ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ, ପୂଜାରୀ ପ୍ରଥମେ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ବ୍ରହ୍ମଶିଳାକୁ ଖୋଦା ଗଡ଼ିରେ ରଖନ୍ତି । ଏହା ପରେ, ନବ ଶକ୍ତିଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ହସ୍ତ ନ୍ୟାସ କରିଥିବା ପରେ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ହରିତାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖନିଜ, ବୀଜ, ସୁଗନ୍ଧି ଓ ଔଷଧୀଗୁଡିକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି । ତା’ପରେ ଉପଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଧ ଢାଳନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା ବୋଲି ବୁଝି, ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଲିଙ୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଏହା ପରେ, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ପୂର୍ବଦିଗର ପାଣି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ଦେଇ, ପୀଠକୁ ଯୋଡ଼ି, ଶାକ୍ତମୂଳମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ କରି, ସ୍ଥାନକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି, ପୁନଃ ପରଦା ଲଗାନ୍ତି । ଏହା ପରେ ଲିଙ୍ଗର ସାମ୍ନାରେ ଦିକ୍ଅନୁସାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି । ତା’ପରେ ମହାପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରି, ଦଶଟି ପାତ୍ରକୁ ଶିବମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି, ଶିବଘଟର ଜଳ ଭିତରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ କନ୍ଠି ମିଶାଇ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଭାଗର ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଏଠାରେ ଶକ୍ତି, ତା’ପରେ ବିଦ୍ୟା ଓ ବିଦ୍ୟାଧିପତିମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଲିଙ୍ଗର ମୂଳରେ ରଖାଯାଏ, ଏବଂ ଶିବଜଳ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂସ୍କାର କରାଯାଏ । ଯଦି ପୀଠ ବଡ଼ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ତେବେ ବିଦ୍ୟାଧିପତିମାନଙ୍କ ଘଟର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ଅଭିଷେକ କରି, ପୀଠ ଓ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଆଧାର ଦେଇ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୂର୍ବ ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ହସ୍ତଯୁଗ୍ମ ମିଶାଇ ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ, ଶିବଙ୍କୁ ବୃଷଭରାଜା ବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସିଥିବା, ଶୋଭାମାନ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣ ଓ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନିରେ ଶୋଭିତ ଦେବୀ ସହିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା ସହ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା, ହସ୍ତ ଓ ମୁଣ୍ଡ ନମ୍ର କରି ସମ୍ମାନ ଦେଉଛନ୍ତି । ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ନାମ ଜପନ୍ତି । ପଞ୍ଚ ଉପଚାର ଦେଇ, ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ । ପଞ୍ଚ ଉପଚାରର ଉପରେ ଆଉ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନାହିଁ; ଲିଙ୍ଗ ପରି ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଚିହ୍ନ ଦେବା ସମୟରେ ନେତ୍ର ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବା ଉଚିତ; ଜଳରେ ବିଲୀନ କରି, ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଉଲ୍ଟା କରି ଶୟନ କରାଯାଏ । ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଜଳଘଟ ଉପରେ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହାକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତିର ନିବାସ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେଉଁଠି ‘ସ୍ଥାପିତ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ନହେଲେ ‘ଅସ୍ଥାପିତ’ ହୁଏ । ଯେଉଁଠି ନିବାସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବେ, ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଲିଙ୍ଗ ବା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଏଭଳି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ । ତା’ପରେ, ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶିବମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ; ଘରେ ପୂଜା ଓ ସ୍ଥାପନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରମ ପୁନି ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି । ଏକ ଛୋଟ ଲିଙ୍ଗ ବା ମୂର୍ତ୍ତି ଯଥାଯଥ ଚିହ୍ନ ସହିତ ତିଆରି କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତରାୟଣ କୁ ଯିବା ସମୟରେ, ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୁଚି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରଣ କରି, ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛିଟାଇ ମଧ୍ୟରେ ଘଟ ରଖିବା ଉଚିତ । ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ଚାରିଟି ଘଟ ଦିଗ୍ଅନୁସାରେ ରଖି, ପଞ୍ଚ ଘଟରେ ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ, ସେମାନଙ୍କର ବୀଜମନ୍ତ୍ର ସହିତ । ସେମାନେ ସ୍ଥାପିତ ଓ ପୂଜିତ ହେଲାପରେ, ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇ ସୁରକ୍ଷା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ମାଟି, ପାଣି ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ବା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ । ଏହାକୁ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ରଖି, ଅଭିଷେକ ଜଳ ଛିଟିବା ଉଚିତ । ପୁଣିଥରେ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଜୟଧ୍ୱନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ, ଇଶାନ ଓ ବିଦ୍ୟାମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘଟରେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା କରି, ସେଠାରେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ । ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ, ଏକ ଘଟ ରଖି, ତା’ର ଆକୃତି ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଅନ୍ୟ କ୍ରମ ପୂର୍ବବତ୍ କରିବା ଉଚିତ । ଯଦି ଲିଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ଶୁଧ କରି ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗିଲେ, ଛିଟାଇ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ବାଣ ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ ବା ନ କରାଯାଏ; ଯେଉଁଗୁଡିକୁ ଶିବେ ଆଗରୁ ସଂସ୍କାର କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ତାହାନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ । ଅନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକ, ବାଣ ସଦୃଶ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦିବ୍ୟ ବା ଋଷିନିର୍ମିତ ଲିଙ୍ଗମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ । ଯଦି ପୀଠ ନାହିଁ, ଏକ ପୀଠ ରଖି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଛିଟାଇ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ସେଠାରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏଠି ନିୟମିତ ସ୍ଥାପନ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ । ଯଦି ଲିଙ୍ଗ ଜଳିଯାଏ, ଢିଲା ହୋଇଯାଏ ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଜଳାଶୟରେ ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି ମରାମତି ହୋଇପାରିବ, ତେବେ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ । ଯଦି ମୂର୍ତ୍ତି ବା ଲିଙ୍ଗ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ପୂଜା କରି ହୃଦୟରେ ଏକତ୍ର କରିବା ବା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ । ଯଦି ଦିନେକି ଦିନ ପୂଜା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଦୁଇଗୁଣା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଇ ଦିନ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ, ମହାପୂଜା ଓ ଛିଟାଇ କରିବା ଉଚିତ । ଏକ ମାସରୁ ବେଶି ଦିନ ପୂଜା ବନ୍ଦ ହେଲେ, କେହି କହନ୍ତି ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ ଦରକାର, ଅନ୍ୟମାନେ ଛିଟାଇ କ୍ରମ କହନ୍ତି । ଛିଟାଇ କ୍ରମରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗରୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଅପସାରଣ କରି, ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତ କ୍ରମରେ ମାଟି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଏ ।