ପୁଣି ଏକ ଦିନ, ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଧିବତ୍ ସମସ୍ତ ଆୟୋଜନ କଲେ। ପ୍ରଥମେ, ସେମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଚାରି ଜଣ ଦ୍ୱାରପାଳ—ସମୁଦ୍ର, ବିଭଦ୍ର, ସୁନନ୍ଦ, ଓ ବିନନ୍ଦକଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଓ ତାହାର ପୀଠିକାକୁ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ। ଲିଙ୍ଗ ଓ ପୀଠିକାକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦୁଇଟି କୁଶ ତର୍ଜନୀରେ ଭଲଭାବେ ଢାକିଦେଲେ। ତାପରେ, ଦୀରେ ଦୀରେ ଜଳ ଢାଳି ଲିଙ୍ଗକୁ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ରଖିଲେ, ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଓ ପୀଠିକା ପଶ୍ଚିମକୁ ଥିଲା, ତଳେ ଏକ ଦୋରି ରଖାଯିବା ନିୟମ ରହିଛି। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ପଞ୍ଚ ରାତି, କିମ୍ବା ତିନି ରାତି, କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ପୂଜା ଓ ପୂର୍ବବତ୍ ଶୁଦ୍ଧି କରି, ଉତ୍ସବ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାକୁ ଶୟନକୋଠରୀକୁ ନେଇଯିବା ହୁଏ। ଶୟନକୋଠରୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶୟନସ୍ଥାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଇ ପୂଜା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠାରେ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ କୋଣର ଶୁଧ୍ଧ ଭୂମିରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରି, ଶିବପାତ୍ରକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ଧଳା ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରି, ତାହାର ପଶ୍ଚିମେ ଚଣ୍ଡିକା ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଶୟନ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଘାସ ଦେଇ ଏକ ଶୟନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ତାହାର ଉପରେ ସୁନାର ଫୁଲ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ସହିତ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଆଣି, ଏକ ଯୁଗଳ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଓ କୁଶତର୍ଜନୀରେ ଭଲଭାବେ ଢାକି ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ପୀଠିକା ସହିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଶୟନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ପଦ୍ମ ଅଙ୍କିତ କରି ଏହି ପଦ୍ମର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅଳଙ୍କୃତ କରିବେ। ଏଠାରେ ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଦ୍ୟା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶାଇବୀ ଓ ବର୍ଧନୀ ସହିତ ରଖି, ତିନି ପଦ୍ମକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଗ୍ରହକ୍ରମେ ହୋମ କରିବେ। ଏଠାରେ ଆଠ ଟି ରୂପ ପୂର୍ବଦିଗରୁ ଚାରିପାଖରେ ରଖିବା ଓ ମନ୍ତ୍ରପାଠକମାନେ ଚାରି ଦିଗରେ ପାଠ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିରିଞ୍ଚି ଆଦି ଚାରି ଟି ରୂପକୁ ହୋମ କରିବେ; ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ମୂଖ୍ୟ ହୋମ ସପ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶିକ୍ଷକର ଚତୁର୍ଥାଂଶ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ହୋମ କରିପାରିବେ। ଏଠାରେ କେବଳ ଏକ ମୂଖ୍ୟ ହୋମ ହେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ, ପରେ ଘୃତଦ୍ୱାରା ୧୦୮ ହୋମ କରିବା ନିୟମ। ଶିବଙ୍କ ହାତକୁ ଲିଙ୍ଗ ଶିରାର ମୂଳରେ ରଖି, ସପ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶତ, ଅର୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହୋମ କରିବେ। ପୂଜା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଲିଙ୍ଗ ଓ ମଞ୍ଚକୁ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରି ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ନିୟମ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ଦେଇ, ଆଚାର୍ୟ ଓ କର୍ମପାଳକଙ୍କୁ ତାହାର ଅର୍ଧ, ଶେଷ ଅନ୍ୟ ସଭ୍ୟମାନେ ଯଥାସମ୍ଭବ ଦେବେ। ତାପରେ, ଗର୍ତ୍ତରେ ସୁନାର ବୃଷଭ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ରଖି, ମାଟି, ପାଣି, ଗୋମୟ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ଏବଂ ପୁନଃ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ଦେଇ ଶୁଧ୍ଧି କରିବେ। ଏଠାରେ ଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ, ଶୁଧ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମଶିଳାକୁ ରଖି, ନବଶକ୍ତି ନାମର ହସ୍ତନ୍ୟାସ କରିବେ। ପରେ, ଶିବାଗମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ହରିତାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଖନିଜ, ବୀଜ, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଔଷଧି ଓ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ। ପରେ ଉପଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ବୃକ୍ଷ ଦୁଧ ଢାଳି, ସ୍ଥିତି ଜାଣି ବଦଳି ଲିଙ୍ଗକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଉପରେ ରଖିବେ। ଉତ୍ତମ ପୂର୍ବ ଜଳ ତୁଳାମାନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେଇ, ପୀଠିକା ସଂଯୋଗ କରି, ଶାକ୍ତ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଚିନ୍ତନ କରିବେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଏବଂ ସ୍ଥଳପରିଶ୍ରମ କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଦେଇ ପୁନଃ ପରଦା ଲଗାଇବେ। ଲିଙ୍ଗ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶୟନସ୍ଥାନରୁ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣି ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଭାବେ ରଖିବେ। ଏବେ ମହାପୂଜା ଆରମ୍ଭ, ଦଶପାତ୍ର ପୂଜା, ଶିବମନ୍ତ୍ର ଚିନ୍ତନ କରି, ଶିବପାତ୍ରର ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବେ। ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନାମିକା ଯୋଗ କରି ଏହାକୁ ଉଠାଇ, ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଭାଗର ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସଂଯୋଗ କରିବେ। ଶକ୍ତି, ବିଦ୍ୟା ଓ ବିଦ୍ୟାନାଥଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗ ମୂଳରେ ରଖି, ଶିବଜଳ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂସ୍କାର କରିବେ। ପୀଠିକା ବଡ଼ କରିବା ଦରକାର ହେଲେ, ବିଦ୍ୟାନାଥଙ୍କ ଘଡ଼ି ଜଳରେ ଲିଙ୍ଗ ଓ ପୀଠିକାକୁ ପୁନଃ ଅଭିଷେକ କରିବେ। ପରେ, ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ। ପଞ୍ଚ ଅଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ତେଜୋମୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ହାତ ଯୋଗ କରି ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶିବ, ବୃଷଭର ଉପରେ କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଦେବୀ ସହିତ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ସହିତ ପ୍ରକାଶମାନ ହେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଦାନବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନୃତ୍ୟ କରି, ନାମଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ପଞ୍ଚ ହୋମ କରି ଏହି ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ହୋମ ତୁଳନାରେ ଉଚ୍ଚତମ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନାହିଁ; ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରି ମୂର୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଚିହ୍ନ ଦେବା ସମୟରେ ନେତ୍ରଉନ୍ମୀଳନ କରି, ଜଳସ୍ନାନ ପରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଉପରେ ମୁହଁ କରି ଶୁଅଇଦିଅ। ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଏହାକୁ ଆବିଷ୍କାର କର; ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଗୃହ ଥାଏ, ସେଇ 'ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ', ନହେଲେ 'ଅପ୍ରତିଷ୍ଠିତ' ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ଯିଏ ଶକ୍ତିମାନ୍, ସେ ଗୃହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଅଶକ୍ତ, ତେବେ ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଏହିପରି ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।