ଏକ ଦିନ, ଶିବ ପୂଜାର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ, ସୁରଭିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବଳିଶାଳ ଏବଂ ବୃଷ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତା, ଯେଉଁ ନିମ୍ନଜଳ ଅଗ୍ନି ସମ କ୍ଷମତା ରଖିଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଗୋମାତା ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ବୃଷ ଦେବତା ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ ନିଜେ ଶିବଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଦେଇ, ଏହି ବୃଷ ଦେବତା ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦୟା କରିବେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ଗୋମାତା—ନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ସୁରଭି, ସୁଶୀଳା ଓ ସୁମନା—ଶିବ ଲୋକରେ ସ୍ଥାପିତ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଶିବ ଉପାସନାରେ ଲିନ ରହନ୍ତି, ଶିବ ସେବାରେ ଅନୁଗତ, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସମର୍ଥ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ବର୍ଣ୍ନନା ହେଉଛି କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କ, ଯିଏ ବିଶିଷ୍ଟ ତେଜର ଅଧିକାରୀ, ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି କଳା, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଲାଲ ଓ ଫିଙ୍ଗା ଓଠ ଅତି ଚମକି ବିକ୍ରମାନ୍ତି। ତାଙ୍କର କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଛି ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଭୃକୁଟି ଭାଙ୍ଗି ଓ ଭୂମିକା ଅଳଙ୍କୃତ, ତିନି ଆଖି ଲାଲ ଚକ୍ରାକାର ନେତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ସେ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ତ୍ରିଶୂଳ, ପାଶ, ଖଡ୍ଗ ଓ କପାଳ ଧରି ଅଛନ୍ତି, ଭୈରବ ଓ ଯୋଗିନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର୍ଥରେ ବସିଥିବା ରକ୍ଷକ, ଶିବ ପୂଜାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲିନ, ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶିବ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ବିଶେଷ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯଥା ପିତା ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ତାଳଜଙ୍ଘ ଓ ଅନ୍ୟ ତିନି ଦେବତା ପ୍ରଥମ ପରିସରରେ ପୂଜିତ, ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ବଳ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଭୈରବ ଓ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୟା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ନାରଦ ଆଦି ଋଷି, ଦେବମାନେ ପୂଜିତ, ସାଧ୍ୟ, ମାଗା, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦେବମାନେ; ମହର୍ଲୋକର ଅବସ୍ଥାପିତ ଜନ, ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ସହିତ ଶିବ ପୂଜାରେ ଅନୁଗତ। ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଏହି ଚାରି ଦିବ୍ୟ କୁଳ; ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ; ତଳଭୂମିରେ ବସିଥିବା ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସ, ଅନନ୍ତ ଆଦି ନାଗ, ଗରୁଡ ଆଦି ପକ୍ଷୀ ଦେବତା, ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ; କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ପ୍ରେତ, ବେତାଳ, ଗ୍ରହ, ଭୂତ ଓ ଦକିନୀ, ଯୋଗିନୀ, ଶାକିନୀମାନେ; ତୀର୍ଥ, ଉଦ୍ୟାନ, ଘର, ଦ୍ବୀପ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ଝରଣା, ହ୍ରଦ; ସୁମେରୁ ଆଦି ପାହାଡ, ଜଙ୍ଗଲ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ବୃକ୍ଷ, ପୋକା, କୀଟ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ; ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଜଗତ୍ପତି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ତାହାର ଆବରଣ, ଦଶ ଦିଗ ଓ ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ହାତୀ; ଅକ୍ଷର, ଶବ୍ଦ, ମନ୍ତ୍ର, ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଧିପତି; ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ରୁଦ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନ୍ୟ ରୁଦ୍ରମାନେ—ଏ ସମସ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିବା, ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ପଞ୍ଚ ଅର୍ଥ ତତ୍ତ୍ୱ ରୂପେ ପରିଚିତ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଦେହ ଆବଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନକୁ ବାଦ ଦିଏ। ଶିବଧର୍ମ ନାମକ ଶାସ୍ତ୍ର, ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ଶିବ ଆଗମ, କାମିକ ଓ ଅନ୍ୟ ଚାରି ଭାଗର ଆଗମଗୁଡିକ, ଏହି ସମସ୍ତ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପୂଜିତ ଓ ମାନ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ, ତେଣୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ଦ୍ୱାରା ସଫଳ ହେଉ। ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର ଓ ନକୁଳିଶ ଆଦି ଗୁରୁ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଓ ଅନୁଗତ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁରୁ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ। ଶିବ ଓ ମହେଶ୍ୱର ମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାରେ ଲିନ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ। ଜଗତର ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନୀ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ; ସାଂଖ୍ୟ, ବୈଶେଷିକ, ଯୋଗୀ, ନୟାୟୀ, ସୂର୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଉପାସକ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ। ଶିବସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସରୀ, ପଶୁପତ, ମହାବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନୀ, କପାଳିକ ଶିବ ଭକ୍ତ—ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶିବ ଆଜ୍ଞାକୁ ପାଳନ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଦକ୍ଷିଣ ଜ୍ଞାନରେ ନିମଗ୍ନ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ପଥ ଅନୁସାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଆକାଂକ୍ଷୀମାନେ ଅବିରୋଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଅସ୍ତିକ ନୁହଁ, ଠକେଇବା, ଅକୃତଜ୍ଞ, ତମୋଗୁଣୀ, ଅପସଦ୍ଧ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ମୋଠୁ ଦୂର ରହନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଅନେକ ସ୍ତୁତିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଅଳ୍ପ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋପାଇଁ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଶୁଭ କଥା କହନ୍ତୁ। ଶିବ, ସମ୍ଭୁ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହିତ, ଆଦି କାରଣ, ପଞ୍ଚ ଆବରଣର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କହି ଭକ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ଶାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଏହାର ଏକ ଶତ ଆଠ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାଏ। ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଜ୍ଞାନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିବଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଅନ୍ୟ ପୂଜା କ୍ରମ ନିବାହ କରିଥାଏ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୋତ୍ର, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ, ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।