ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ, ପୂଜାରୀ ପ୍ରଥମେ ଶିଳା ଓ ତାହାର ପୀଠକୁ ସମେତ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ରଖାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ରଖିବେ । ପ୍ରଥମେ ଏକ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରିତ କରି, ତାହାର ପତ୍ରରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ । ଏହି ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଦ୍ୟାର ପାତ୍ର, ଶୈବୀ ଓ ବର୍ଦ୍ଧନୀ ସହିତ ରଖି, ଏବଂ ତିନି ପଦ୍ମକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜାରୀ କ୍ରମାନୁସାରେ ହବନ କରିବେ । ଏଠାରେ ଆଠଟି ରୂପକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଚାରିଟି ଅଥବା ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ବିରିଞ୍ଚି ଆଦି ଚାରିଟି ରୂପକୁ ହବନ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରାଯିବ । ଅଧ୍ୟାପକ ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପ୍ରଥମେ କରିବେ । ପ୍ରଧାନ ହୋମ କ୍ରମାନୁସାରେ ସାତଟି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କିମ୍ବା ଅର୍ଧାଂଶ ଦେଇପାରିବେ । ଏଠାରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ପ୍ରଧାନ ଅଫରିଂ ହେବା ଉଚିତ୍, କିମ୍ବା ଅଧ୍ୟାପକ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହବନ ଦେଇ, ପରେ ଏକ ଶତ ଅଠ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା କରିପାରିବେ । ପରେ, ଶିବଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ଲିଙ୍ଗର ମୂଳରେ ଉପରେ ରଖି, ଏକଶତ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧାଂଶ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ସାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ହବନ କରିବେ । ଏପରେ, ବାରମ୍ବାର ହବନ କରି, ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ । ପୂର୍ଣ୍ଣ ହବନ ଦେଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବେ । ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କ ଅର୍ଧାଂଶ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ କରି, ଅଫିସିଆଣ୍ଟ ଓ କର୍ମାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେବେ, ଶେଷ ଅନ୍ୟ ସଭ୍ୟମାନେ କ୍ଷମତାନୁସାରେ ନେବେ । ତାପରେ, ଗର୍ତ୍ତରେ ସୁନାର ବୃଷଭ କିମ୍ବା କୁଶ ରଖି, ମାଟି, ପାଣି, ଗୋଦୁଧ ପଞ୍ଚ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପୁନି ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବେ । ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମଶିଳାକୁ ଗର୍ତ୍ତରେ ରଖି, ଶିବଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନଉ ଶକ୍ତି ନାମର ହସ୍ତନ୍ୟାସ କରିବେ । ଏହାପରେ, ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ହରିତାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଖନିଜ, ବୀଜ, ସୁଗନ୍ଧି ଓ ଔଷଧ ଦେଇ, ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ବିଧିଅନୁସାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ । ଉପଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଗଛଘରୁ ମିଳିଥିବା ଦୁଧ ଢାଳି, ଏହା ସ୍ଥିର ହେଲା ବୋଲି ବୁଝି, ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଲିଙ୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ରଖିବେ । ଉତ୍ତମ ପୂର୍ବ ଜଳ କିଛି ମାତ୍ରା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେଇ, ପୀଠ ଯୋଗ କରି, ଶାକ୍ତ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରିବେ । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ କରି, ସ୍ଥଳପରିଶୁଦ୍ଧ କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଦେଇ, ପୁନି ପରଦା ତିଆରି କରିବେ । ତାପରେ, ଲିଙ୍ଗ ସାମ୍ନାରେ, ପୂର୍ବବିଧି ଅନୁସାରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆରମ୍ଭରୁ ପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନରୁ ଆଣି ସଜାଇବେ । ପରେ, ମହାପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରି, ଦଶଟି ପାତ୍ରର ପୂଜା କରି, ଶିବମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି, ଶିବପାତ୍ରର ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବେ । ତାଲି ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ଯୋଗ କରି, ମନ୍ତ୍ରପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ, ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରଖିବେ । ପରେ, ଶକ୍ତି, ବିଦ୍ୟା ଓ ବିଦ୍ୟାନାଥମାନଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ମୂଳରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବଜଳ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ପବିତ୍ର କରିବେ । ପୀଠ ବଡ଼ କରିବାକୁ ହେଲେ, ବିଦ୍ୟାନାଥମାନଙ୍କ ଘଟ ଦ୍ୱାରା ପୀଠ ଓ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୁନି ଅଭିଷେକ କରିବେ । ପରେ, ଆସନ ତିଆରି କରିବେ । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଲିଙ୍ଗର ଧ୍ୟାନ କରି, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ହସ୍ତଯୁଗଳ ମିଳାଇ, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି ଆହ୍ୱାନ କରିବେ । ଶିବଙ୍କୁ ବୃଷଭର ଉପରେ କିମ୍ବା ଦେବଲୋକର ରଥରେ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଶୁଭ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଦେବୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଆସୁଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ । ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବ-ଦାନବମାନେ ଘେରି ରହି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ହସ୍ତ ଓ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସମ୍ମାନ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି, ନୃତ୍ୟ ଓ ନାମୋଚ୍ଚାର କରୁଛନ୍ତି । ପଞ୍ଚ ଅର୍ପଣ କ୍ରମାନୁସାରେ କରି, ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ । ପଞ୍ଚ ଅର୍ପଣ ରିତୁ ଚାଏଁ ଉଚ୍ଚତମ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନାହିଁ; ଲିଙ୍ଗ ପରି ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହିଭଳି ହେବା ଉଚିତ୍ । ଚିହ୍ନ ଦେବା ସମୟରେ ନେତ୍ରଉଦ୍ଘାଟନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଜଳସ୍ନାନ ପରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଉପରେ ଉଲ୍ଟା କରି ଶୋଇ ଦେବେ । ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ପାଣିଘଟ ଉପରେ ଥିବା ଭାବରେ ବିଲିନ କରିବେ; ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ତୟାରି ଆବାସ ସହିତ ଅଛି, ସେହିଁକୁ 'ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ' କୁହାଯାଏ, ନହେଲେ 'ଅପ୍ରତିଷ୍ଠିତ' । ଯେଉଁ ଅପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଆବାସ ତିଆରି କରିପାରନ୍ତି, ସେ ପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କ୍ରିୟା କରିବେ; ଯଦି ଅସମର୍ଥ, ତେବେ ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ । ଏହାପରେ, ନିଜ କ୍ଷମତା ଅନୁସାରେ ଶିବମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବେ । ଘରେ ପୂଜା କିପରି କରିବା ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଉତ୍ତମ ବିଧି ପୁନି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି । ଏହାପରେ, ଉତ୍ତମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛୋଟ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତରାୟଣ ହେବାବେଳେ, ଶୁଭ ତିଥିରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିବେ । ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀକୁ ତିଆରି କରି, ପୂର୍ବବିଧି ଅନୁସାରେ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରି, ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ଛିଟାଇ, ମଧ୍ୟରେ ଘଟ ରଖିବେ । ଚାରିଏ ଦିଗରେ ଚାରିଟି ଘଟ ରଖି, ପାଞ୍ଚଟି ଘଟରେ ପାଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ବୀଜମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସ୍ଥାପନ କରିବେ । ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା, ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇ, ସୁରକ୍ଷିତ କରି, ପୂର୍ବବିଧି ଅନୁସାରେ ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗକୁ ମାଟି, ପାଣି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବେ । ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ରଖି, ପୂଜାଜଳ ଛିଟିବେ । ପୁନି ଫୁଲ ଦେଇ, ଜୟଧ୍ୱନି ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ସହିତ ପୂଜା କରି, ଘଟ ଦ୍ୱାରା ଇଶାନ, ବିଦ୍ୟା ଓ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଭିଷେକ କରିବେ । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ପୂର୍ବବିଧି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ ।