ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସ୍ତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ମିଳେ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ୟଦି ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଅନ୍ୟମାନେ ୟଦି ତାନ୍ତ୍ରିକ ବିଧିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତଥାପି ଫଳ ଏକାକାର ହୁଏ । ଏହି ପୂଜା ସେମାନେ ସ୍ୱଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ସପ୍ତାହର ସପ୍ତ ଦିନ ଯେ କେବଳ ମଙ୍ଗଳ ଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦରିଦ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଧନୀମାନେ ଧନ ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଏହି ଧର୍ମ କାମ୍ୟକାମନା ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଭଳି ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ନାନା ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ମଣିଷ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଛାୟା, ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଓ ପୁଣ୍ୟର ସଞ୍ଚୟ ଲଭନ୍ତି । ଯିଏ ଧନୀ, ସେ ତାହାକୁ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭାଶୁଭ କର୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ । ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଯିଏ ଶୁଣନ୍ତି, ପାଠ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ତାପରେ, ଶୌନକ ଋଷି ପଚାରିଲେ: "ହେ ସୂତା, ତୁମେ ସବୁ ଜାଣିଛ, ଦୟାକରି ଏହି ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥ ଓ ଶୁଭ ଗୃହ ବିଷୟରେ କ୍ରମେ କହ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟର ସମାନ ଫଳ ମିଳେ ।" ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ଗୃହ ପରେ ଗୋଶାଳା ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ଜଳାଶୟ ପାଡ଼ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ, ବିଲ୍ବ, ତୁଳସୀ କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱଥ ମୂଳ ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଏହା ପରେ ଦେଉଳ, ପବିତ୍ର ଘାଟ, ନଦୀଘାଟ, ଏବଂ ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ତଟ (ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, କାବେରୀ, ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ, ସିନ୍ଧୁ, ସରୟୂ, ଓ ରେବା) ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ସମୁଦ୍ରତଟ ତାଠୁ ଦଶଗୁଣ ଏବଂ ପର୍ବତଶିଖର ତାଠୁ ଦଶଗୁଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ । ଏହି ସମସ୍ତ ଠାରୁ ଉପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରେ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ । କୃତୟୁଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ, ତ୍ରେତାରେ ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଦ୍ୱାପରରେ ଅର୍ଦ୍ଧ, କଳିଯୁଗରେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଓ ତାଠୁ କମ୍ ମିଳେ । ଶୁଭ ଶୁଦ୍ଧ ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିଲେ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ପରିବର୍ତ୍ତନକାଳରେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ । ବିଷୁବ, ଅୟନାଂତ, ମୃଗଶିରା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣରେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ । ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମସ୍ତ ଦିନରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଷାକ୍ତ ହେଇଥାଏ ବୋଲି ମନ୍ୟ, ଏହା ରୋଗ ହରେ । ଏହି ସମୟରେ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଦାନ, ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହି ଦିନ ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ୟ । ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ବ୍ରତସମାପ୍ତିରେ ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ସାହ ସମାନ ଫଳଦାୟକ; ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଥିବା ସମୟ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଫଳ ସମାନ । ତପସ୍ଵୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଯୋଗୀ, ଏବଂ ସନ୍ୟାସୀମାନେ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି । ଯିଏ ଚବିଶ ଲକ୍ଷ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରିଥାଏ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ । 'ପାତ୍ର' କହାଯାଏ କାରଣ ଏହା ଦାତାକୁ ପତନରୁ ରକ୍ଷା କରେ; ଗାୟତ୍ରୀ ଜପକୁ ଏହିପରି କହାଯାଏ କାରଣ ଏହା ଜପକୁ ପତନରୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଧନ ନଥିବା ଲୋକ ଅନ୍ୟର ଉପକାର ପାଇଁ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ । ଯିଏ ନିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ଥିଲେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଧନ ଦାନ କରେ, ସେ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ । ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ 'ଶୁଦ୍ଧ' ବୋଲି କହାଯାନ୍ତି; ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁକୂଳ ମନ୍ୟ । ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦାନ ଦେଇପାରିବେ, ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ; ଏବଂ ଯିଏ ଭୁକ୍ତ ତାହାକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇବା, ସେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେହେଉଁଥିବେ ସେମାନେ ଯୋଗ୍ୟପାତ୍ର । ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମୟରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେବା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅର୍ଥ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଯିଏ ସେବା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ପାଦସ୍ପର୍ଶ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଏକ ଜନ୍ମମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଉଥିଲେ, ସେ ଦୁଃଖୀ ହେଲେ, ତାହା ବିଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଦାନ ଏହି ଲୋକର ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ଦଶ ବର୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଲେ ଦଶ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ; ଗାୟତ୍ରୀ ଜପରତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଲେ ଦଶ ବର୍ଷ ସତ୍ୟଲୋକର ଫଳ ମିଳେ; ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଲେ ବୈକୁଣ୍ଠ ମିଳେ; ଶିବଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଲେ କୈଳାସ ମିଳେ । ଏହିପରି ଦାନ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଲୋକ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ କାମନା କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ରବିବାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶଗୁଣ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପରଜନ୍ମରେ ଦଶ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମହାସମ୍ମାନ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ, ପାଦସେବା, ବସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧ ଓ ଘୃତ, ପିଠା, ମିଠା, ଷଡ୍ରସ ଭୋଜନ, ଶାକ, ପାନ, ଛୋଟ ବଡ ଉପହାର, ନମସ୍କାର, ଅନୁସରଣ, ଦଶଗୁଣ ପାକା ଭୋଜନ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦଶ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଯଦି ଦଶଜନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶଗୁଣ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ସୋମବାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ଦାନ ଫଳ ସେହି ଦିନର ଶୁଭତା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଓ ପରଲୋକରେ ମିଳେ । ସପ୍ତାହର ସପ୍ତ ଦିନ ଦଶଜନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶଗୁଣ ଭୋଜନ ଦେଲେ, ଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଭୋଗ ମିଳେ । ଏହିପରି ରବିବାରେ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଶର୍ବଲୋକରେ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ । ଏଭଳି, ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ଉପଭୋଗ ମିଳେ । ସପ୍ତାହର ଅନ୍ୟ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ । ଯିଏ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପରେ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ରବିବାରେ ହଜାର ହଜାର ଜନକୁ ଭୋଜନ ଦେଉଛି, ସେ ସତ୍ୟଲୋକରେ ଆୟୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଭୋଗ ଲାଭ କରିଥାଏ ।