ଶିଵପୁରାଣମ୍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ଏହି ସଂବିଧାନରେ, ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଦର ସହ କହିଲେ—“ତୁମେ ଅସ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗଥାର ଏକ ପାତ୍ର, ସାଗର ଯେପରି ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ରଖିଥାଏ, ସେପରି ତୁମେ ଅନେକ ଦୁଲ୍ଲଭ କଥା ରଖିଛ। ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ କିଛି ଅଛି, ଯେଉଁ କିଛି ଥିଲା, ଯେଉଁ କିଛି ହେବାକୁ ଯାଉଛି—ସେସବୁ ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ଅଜଣା ନୁହେଁ। ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହା ମୋର ଭାଗ୍ୟର ଇଚ୍ଛା; ଏହି ମିଳନ ନିମିତ୍ତେ, ଆମ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ କିଛି କର; ତୁମେ ନିଷ୍ଫଳ ଭାବରେ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ ଶୁଭ ଅଶୁଭ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ, ତଥାପି ଆମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ—ପୁନିପୁନି ଶୁଣିବା ଇଚ୍ଛା ଉପଜେ। ଏବେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୂତ, ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା ରହିଛି; ଯଦି ତୁମେ ଦୟା କର, ତାହା ମଧ୍ୟ ଆମକୁ କହ। ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର କଳି ଯୁଗ ଆସିବ, ଲୋକମାନେ ପୁଣ୍ୟହୀନ ହେବେ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ, ନୀତି ଓ ସତ୍ୟରୁ ଦୂର ହେବେ। ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନ ଚାହିବେ, ମନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଜନନୀ ଉପରେ ଲାଗିଥିବ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହାନି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ। ଦେହକୁ ଆତ୍ମା ବୋଲି ଭାବି ଭ୍ରମିତ ହେବେ, ନାସ୍ତିକ ହେବେ, ପଶୁ ସମ ମନ ରଖିଥିବେ, ମାତା-ପିତାକୁ ଘୃଣା କରିବେ, ଜନନୀ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବେ, କାମର ଦାସ ହେବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ, ଧନର ଲାଗି ପଢିବେ, ମଦ ଓ ଭ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ନିଜ ଶ୍ରେଣୀର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଠକିବେ, ଦିନେ ତିନି ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନର ଅଭାବରେ ରହିବେ। ନିର୍ଦୟ, ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବି, ନିଜ ଆଚରଣ ଓ ନିୟମ ଅନାଦର କରି, କୃଷିରେ ଲାଗିଥିବେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଓ ଅଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ଏଭଳି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ସଂଗ କରି, ପାପରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ପର-ସ୍ତ୍ରୀରେ ଲାଗିଥିବେ। ସେମାନେ ବୀର ନୁହେଁ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, ଚୋର ଭାବେ ଜୀବନ ଯାପନ କରି, ମନ କାମର ଦାସ ହେବେ। ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନର ଅଭାବ, ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଛାଡ଼ି, ରକ୍ଷା ଓ ଆଶ୍ରୟ ବିନା, ସେମାନେ ଲୁଷ୍ଟରେ ଚାଲିଥିବା ମୃଗ ଭଳି ହେବେ। ଶାସନ ଓ ଧର୍ମ ଅଭାବରେ, ଭୋଗରେ ଲାଗି, ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଜୀବମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରି ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ। ବୈଶ୍ୟମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଭାବ, ଭ୍ରମିତ ପଥରେ ଚାଲି, ନିଜ ଲାଭ ଲାଗି, ଅନ୍ୟାୟ ମାପ ଓ ଆଚରଣ କରିବେ। ଗୁରୁ, ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ଭ୍ରଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେବେନାହିଁ, କଞ୍ଜୁସ ଓ ତିତିଲି। ପର-ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ମିଳନ, ଅଶୁଭ ଚିତ୍ତ, ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ, ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦାନ ଛାଡ଼ି। ଏଭଳି ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣ ଅନୁକରଣ କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯିବେ, କିନ୍ତୁ ମୂଢ଼ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ପ୍ରବୃତ୍ତି। ତପସ୍ୟା କରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଚେତନା କମାଇ ଦେଇ, ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ କରାଇ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଲାଗିଥିବେ। ପାଥର, ଗ୍ରାମ ଦେବତା ଓ ଏହାପରି ଉପାସନା କରି, ଅନ୍ୟାୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିନ୍ଦା କରି। ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି, ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ କରି, ଧର୍ମ ଗଥା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର କହି ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରି। ମହାନ ଶାସକମାନେ ଦେଖାଯିବେ, ଅହଂକାରୀ ଓ ଦାନଶୀଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସେବାକୁ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଭାବିବେ। ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ, ମୂଢ଼, ମିଶ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତି, କ୍ରୂର ଚିତ୍ତ, ସଦା ମହା ଅହଂକାରୀ, ଚାରି ଶ୍ରେଣୀକୁ ନଷ୍ଟ କରି। ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନିଜକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବି, ଚାରି ଶ୍ରେଣୀରେ ଭ୍ରମ ଆଣି, ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରି, ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ମଧ୍ୟ ମୂଢ଼ ହେବେ। ଅଧିକାଂଶ ଜନନୀମାନେ ପତି ପ୍ରତି ଅନାଦର କରି, ଶ୍ବଶୁର ଶ୍ବଶୁରୀଙ୍କୁ ହାନି କରି, ଭୟହୀନ ଓ ଅଶୁଭ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବେ। ଠକିବା ଓ ମିଥ୍ୟା ଦେଖାଯିବାରେ ଲାଗି, ଚତୁର, ଅତି ରାଗ ରେ ଭ୍ରମିତ, ସଦା ପର-ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ମିଳନ ଏବଂ ନିଜ ପତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ। ଶିଶୁମାନେ ମାତା-ପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଶିଖିବେନାହିଁ, ସଦା ଶରୀର ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ। ଏମିତି, ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧି ହାରାଇ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଲାଗିଥିବେ, ସୂତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠା ଓ ପରଲୋକରେ କିପରି ପଥ ଅଛି? ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଆମ ମନ ସଦା ଚିନ୍ତିତ; ନିଶ୍ଚୟ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପକାର କରିବା ଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ ନାହିଁ। କିପରି ସହଜ ପଦ୍ଧତିରେ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖର ଭାର ଦୂର କରାଯିବ? ଦୟାବଶତ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଅର୍ଥ ଜାଣିବା ଉପାୟ କହ। ଋଷିମାନଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୂତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ସ୍ମରଣ କରି, ଋଷିମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ— “ହେ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ, ତୁମେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଭଲ କରିଛ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଉପକାର ପାଇଁ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରେମରେ, ମୁଁ କହିବି—ସମ୍ମାନରେ ଶୁଣ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ ପୁରାଣ ଏହି ବେଦାନ୍ତର ସାର ଓ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ; ଏହା ପାପର ଭାର ଦୂର କରି, ପରଲୋକର ଉଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଇପାରେ। ଏହାରେ ଶିବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ସଦା ବିସ୍ତାରିତ, କଳି ଯୁଗର ମଲିନତା ଦୂର କରେ, ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥର ଫଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇପାରିବେ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ ପୁରାଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ଉତ୍ତମ ଓ ଶୁଭ ଦଶା ପାଇଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ପାପ ବଢ଼ିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବ ପୁରାଣ ଜଗତରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ—ହାୟ! କଳି ଯୁଗର ମହା ବିପତ୍ତି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବ ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ—ହାୟ! ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଏକାପରି ଅନ୍ୟ ସହ ବିପ୍ରତିପଦ କରିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବ ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ—ହାୟ!