ସପ୍ତାହର ଦିନଗୁଡିକରେ ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିବାର ଉପାୟ ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରଦିନ, ତାରା, ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣର ମୂଳ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ଦିନଗୁଡିକରେ ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା କ୍ଷୟ ନଥିବାରୁ, ସେଗୁଡିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନଟି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଆଧାର ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ଚାନ୍ଦ୍ରଦିନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତିଥିରେ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗ ଦାନ କରେ; ତିଥିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାଗ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ରାତିରେ, ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ। ଶେଷ ଭାଗ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ଦିନେ, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥାଏ; ଯଦି ଚାନ୍ଦ୍ରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଏହି ଦିନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଭ ମୁହୁର୍ତ୍ତ, ତାରା ବିଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁକୂଳତା ଭଲଭାବେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଉପରେ, ଦିନ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା, ପାଠ ଓ ଉପଚାର କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ବେଦରେ ଏହିପରି ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ତିତ; ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅର୍ଥ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରୁ ଭୋଗ ଓ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। 'ପୂଜା' ଶବ୍ଦଟି ଲୋକିକ ଓ ବେଦିକ ଦୁଇ ମାନେ ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ଅଭିଲାଷିତ ଭୋଗ ପାଇଁ ମନୋଭାବ ଓ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରୟୋଗ। ନିୟମିତ ଓ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ସମୟରେ କରିବା ଉଚିତ; ଏକାଏକ ଅଭିଲାଷା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ବର୍ଷ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ମିଳେ, ଓ ପାପ ଦୀରେ ଦୀରେ ନାଶ ହୁଏ। ମହାଗଣପତିଙ୍କର ପୂଜା କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୂଜା ପକ୍ଷର ପାପ ଦୂର କରେ ଓ ପକ୍ଷର ଭୋଗ ଫଳ ଦାନ କରେ; ଚୈତ୍ରର ଚତୁର୍ଥୀରେ କରିଲେ ମାସିକ ଫଳ ଦିଏ। ସିଂହ କିମ୍ବା ଭାଦ୍ରପଦରେ କରିଲେ ବାର୍ଷିକ ଫଳ ଦିଏ; ଶ୍ରାବଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରବିବାର ହସ୍ତ ତାରା ଥିବା ସପ୍ତମୀ ଦିନ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କିମ୍ବା ଭାଦ୍ରପଦରେ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଶ୍ରାବଣ ତାରା ଥିଲେ, ସୋମବାରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ଶୁଭ ଓ ଏହା ଶ୍ରୀଦାୟକ; ଶ୍ରାବଣରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ବିଶେଷ ଭାବରେ ଆରୋଗ୍ୟ ଦାନ କରେ। ଯଦି ଗୋଉ ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାଦଶ ଦାନ କରାଯାଏ, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ଯେପରି ଫଳ ଦିଏ, ଏହି ଦାନରେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଷୋଳ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜା କରିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ମିଳେ। ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାଦଶ ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶ ଭାଗରେ ପୂଜା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ। କର୍କଟ ମାସରେ, ସୋମବାର, ନବମୀ ଦିନ ମୃଗଶିରା ତାରା ଥିଲେ, ଭୋଗ ଅଭିଲାଷୀ ମାତାଙ୍କ ପୂଜା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଫଳ ମିଳେ। ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ସମସ୍ତ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରେ; ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ରବିବାର ଥିଲେ। ଆର୍ଦ୍ରା କିମ୍ବା ମହାର୍ଦ୍ରା ଦିନ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ; ମାଘ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏହି ପୂଜା ସମସ୍ତ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରେ। ଏହି ପୂଜା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଏ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦାନ କରେ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ମହାର୍ଦ୍ରା ଦିନ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଏହି ସମାନ ଫଳ ଦିଏ। ମାର୍ଗଶିରାର ଆର୍ଦ୍ରା ଦିନ ଷୋଳ ଉପଚାରରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରିଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦ ଦର୍ଶନ ମିଳେ। ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାନ କରେ; ଦିନ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ଆସିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ, ତପ, ଅର୍ପଣ, ପାଠ ଓ ନିୟମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଷୋଳ ଉପଚାର, ପ୍ରତିମା ଓ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଅଭିଲାଷା ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରାଯାଏ। କାର୍ତ୍ତିକରେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଦାନ କରେ, ରୋଗ ଦୂର କରେ, ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖ ନାଶ କରେ। କାର୍ତ୍ତିକର ରବିବାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ଓ ତେଲ, କପାସ ଦାନ କରିଲେ କୁଷ ଓ ଏହିପରି ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ। ହରିତକୀ, କଳା ମରିଚ, ବସ୍ତ୍ର, ଦୁଧ ଓ ଏହିପରି ଦାନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରିଲେ ଶୋଷ ଓ ଶରୀର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ଦୀପ ଓ ତିଳ ଦାନ କରିଲେ ଅପସ୍ମାର ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ; କୃତ୍ତିକା ସୋମବାରରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ଏହି ଦିନ ମହା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ଦାନ କରେ; ଘର, କ୍ଷେତ୍ର, ଗୃହସାମଗ୍ରୀ ଦାନ କରିଲେ। କୃତ୍ତିକା ମଙ୍ଗଳବାରରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଦୀପ, ଘଣ୍ଟା ଦାନ କରିଲେ ଶୀଘ୍ର ବାକ୍ ଶକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ। କୃତ୍ତିକା ବୁଧବାରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଦହି ଭାତ ଦାନ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ମିଳେ। କୃତ୍ତିକା ଗୁରୁବାରରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ମଧୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଘୀ ଦାନ କରିଲେ ଭୋଗ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଲେ ଭୋଗ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଅନ୍ଧା ସ୍ତ୍ରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଚାନ୍ଦି ଓ ଏହିପରି ଦାନ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିଥାଏ; କୃତ୍ତିକା ଶନିବାରରେ ଦିଗ୍ପାଳଙ୍କ ପୂଜା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ଦିଗ୍ଗଜ, ନାଗ, ସେତୁ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ପାପ ନାଶକଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମା, ଜ୍ଞାନ ଦାତା, ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଙ୍କ ପୂଜା ରୋଗ, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅପସ୍ମାର ଦୂର କରେ। ଲୁଣ, ଲୋହା, ତେଲ, କଳା ଚଣା, ତିନି ପ୍ରକାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଫଳ, ସୁଗନ୍ଧ, ଜଳ ଦାନ କରିଲେ ଫଳ ମିଳେ। ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ଵାପ୍ତ ମାପରେ ଦାନ କରିଲେ ସ୍ଵର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ; ମାର୍ଗଶିରା ମାସରେ ପ୍ରଭାତରେ ପୂଜା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିଲେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦିଏ; ଚାଉଳ ଓ ହବିଷ ଭୋଗ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।