ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ଦେବତା ଓ ଦେବୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ବିଜୟୀ କୁମାର, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶେନଙ୍କ ସେନାକୁ ଦଳି, ତାରକାସୁରକୁ ସଂହାର କରି, ସ୍ୱୟଂ ତାର ତେଜରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଓ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତମାନେକୁ ବିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେ ତାପ୍ତ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଶତଦଳ ପଦ୍ମ ପରି, ମୁହଁରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଚିହ୍ନ। ସେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶିବଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ। ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସମ୍ମତ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ପ୍ରଥମ ଓ ଉତ୍ତମ ଦେବୀ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଉପାସନାରେ ନିତ୍ୟ ଲଗ୍ନ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ଗଣାମ୍ବିକା, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଏକ ଉଲ୍କା ରୂପେ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା। ଶିବାଙ୍କ ଭୂମିକା ଭାଗି, ତାଙ୍କ ଭୌହ ମଧ୍ୟରୁ ଡକ୍ଷାୟଣୀ, ସତୀ, ମେନା, ହେମବତୀ, ଉମା ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ନିଜେ କୌଶିକୀ, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ଅପର୍ଣା ଓ ପାଟଳା ମାତୃ ଭାବେ ଜଣାଗଲା। ରୁଦ୍ରାଣୀ, ଶିବ ଉପାସନାରେ ନିତ୍ୟ ଲଗ୍ନ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତିନି ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହାପରେ ଚଣ୍ଡ, ସମସ୍ତ ଗଣମାନେଙ୍କ ନାୟକ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଉଦ୍ଭବ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ପିଙ୍ଗଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗଣ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ଭୃଙ୍ଗୀ, ଗଣମାନେଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ, ଶିବ ଉପାସନାରେ ନିତ୍ୟ ଲଗ୍ନ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ବୀରଭଦ୍ର, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ହିମ ଓ ଶରତ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା, ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମାତୃମାନେଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ରହିଥିଲେ। ସେ ଯଜ୍ଞର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଡକ୍ଷ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଯମ ଦେବତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଆହତ କରିଥିଲେ। ଶିବଙ୍କ ଉତ୍ତମ ପରିଚାରକ, ଶିବ ଆଜ୍ଞାର ରକ୍ଷକ, ତିନି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସରସ୍ୱତୀ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଓଷ୍ଠ ମୁକୁର ମାନ୍ଦାର ଉଦ୍ଭବ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲଗ୍ନ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ବସି, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ, ତିନି ଆଜ୍ଞାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ମହାମୋତି, ମହାଦେବୀଙ୍କ ଚରଣରେ ଭକ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। କୌଶିକୀ, ସିଂହରେ ଆସି, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାନିଦ୍ରା, ମହାମାୟା, ମହିଷାସୁର ନିହନ୍ତ୍ରୀ। ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ନାଶ କରି, ମଧୁ, ମାଂସ, ମଦରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ, ମାତୃଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ରୁଦ୍ରାଣୀମାନେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମ ତେଜ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ, ଭୂତମାନେ, ମହାଦେବ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେମାନେ ସଦା ମୁକ୍ତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ବିକ୍ଷୋଭ ହୀନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନୁୟାୟୀ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରିପାରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଲଗ୍ନ। ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଅତି ଆଶ୍ରୟ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ, ଶିବଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ। ସେମାନେ କ୍ଷମାଶୀଳ, ଉଗ୍ର, ମିଶ୍ର ଶ୍ରେଣୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟତାର ସାର ଧାରଣ କରି, ନିରାକାର ଓ ରୂପବନ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖୀମାନେ, ଦେବୀଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଓ ଅନେକ ଶକ୍ତିମାନେ ସହିତ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତୃତୀୟ ପରିଦ୍ଧିରେ ଭକ୍ତିରେ ଉପାସିତ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପ, ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକମଣ୍ଡଳ ସହିତ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମଙ୍ଗଳମୟତା ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ନିର୍ଗୁଣ, ମିଶ୍ର ଗୁଣ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ; ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ମୂଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ। ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଲଗା କ୍ରିୟାମାନେ ତିନି, ଚାରି, ପୁନଃ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ପରିଦ୍ଧିରେ, ତାଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲଗ୍ନ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ, ଶିବଙ୍କ ପଦଉପାସନାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛଅ ଅଙ୍ଗ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ, ଏବଂ ଆଠ ପ୍ରଥମ ଶକ୍ତି ମଙ୍ଗଳମୟତା ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପଗୁଡିକ: ଆଦିତ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ଭାନୁ, ରବି, ଏହି କ୍ରମରେ; ଅର୍କ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ—ଏମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପ। ପୁନଃ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତିମାନେ—ବିସ୍ତୃତ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପୋଷକ: ଉଷା, ପ୍ରଭା, ପ୍ରାଜ୍ଞା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା। ଗ୍ରହମାନେ, ସୋମରୁ କେତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଉତ୍ତୋଳିତ, ମଙ୍ଗଳମୟତା ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହିପରି, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶକ୍ତି, ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ; ଗ୍ରାମପତି, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଅସୁର—ଏହି ସାତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ସାତ ଚନ୍ଦ୍ରବୃତ୍ତିର ଘୋଡାମାନେ; ଭାଳଖିଲ୍ୟ ଓ ଦୟାମାନେ, ସମସ୍ତ ଶିବଙ୍କ ଚରଣରେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମଙ୍ଗଳମୟତା ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କ ଦେବ, ଭୂମଣ୍ଡଳର ନାୟକ, ଚଉଷଠି ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ନିର୍ଗୁଣ, ମିଶ୍ରଗୁଣ, ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ; ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକାଉଁ। ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାରର ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୂମିକୁ ତିନି, ଚାରି, ପୁନଃ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।