ସିନ୍ଧୁ, ସରୟୂ ଓ ରେବା ମଧ୍ୟ ସପ୍ତଗଙ୍ଗା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା ପରେ ସମୁଦ୍ରତଟ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ପର୍ବତଶିଖର ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତଠାରୁ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ସେଇଠି ଅଟୁଟ ମନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ; ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳିଥାଏ। କୃତୟୁଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ, ତ୍ରେତାୟୁଗରେ ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଫଳ ସ୍ମୃତି ହୁଏ, ଦ୍ୱାପରରେ ଅର୍ଧାଂଶ ଫଳ ଓ କଳିୟୁଗରେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଫଳ ମିଳିଥାଏ, ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ତ ତାହାଠାରୁ କମ୍। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିନ ଏକାକାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହିପରି ଦିନ ରବିର ଗତିକାଳରେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ବିଷୁବ ସମୟରେ, ଅୟନାନ୍ତରେ, ରବି ମୃଗଶିରା ରାଶିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ତାପରେ ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟ ସମସ୍ତ ସମୟ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ; ସେଉଁଠାରେ ସୂର୍ୟ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଅଟୁଟ, ବିଷ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ, ଏହି ଅବସ୍ଥା ରୋଗ ନିବାରଣ କରେ। ଏହି ବିଷଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତରପଣ, ଦାନ ଓ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟ ବିଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ମନାଯାଏ, ଏହା ଧର୍ମ ଦେଇଥାଏ। ନିଜର ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଓ ବ୍ରତାନ୍ତେ ଏହି ସମୟ ସୂର୍ୟର ଉତ୍ସାହ ସମାନ; ଏବଂ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଗ ଏକ କୋଟି ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣ ସମାନ ଫଳଦାୟକ। ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ, ଯୋଗ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ପାପ ନାଶକ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚବିଶ ଲକ୍ଷ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁଥିରେ ଦାନକାରୀକୁ ଅପତନ୍ନ କରେ, ସେହିପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ 'ପାତ୍ର' କୁହାଯାଏ; ଏହିପରି ଗାୟତ୍ରୀ ଜପକୁ ଅପତନ୍ନ କରେ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗାୟତ୍ରୀ କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ନିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ଅଟୁଟ ଥାଏ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ ଦାନ କରେ, ସେଉଁଠି ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ। ଗାୟତ୍ରୀ ଜପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପବିତ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି; ତେଣୁ ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦାନ ଦେବାକୁ ଓ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭୁଖି, ସେହି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାସମୟରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଆବଶ୍ୟକ ଓ ଉପଦେଶଦାୟକ କଥା କିମ୍ବା ଅର୍ଥ ଦେବା ଉଚିତ। ଇଚ୍ଛାରେ ଦାନ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ; ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ଦାନ କଲେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ମିଳେ। ସେବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ତାଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରାପ୍ତି ଫଳ ଦେଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଇଲେ, ତାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଭୋଗ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଧନ ଦଶ ବର୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ବେଦପାରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଲେ ଦଶ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ମିଳେ। ଗାୟତ୍ରୀ ଜପରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବାକୁ ଦିଆଯାଇଲେ ଦଶ ବର୍ଷ ସତ୍ୟଲୋକ ଫଳ ଦେଏ; ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲାଭ ହୁଏ। ଶିବଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ କୈଳାସ ଲୋକ ମିଳେ; ଏଭଳି ଦାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଅଭିଲାଷୀ। ଯେଉଁ ଲୋକ ରବିବାରରେ ଦଶଗୁଣ ଖାଦ୍ୟ ଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପରଜନ୍ମରେ ଦଶ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ମହାସମ୍ମାନ, ନିମନ୍ତ୍ରଣ, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ, ପାଦସେବା, ବସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜା, ଘୃତ, ପିଠା, ମିଠା, ଷଡ୍ରସ ଭୋଜନ, ଶାକ, ପାନ, ଛୋଟ ବଡ ଉପହାର, ନମସ୍କାର, ପ୍ରତିସ୍ଥାନ, ଏବଂ ପକାଖାଦ୍ୟର ଦଶଗୁଣ ଦାନ—ଏହି ସବୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶଗୁଣ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସୋମବାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ଏହି ଫଳ ଦିନର ଗୁଣାନୁସାରେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମିଳିଥାଏ। ସପ୍ତଦିନ ଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶଗୁଣ ଭୋଜନ ଦେଇ ଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ। ଏଭଳି ଯେଉଁ ଲୋକ ରବିବାର ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶର୍ବଲୋକରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଫଳ ମିଳେ; ଏହିପରି ସୋମବାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ୟଲୋକରେ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଦଶ ହଜାରକୁ ଦିଆଯାଇଲେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ; ଏବଂ ଲକ୍ଷ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଲେ ରୁଦ୍ରଲୋକ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବନାରେ ଶିଶୁମାନୋଁକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ସନ୍ତାନ ଚାହାନ୍ତି ଯୁବକଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବନାରେ ଦିଅନ୍ତୁ। ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଭାବନାରେ ଦିଅନ୍ତୁ; ଧୃତି ଚାହାନ୍ତି ପିଲା ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ସରସ୍ୱତୀ ଭାବନାରେ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବନାରେ ଦିଅନ୍ତୁ; ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାର ଚାହାନ୍ତି ବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ ପାର୍ବତୀ ଭାବନାରେ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଧନ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ତପ, ଭିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ, ସେହି ଧନ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳଦାୟକ। ଶୁଦ୍ଧ ଦାନରେ ମିଳିଥିବା ଧନ ମଧ୍ୟମ, କୃଷି ବା ବ୍ୟବସାୟ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ ଧନ ନିମ୍ନ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ସେବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଧନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନନ୍ତି। ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମହିଳାଙ୍କୁ ବାପା ବା ପତିଙ୍କ ଧନ ଉତ୍ତମ; ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ବସନ୍ତ ମାସରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ଏକଠି ଶୁଭ ସମୟରେ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ପାଇଁ ଗାଈ, ଜମି, ସୁନା, ଘୃତ, ବସ୍ତ୍ର, ଧାନ, ଗୁଡ଼ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଚାନ୍ଦି, ଲୁଣ, କୁମ୍ଭ, ବାରଟି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କନ୍ୟା, ଗାଈ ଦାନ କରିବା ସହିତ ତାହାର ଦୁଧ ଓ ଗୋବର ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏହିପରି ଦାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।