ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୁତିର କଥା ଅନୁସାରେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ, ସେଠାରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ । ଏହି ମୋକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ ହୁଏ ଏବଂ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ସଦ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଗୃହସ୍ଥମାନେ ନିଜର ସମସ୍ତ ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଜ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ଫଳ, ଫଳାଦି, ଧାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି, ତାହା ସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି । ପିଆସ ଓ ଭୋକ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଚାଷ ଜମି, ଧାନ୍ୟ, ପାକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ । ଯେଉଁଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଓ ତାହା ବିଷୟରେ ଶୁଣାଯିବା, ସେଉଁଠାରେ ଦାତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅର୍ଧ ଫଳ ମିଳିଥାଏ । ଯିଏ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ; ନହେଲେ, ସେ ରୌରବ ନାମକ ନରକକୁ ଯାଏ । ନିଜ ଧନକୁ ତିନିଭାଗ କରି ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି, ଭୋଗ ଓ ଆତ୍ମ ଉପଯୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ; ଦୈନିକ, ନିୟତ ଓ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ । ଯିଏ ସଫଳତା ଚାହେ, ସେ ଧନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଅଂଶ ରଖି ଦେଖିବା ଉଚିତ; ଭୋଗ ମଧ୍ୟମ ଭାଗରେ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଉପକାର ଚିନ୍ତା କରି ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ । କୃଷି ଦ୍ୱାରା ଉପାର୍ଜିତ ଧନର ଦଶମାଂଶ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଚାହିଁଏ, ନହେଲେ ରୌରବ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଯଦି କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଥାଏ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ୱରତା ଆସିବ; କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବସାୟ ମାନ୍ୟରେ ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ ଦାନ କରିବାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶିଖାଇଛନ୍ତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଯଦି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଅଛନ୍ତି; ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅର୍ଧ ଅଂଶ ଦେଇବା ଉଚିତ । ଅଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ କଠିନ ଦାନ ମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ; ନିଜ ଭୋଗ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଲେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଚାହିଁଅ, ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ; ଦିଆଯାଏନାହିଁ କି, ତେବେ ପରଜନ୍ମରେ ଋଣୀ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୋଷ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବିଶେଷକରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷୟରେ ଯାହା ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବା, ତାହା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ପଢ଼ାଲେଖା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟରେ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ ଏମିତି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେ ଦୱିସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଅଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଧନ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ । ଯଦି କିଏ ସମୟ ବା ଶକ୍ତି ନଥାଏ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚାଉଳ, ଧାନ୍ୟ, ଘୃତ, ଫଳ, କନ୍ଦ ଆଦି ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିପାରିବେ । ଏହି ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଚୁଲିରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ପକାଇବା ଉଚିତ; ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ କମସେକମ୍ ପ୍ରଧାନ ହୋମ କରିବା ଚାହିଁଏ । ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ସନ୍ଧ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି; କିମ୍ବା କେବଳ ଜପ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟାରାଧନା କରିପାରିବେ । ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଉପକାର କିମ୍ବା ଧନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ ଓ ଦେବପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେମାନେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା କରିବା ଉଚିତ । ଯେମାନେ ଅଗ୍ନିପୂଜା, ଗୁରୁପୂଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତୋଷ ଦିଆଯାଏ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି । ଏହିପରି ଶ୍ରବଣ କରି, ଶୈଳଦ୍ୱୀପୀୟ ମହାମୁନିମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅଗ୍ନିଯଜ୍ଞ, ଦେବଯଜ୍ଞ, ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ, ଗୁରୁପୂଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତୋଷ ବିଷୟରେ କ୍ରମିକ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: “ଅଗ୍ନିରେ ଯାହା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିଯଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ; ଛାତ୍ରାଶ୍ରମୀମାନେ ଇଂଧନ ଦାନ କରିବା ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ । ଅଗ୍ନିକୁ ଇଂଧନ ଦେବା, ପ୍ରଥମ ସଂକଳ୍ପ ଓ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା ଚତୁର୍ଥାଶ୍ରମୀମାନେ କରିଥାନ୍ତି, ଯାଏଁଯାଏଁ ଔପାସନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ । ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଓ ସନ୍ୟାସୀମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ଭିତରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମିତ ଖାଦ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଭୋଜନ କରି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଓଉପାସନାରେ ସ୍ଥାପିତ ଓ ରକ୍ଷିତ, ତାହା ଚିରସ୍ଥାୟୀ । ଅଗ୍ନି ନିଜ ଭିତରେ ବା ଅରଣ୍ୟରେ ରଖିପାରିବେ, ରାଜନ୍ୟ ବା ଦୈବ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ; ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ତ୍ୟାଗର ଭୟ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଭିତରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଧନ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ; ପ୍ରଭାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅର୍ପଣ କରିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ । ଏହି ଅଗ୍ନିଯଜ୍ଞ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପରେ ଦିନରେ କରାଯାଏ; ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶି ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ମାନେ ପକା ଭାତ ଓ ଅନ୍ୟ ସଂସ୍କାର, ଚୌଳାଦି କ୍ରିୟା ଗୃହାଗ୍ନିରେ କରିବା ଉଚିତ । ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏକଥର ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ କରିବେ; ଏହି ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ ଅର୍ଥାତ୍ ବେଦାଧ୍ୟୟନ । ଏହା ନିତ୍ୟ ମାସିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟଳ; ତେଣୁ ଅଗ୍ନି ବିନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଏବେ ଦେବପୂଜା ଅଗ୍ନି ବିନା କିପରି କରାଯାଏ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହ କରଣ୍ୟ । ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଦୟାମୟ ମହାଦେବ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସପ୍ତ ଦିନ (ବାର) ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସକ, ଦୟାମୟ, ସେ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଦିନକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଦାୟକ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ । ପରେ ନିଜ ଶକ୍ତି (ମାୟା) ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବରଦାନ ପାଇଁ ଦିନ ଦେଲେ; ତା’ପରେ ଜନ୍ମ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କୁମାରଙ୍କ ଦିନ ସ୍ଥାପନ କଲେ ।