ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଶିବ ପୁରାଣର ଏକ ପବିତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟରେ, ମହାମୁନିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି କିପରି ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ନିଜ ଜୀବନରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ରୋଗ ଶାନ୍ତି, ପୋଷଣ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଭୋଗ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂରୀକରଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ କ୍ରମଶଃ ମିଳେ। ଦିନ ଦିନର ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ, ବିଶେଷକରି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଶିବଜୀ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପୂଜା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—ସେମାନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ପାଠ, ହୋମ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟା। ଏହି ପୂଜା ମାଟିର ଉଚ୍ଚାସନ, ପ୍ରତିମା, ଅଗ୍ନି ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏଠାରେ ଷୋଡଶୋପଚାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଉପାୟ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପାୟ ନେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାୟ ପୂର୍ବପ୍ରତି ଉପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ପୂଜା ଦୃଷ୍ଟି, ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ଓ କୁଷ୍ଠ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉପକୃତ। ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନ, ମାସ, ବର୍ଷ ବା ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କାର୍ମ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେପରିକି ରୋଗ ଇତ୍ୟାଦି, ତାହା ଚୟିତ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସପ୍ତାହର ଦିନ ଅନୁସାରେ ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ପୂଜା ଏପରି ଫଳ ଦିଏ। ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ସପ୍ତାହର ପ୍ରଥମ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ହୋମ ଓ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସୋମବାର ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା, ଘିଅ ଓ ଭାତ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ମଙ୍ଗଳବାର କାଳୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବୁଟ ଡାଲ, ମୁଗ ଡାଲ ଓ ଭାତ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ବୁଧବାର ଦିନ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦହି ଓ ଭାତ ଦେଇ ପୂଜା କରିବାରେ ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ବୃହସ୍ପତିବାର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଶା କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା, ଜନେଉ, ବସ୍ତ୍ର, ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ଦେଇ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରାଯିବ। ଶୁକ୍ରବାର ଭୋଗ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ପୂଜା କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଛଉ ରସର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଦେବା ଉଚିତ। ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଶନିବାର ଦିନ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତିଳ ଦେଇ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ, ଦାନ ଓ ତିଳର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁସି କରିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଫଳ ମିଳେ। ପ୍ରତିଦିନ ଦେବତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଓ ବିଶେଷ ପୂଜା, ସ୍ନାନ, ଦାନ, ମନ୍ତ୍ରପାଠ, ହୋମ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟିରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କର ନିଜ ଦିନରେ, ସପ୍ତାହର ଦିନରେ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଭଗବାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ, କାଳ, ପାତ୍ର ଅନୁସାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦ୍ରବ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଚାଲିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମତା ଅନୁସାରେ ଦେବତା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଶୁଭ ଆରମ୍ଭ ଓ ଅଶୁଭ ଶେଷରେ, ଘରେ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ରରେ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ଏହିପରି ଦେବପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟରେ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଏହା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ଦିଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସପ୍ତାହର ସମସ୍ତ ଦିନରେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଦରିଦ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେବପୂଜା କରନ୍ତୁ, ଧନୀମାନେ ଧନ ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଏହି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭୋଗ ଭୁଗତ୍ତା ପରେ ମଣିଷ ପୁନି ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଛାୟା, ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥିତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ କରେ। ଧନୀ ଲୋକମାନେ ସେହି ଧନକୁ ଭୋଗ ଲାଗି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ କର୍ମ ଫଳରେ ଏକ ସମୟରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଯିଏ ଶୁଣେ, ପଢ଼େ ବା ଶୁଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଫଳ ପାଏ। ତାପରେ, ଋଷିମାନେ ସୂତଜୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ହେ ସୂତ, ସମସ୍ତ କଥା ଜ୍ଞାତା, ଦୟାକରି କ୍ରମକ୍ରମେ ଏହି ଦେଶ, ଶୁଭ ଗୃହ ଓ ଦେବପୂଜା ଇତ୍ୟାଦି ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ କହ।" ତେବେ କୁହାଯାଏ ଗୋଶାଳା ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ଜଳାଶୟ ତଟ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ଠାରୁ ବିଲ୍ବ, ତୁଳସୀ ବା ଅଶ୍ୱଥ ମୂଳ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହାପରେ ମନ୍ଦିର ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର ତୀର ତଟ ତାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ, ନଦୀ ତଟ ତୀର ତଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ତଟ ତଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି—ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, କାବେରୀ, ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ, ସିନ୍ଧୁ, ସରୟୂ ଓ ରେବା। ଏହାପରେ ସମୁଦ୍ରତଟ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ପର୍ବତଶିଖର ତାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସମସ୍ତ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଠି ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ; ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ। କୃତୟୁଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ, ତ୍ରେତାୟୁଗରେ ତିନିଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଦ୍ୱାପରରେ ଅର୍ଧ ଓ କଳିଯୁଗରେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଓ ତାଠାରୁ କମ୍ ମିଳେ। ଶୁଭ ମନରେ ଶୁଭ ଦିନ ଏକାଦିକ ଫଳ ଦିଏ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଫଳ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ। ବିଷୁବ ସମୟରେ, ଅୟନ ଶୁଭାରମ୍ଭରେ, ମୃଗଶିରାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣରେ ଫଳ ଦଶଗୁଣ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟ ସମସ୍ତ ସମୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ ବିଷାକ୍ତ ହୁଏ, ଏହି ସମୟରେ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ।