ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ମୁକ୍ତି ଏହି ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବା, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅବିଚଳ ରହିବା ଅଟୁଟ ଉପାସନା, ତପସ୍ୟା, ପାଠ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର ହୁଏ । ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ଜନ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର କରିଥିବା ପରି ହୁଏ । ଦୟାମୟ ଶମ୍ଭୁ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର ହୁଏ, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହୁଏ । ଶିବ ଜ୍ଞାନରୁ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ ହୁଏ; ଏହି ସ୍ୱ-ଆନନ୍ଦ ସିଦ୍ଧି ହେଲେ, ଜନ ସମସ୍ତ କାମନା ସାଧନ କରିଥିବା ହୁଏ । ପୁନି, ଏକ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମ ପରେ ବ୍ରହ୍ମାର ପଦ ଲାଭ ହୁଏ; ପୁନି ଏକ ଲକ୍ଷ ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ । ଏହିପରି ଏକ ଲକ୍ଷ ପରେ ରୁଦ୍ର ତଥା ଏକ ଲକ୍ଷ ପରେ ସ୍ୱାମିତ୍ଵ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ । ଏହିପରି କ୍ରମେ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଶିବ ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କର ସାର ତଥା କାଳଚକ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ । କାଳଚକ୍ର ପଞ୍ଚପ୍ରକାର, ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଚକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୋଗ ଚକ୍ର, ତୃତୀୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଚକ୍ର, ଚତୁର୍ଥ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମୋହ ଚକ୍ର, ଓ ପଞ୍ଚମ ଶିବଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ଚକ୍ର । ପୁନି, ଦଶ କୋଟି ଜନ୍ମ ପରେ କାରଣ ବ୍ରହ୍ମ ପଦ ଏବଂ ତାହାର ସ୍ୱାମିତ୍ଵ ଲାଭ ହୁଏ । ଏହି କ୍ରମରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାଶକ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାଙ୍କ ପଦ ଏବଂ ସ୍ୱାମିତ୍ଵ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ଶିବ ଲୋକ ପଞ୍ଚମ ପରିଖଣ୍ଡ ପରେ ଲାଭ ହୁଏ, ଯାହା ଶତ କୋଟି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଓ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସାଧ୍ୟ । ସେଠାରେ ରାଜସଭା ଅଛି, ନନ୍ଦିଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ ଅଛି; ତପସ୍ୟାର ରୂପରେ ବୃଷଭ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ । ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପଞ୍ଚମ, ଚତୁର୍ଥ ବାମଦେବଙ୍କ ସ୍ଥାନ; ତୃତୀୟ ଅଘୋରଙ୍କ ସ୍ଥାନ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ; ପ୍ରଥମ ଇଶାନଙ୍କ ପରମ ସ୍ଥାନ । ଏହା ପରେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଧର୍ମର ପଞ୍ଚମ ମଣ୍ଡପ, ବଳିନାଥଙ୍କ ଆସନ ଅମୃତ ଦାନ କରେ; ଚତୁର୍ଥ ମଣ୍ଡପ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରୂପରେ ଅଛି । ତୃତୀୟ ସୋମାସ୍କନ୍ଦର ପରମ ମଣ୍ଡପ, ଦ୍ୱିତୀୟ ନୃତ୍ୟ ମଣ୍ଡପ, ପ୍ରଥମ ମୂଳ ମାୟାର ଶୁଭ ସ୍ଥାନ; ସେଠା ପରେ ଗଢ଼, ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗସ୍ଥାନ ଅଛି । ନନ୍ଦିଙ୍କ ଆସନ ପରେ ଶିବଙ୍କ ମହିମା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ; ନନ୍ଦିଶ୍ୱର ବାହାରେ ରହି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି । ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଗୁରୁପରମ୍ପରା ଓ ନନ୍ଦିଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି; ଏହା ପରେ ନିଜ ଅନୁଭବରେ ଶିବ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ ନାହିଁ । କେବଳ ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ମାନବମାନେ ଶିବ ଲୋକର ମହିମା ଜାଣିପାରନ୍ତି, ନାହିଁ ହେଲେ ସେହି ଭକ୍ତମାନେ କହନ୍ତି ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଏପରି କ୍ରମେ, ଅନ୍ତଃକରଣ ସଂଯମ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କ୍ରମ କହିବି—ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ । ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର 'ନମଃ' ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ । ନାରୀ ଭାବ ଦୂର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ପୁରୁଷ ଭାବରେ ପରିଣତ ହୋଇ, କ୍ରମେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରାଯାଏ । କ୍ଷତ୍ରିୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଜାତି ଦୂର କରି, ପୁନି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ଓ ଜପ କ୍ରମରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ; ବୈଶ୍ୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ଦ୍ୱାରା ବୈଶ୍ୟତ୍ୱ ଦୂର କରନ୍ତି । ପୁନି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବ ଲାଭ କରନ୍ତି; ପୁନି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜାତି ଦୂର କରନ୍ତି । ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଅଛି; ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ 'ନମଃ' ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାୟ ଢେଢ଼ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ । ଏପରି ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଦ୍ୱିଜ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ନୁହେଁ । 'ନମଃ' ଶବ୍ଦ ଆଗକୁ କିମ୍ବା ପଛକୁ ଯେଉଁଠି ଥାଏ, ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖିତ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶିଖାଇବେ । ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଜପ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ମହାସ୍ନାନ, ଭୋଜନ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ । ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ, ଶିବ ସବୁଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଶିବ ଓ ଶିବଭକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିଜେ ଶିବ । ଶିବ ରୂପ ମନ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଜନ ନିଜେ ଶିବ ହୁଅନ୍ତି; ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ଦେହରେ ଏହି ପରମ ଶିବ ବିରାଜିତ । ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦର କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ନିୟମିତ ଜପ ହୁଏ । ଏପରି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ହୁଏ, ଶିବ ସେଇ ଦେହରେ ବିରାଜିତ, ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ । ହେ ଦେବୀ, ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଭକ୍ତ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଦୁହିଁ ଶିବ ରୂପ । ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ନିଜେ ଧ୍ୱନିମୟ ରୂପ ଭାବେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ । ନିଜେ ଶିବ ହୋଇ, ପରମ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତି, ଭିନ୍ନ ରୂପ କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ ଯଦି ଚିତ୍ତରେ ଅଙ୍କିତ କିମ୍ବା ଚିତ୍ରିତ ଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ ।