ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଶିବ-ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ନଦାନ କରିବାର ଫଳ ବିଷୟରେ ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ନନା ହେଉଛି—ଏକ କୋଟି ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାର ଫଳ ଯେତେ, ଏକ ଶିବ-ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ନଦାନ କରିଲେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଫଳ ଯଜ୍ଞ, ହୋମ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ଦିଆଯାଇଥାଏ, ଶିବ-ଯୋଗୀ ଅନ୍ନଦାନ କରିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁ ମୂଢ଼ ଲୋକ ଶିବ-ଯୋଗୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସୁନିବା ଲୋକ ସହିତ ଯମର ନିୟମିତ ନରକକୁ ପଡିଯାନ୍ତି। ଏଠି ଶୁଣିବା ଲୋକ ଅଧିକ ପାପୀ ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଶିବ-ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଅନେକ ଭୋଗ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଯୋଗ ଜଣାନ୍ତି। ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଚାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ-ଯୋଗୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ, ଅନ୍ନ, ପାନୀୟ, ଶୟନ, ଉତ୍ତୀରଣ ଦେଇ ସେମାନେ ପାପର ମୂଠା ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଧାନ ଦାଣା ଯେପରି ଦୃଢ଼, ଏହିପରି ଯୋଗୀମାନେ ପାପ ଉପରେ ଦୃଢ଼; ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ପଦ୍ମପତ୍ରକୁ ପାଣି ଭିଜାଇପାରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଶିବ-ଯୋଗୀ ନିତ୍ୟ ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠା ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ; ଯଦି ପୁର୍ବରୁ ପବିତ୍ର ଥାଏ, ତେଣୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ରତା ଆସେ। ଏହିପରି ଦେଖି, ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦୁଃଖ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଶିବ-ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଯୋଗୀ ଯୋଗ ସାଧନାର ଫଳ ଲାଭ କରି, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ଚାହିଁଲେ ଏଠାରେ ରହିପାରନ୍ତି। କିମ୍ବା ଜଗତ ଭୋଗକୁ ଅପମୂଲ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି, ତାହା ଛାଡ଼ି ଯୋଗୀ ନିରାସକତାରେ କ୍ରିୟାମୁକ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ଜଣେ, ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁଛି କିମ୍ବା ଖରାପ ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଅଟୁଟ ମନ ରଖି ଯଦି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାରଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ। ଉପବାସ କିମ୍ବା ଶିବାଗ୍ନିରେ ଦେହ ଦାନ କିମ୍ବା ଶିବ ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଦେହ ବିଲୀନ କରି, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, କିମ୍ବା ରୋଗ ଆକ୍ରାନ୍ତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଶିବ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି—ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଅଟୁଟ ମନରେ ଉପବାସ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ଏହିପରି ଶିବ ନିନ୍ଦାକାରୀକୁ ହତ କରିବାକୁ କିମ୍ବା ନିଜେ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପୂର୍ବକୁ ଚାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ଆବା ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ଯଦି ଶିବ ନିନ୍ଦାକାରୀକୁ ହତ କରିପାରେ ନାହିଁ, ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି, ସେ ଏକା ସହିତ ଏକୋଇ ଘରଣାର ମୁକ୍ତି ହୁଏ। ଶିବ କିମ୍ବା ଶିବ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଥିବା ପୁରୁଷ, ମୁକ୍ତିର ପଥରେ ତାଙ୍କୁ ସମ କେହି ନାହିଁ। ତେଣୁ ତାଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଶୀଘ୍ର ହୁଏ; ଏହି ଉପାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ କିଛି ଉପାୟ ଅନୁସାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି, ଷଡ୍ମାର୍ଗ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରି, ସେ ପଶୁମାନଙ୍କ ପରି, ଏଠାରେ କୌଣସି ପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଶିବ ଆଚରଣ କିମ୍ବା ଶିବ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ନିଜ ପୁଅ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଅଶୁଚି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୃତ ଦେହକୁ ଭୂମିରେ ପୋତିବା କିମ୍ବା ସୁଧା ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ଜଳରେ ପ୍ରବାହ କରିବା, କିମ୍ବା ଶିବ ସ୍ଥାନରେ ଛାଡ଼ିବା, କାଠ କିମ୍ବା ମାଟି ଛାଡ଼ିବା ପରି; କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେକୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ଏଠି ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ଶିବ ଭକ୍ତମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ; ଯଦି ଧନ ଶୈବ ଭକ୍ତଙ୍କର, ତେଣୁ ଶୈବ ଭକ୍ତ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଗୋତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରି ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଯୋଗ ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଯାଦବ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏହି ବିବରଣୀ ନଇମିଷ ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ଦେଇ, ସ୍ୱୟଂ ଅତ୍ମଜ୍ଞ ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ନଇମିଷ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଯଜ୍ଞ ଶେଷ କରି, ସମସ୍ତେ ଏକଠି ନିମନ୍ତ୍ରଣୀ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯାଇଲେ। ଏସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ଖୁସି ହୋଇ, ପବିତ୍ର ମଧୁର ନଦୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ। ଋଷିମାନେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ ଯଜ୍ଞ ଶେଷ କରି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ପୂର୍ବ ଘଟଣାର ସ୍ମୃତି ରଖି, ସେମାନେ ବାରାଣସୀକୁ ଯାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଝରୁଥିବା ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀକୁ ହିମବତ ପାଦ ଠାରୁ ଝରୁଥିବା ଦେଖି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତାହାର କୂଳରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବାରାଣସୀ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଝରୁଥିବା ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଦେଖି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରି, ବାହାରିବା ଦିନେ ଆକାଶରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦ୍ୱିପ ଦେଖିଲେ। ଏହା ଦେବୀୟ ଆଲୋକ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ନିଜ ଚମକରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ ଭରିଦେଇଥିଲା। ଏବେ, ଶେଷ ହୋଇଥିବା ପାଶୁପତ ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଭସ୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଏହି ଆଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଏହାରେ ବିଲୀନ ହେଲେ। ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏପରି ବିଲୀନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଆଲୋକ ମୂଳକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା, ଯେପରି କିଛି ଘଟିନଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ନଇମିଷ ମହାଋଷିମାନେ ଏହା କଣ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାବନ ପାଇଁ ଯାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ, ବାୟୁ, ଜଗତ ପବିତ୍ର କରିବାକୁ, ନଇମିଷ ଋଷିମାନେ ପାଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ସଂବାଦ ହେଲା। ସେ ଶିବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିକର ଉପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ବୁଝିବା ଦେଲେ; ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଶେଷ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ନିର୍ମାତା ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳକୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବେଚନା କରି, ଅନୁମତି ନେଇ, ବାୟୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ।