ପୂର୍ବଦିନରୁ ଶିବପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ିତ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଅନୁସାରେ, ମାନବ ଜୀବନର ପାପ ଦୂର କରିବା, କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧର୍ମ, ବେଦର ସଠିକ୍ ବୁଝିବା ଏବଂ ତାହାର ଶୁଦ୍ଧ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଚାଉଳ ଦାନ କଲେ ଏଠିଓ ଓ ପରଲୋକରେ ମହାଭୋଗ, ଶାଶ୍ୱତ ଏକତା, ବେଦ ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ମାସର ପ୍ରଭାତେ ତିନି ଦିନ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗକୁ ଆଶା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏଠାରେ ଆଳସ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେତେଦିନ ଯୋଗ କାଳ ରହିଥାଏ, ଧନୁର୍ମାସ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଏହି ଧନୁର୍ମାସରେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ କରିବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ବେଦମାତା ଗାୟତ୍ରୀ ଚଂତନ କରିବେ, ତାପରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରି ସପ୍ତାକ୍ଷରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ପଠନ କରିବେ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଦେହ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ ଓ ମନ୍ତ୍ର ପଠନ ଦ୍ୱାରା ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ; ଇଚ୍ଛିତ ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କଲେ ମହାପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଧନୁର୍ମାସରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ବଡ଼ ଭୋଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍—ଏଥିରେ ଏକ ମାପ ଚାଉଳ, ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ କଳା ମରିଚ, ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ଜିନିଷ, ଏକ କୁଡ଼ବ ମଧୁ ଓ ଘୃତ, ଏକ ଦ୍ରୋଣ ଡାଲ, ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ଶାକ ଥାଏ। ଘୃତରେ ତିଆରି କେକ୍, ମିଠା, ଭାତ ଓ ଏମିତି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ଜିନିଷ, ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରସ୍ଥ ଦହି ଓ ଦୁଧ ଦିଆଯାଏ। ନାଡିଆ ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ, ଦ୍ୱାଦଶ ସଂଖ୍ୟାରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ସୁପାରି ଓ ଛଉତ୍ରିଶ ପାନପତ୍ର ସହିତ ଦିଆଯାଏ। କପୂର, ଏଳାଚୀ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପାନପତ୍ର ସହିତ ଏହି ମହାଭୋଗର ଚିହ୍ନ। ଏହି ମହାଭୋଗ ପ୍ରଥମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରି, ପରେ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣକ୍ରମାନୁସାରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ରାନ୍ଧା ଭୋଗ ଦାନ କଲେ ଭୂମିର ଅଧିପତି ହେବାର ଅଧିକାର ମିଳେ; ମହାଭୋଗ ଦାନ କଲେ ସ୍ଵର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ହଜାର ମହାଭୋଗ ଦାନ କଲେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସତ୍ୟଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାନ୍ତି; ତିରିଶ ହଜାର ମହାଭୋଗ ଦାନ କଲେ ଉଚ୍ଚ ଲୋକର ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ପୁନଃଜନ୍ମ ନ ହୁଏ। ଛଉତ୍ରିଶ ହଜାର ଭୋଗ ଦାନକୁ ଜନ୍ମ ଦାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଏଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ଜନ୍ମ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଉର୍ଜା ମାସରେ, ପବିତ୍ର ତିଥିରେ, ବିଶେଷତଃ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ବିଷୁବ, ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଭଳି ଶୁଭ ଦିନରେ ଏହି ଜନ୍ମ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜନ୍ମତିଥିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଅନ୍ୟ ମାସରେ ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେଉଁଠିଓ। ସଭା, ଭୋଜନ କିମ୍ବା ବିଆପନ ସମୟରେ ହଜାର ଥର ଜନ୍ମ ଦାନ କଲେ ଜନ୍ମ ସମର୍ପଣର ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି ଜନ୍ମ ସମର୍ପଣ କଲେ ଶିବ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ଓ ନିଜ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହି ଜନ୍ମ ଦାନ କେବଳ ଶିବଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଶିବ, ଯୋନି ଓ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ, ଜନ୍ମର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ; ତେଣୁ ଜନ୍ମର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉପାସନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉପଦେଶିତ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ରୂପ; ବିନ୍ଦୁ ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତି, ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି ନାଦ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଶିବ-ଶକ୍ତିମୟ। ଏହି ବିନ୍ଦୁ ନାଦର ଆଧାର, ନାଦ ବିନ୍ଦୁର ଆଧାର; ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଏହି ଦୁଇ ଉପରେ ଅଟୁଟ। ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏହିପରି ପ୍ରକାଶରୁ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଲିଙ୍ଗ, ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ମୟ, ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ; ବିନ୍ଦୁ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀ, ଶିବ ନାଦ, ଏହିପରି ଶିବଲିଙ୍ଗର ବର୍ଣ୍ଣନା। ଏହିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍; ମାତୃ ଦେବୀ ବିନ୍ଦୁ ରୂପେ, ପିତୃ ଶିବ ନାଦ ରୂପେ। ଉଭୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ ପରମାନନ୍ଦ ମିଳେ; ଏହି ପରମାନନ୍ଦ ପାଇଁ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜନନୀ, ଶିବ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା; ଉଭୟଙ୍କ ସେବା କଲେ କୃପା ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହି କୃପା ଦ୍ୱାରା ଉପାସକ ଅନ୍ତର୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଅନ୍ତର୍ସୁଖ ପାଇଁ ଉପାସନା କରିବା ଦରକାର। ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ପିତା ଓ ମାତା ରୂପେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। ଭର୍ଗ ପୁରୁଷ ସ୍ୱରୂପ ଓ ପ୍ରକୃତି ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଅଦୃଶ୍ୟ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଗର୍ଭ ପୁରୁଷ; ଦୃଶ୍ୟ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଗର୍ଭ ପ୍ରକୃତି। ଗର୍ଭ ପୁରୁଷ, କାରଣ ସେ ଉତ୍ପାଦକ; ପୁରୁଷ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଏକତ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ହୁଏ। ପ୍ରକୃତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ଘଟେ; ଜନ୍ମରୁ ଜନ୍ମିତ ଜୀବ ପୁରୁଷରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରେ। ଅନ୍ୟଥା, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଯାହା ଜନ୍ମିତ ହୁଏ, ସେ ସମୟରେ ନଶ୍ଵର, ଏହିପରି ଦେହୀକୁ ଜୀବ କୁହାଯାଏ। ଜନ୍ମ ଜୀବକୁ ବନ୍ଧନ ଦିଏ; ଏହି ବନ୍ଧନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମର ଚିହ୍ନ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। "ଭଂ" ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବୃଦ୍ଧି, ତେଣୁ "ଭଗ" କୁ ଉତ୍ସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରକୃତି ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। "ଭଗ" ର ପ୍ରଧାନ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭୋଗ; ଏହି ଅର୍ଥ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଶୁଣାଯାଏ। ପ୍ରଧାନ "ଭଗ" ହେଉଛି ପ୍ରକୃତି, ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ "ଭଗବାନ" କୁହାଯାଏ। ଭାଗ୍ୟବାନ ହେଉଛନ୍ତି ଭୋଗ ଦାତା; ଅନ୍ୟ କେହି ଭୋଗ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଭଗପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନି ଭାବେ "ଭର୍ଗ" କୁହନ୍ତି।