ଏଠି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଶିବଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପର ବର୍ଣ୍ନନା ହେଉଛି। ଉତ୍ତର ମୁଖ ରକ୍ତାବଳୀ ପ୍ରଭାରେ ରଙ୍ଗିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ତଳେ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଓଠ ଫିଉଁଉଁ କରୁଛି, ଏବଂ ଚମକୁଥିବା କଳା କେଶରେ ଶୋଭିତ। ପଶ୍ଚିମ ମୁଖ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ତିନି ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୁକୁଟ ରେ ଶୋଭା ପାଉଛି। ପଞ୍ଚମ ମୁଖ ରୁପ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ପରି ଚମକୁଥିବା, ମୃଦୁ ହସରେ ମନୋହର ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ତାଙ୍କର ଓଠକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି। ଏ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଅତି ମୃଦୁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଫୁଲିଉଠି ଚମକୁଛି। ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ, କୁଳାଡ଼ି, ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ତଳୱାର ଅଗ୍ନିରେ ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ। ବାମ ହାତରେ ସର୍ପ, ବାଣ, ଘଣ୍ଟା, ପାଶ ଏବଂ ଅଙ୍କୁଶ ରେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ରୂପ ନିୟମ ଶକ୍ତିରେ ଗୁଣିଗୁଣି ମଣି ମାନ୍ୟତାରେ ନିଶ୍ଚିତ। ଗଳା ଯାଏଁ ଜ୍ଞାନରେ ବିଲିନ, ଫୋରହେଡ ରେ ସାନ୍ତି ଏବଂ ତା'ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି "ନିର୍ବିକଳ୍ପ ସାନ୍ତି" ରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ରୂପ ପଞ୍ଚ ଶକ୍ତିର ଅବତାର, ପଞ୍ଚ ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ଇଶାନ ରୂପେ ମୁକୁଟ ରେ ଶୋଭା ପାଉଛି। ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଅଘୋର, ବାମ ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ମହେଶ୍ୱର, ପାଦ ସଦ୍ୟ, ଏବଂ ଏହି ରୂପ ଅଠାଇ ଶକ୍ତିରେ ଗଠିତ। ଇଶାନ ମାତୃ, ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଓଁକାର ରେ ଗଠିତ, ହଂସ ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ। ଏ ଚକ୍ରରେ ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି ରେ ଅସ୍ଥିତ, ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଜ୍ଞାନ ଶକ୍ତି, ବାମ ଦିଗରେ କ୍ରିୟା ଶକ୍ତି ରେ ଶୋଭିତ। ସଦାଶିବ ଜ୍ଞାନର ଅବତାର, ତିନି ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ; ମୂଳରୁ ଏହି ରୂପକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଯଥାବିଧି ଉଦକ ଅର୍ପଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଧନ କରି, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ରୂପ ସହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏଠି, ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଯେଉଁ ମହାପ୍ରଭୁ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଭେଦରେ ଅତିତ, ପଞ୍ଚ ଉପଚାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପରେ, ବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଛଅ ଅଙ୍ଗ, ମାତୃଗଣ, ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷର, ଶିବ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସହ ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। କିମ୍ବା ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଅନ୍ୟ ଦେବମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା କେବଳ ଶିବ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଉଦକ ଅର୍ପଣ, ମୁଖ ଶୁଦ୍ଧି, ଗନ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବିଦାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବିନା, ପଞ୍ଚ ଆବରଣର ପୂଜା ଅନୁକ୍ରମରେ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି, ପ୍ରଥମ ଆବରଣରେ ଶିବଙ୍କର ଡାହାଣ ଓ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ହେରମ୍ବ ଓ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ସହ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ପରେ, ଚାରିପାଖରେ ଇଶାନ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ରହ୍ମଗଣ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହ ସଦ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରିବାକୁ, ପ୍ରଥମ ଆବରଣରେ ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି ଛଅ ଅଙ୍ଗ, ହୃଦୟ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବାକୁ; ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କର ଭାନ୍ତି ଅଗ୍ନି ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଭାମ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଠ ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୂଜା କରିବାକୁ, କିମ୍ବା ପରେ, ଚାରିପାଖରେ ପୂର୍ବ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହିପରେ, ଯଦୁମଣି, ପ୍ରଥମ ଆବରଣର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି; ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣ ବିଷୟରେ ପ୍ରେମ ସହ କହିବି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଶୁଣ। ପୂର୍ବ ପଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୂଜା କର; ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ରଖ; ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦକ୍ଷିଣ ପଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ସହ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୂଜା କର। ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ସହ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି; ଉତ୍ତର ପଙ୍କୁ ଏକଚକ୍ଷୁ ଲୋକପତି ପୂଜା କର। ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଏକ ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି; ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ମଣ୍ଡଳରେ ତ୍ରିମୂର୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୂଜା କର। ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଓ ତାଙ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶକ୍ତି; ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀଶ ପୂଜା କର। ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣରେ ସମସ୍ତ ଦିଶାଧୀଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ; ତୃତୀୟ ଆବରଣରେ ଆଠ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୂଜା କରିବାକୁ। ପୂର୍ବ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଠ ଦିଶାରେ ଭବ, ଶର୍ବ, ଇଶାନ, ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି, ଉଗ୍ର, ଭୀମ, ମହାଦେବ ପୂଜା କରିବାକୁ; ଏହି ଆଠ ରୂପ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହ ଏଠି ଏଗାର ରୂପ ରେ ପୂଜା କରିବାକୁ। ମହାଦେବ, ଶିବ, ରୁଦ୍ର, ଶଙ୍କର, ନୀଳଲୋହିତ, ଇଶାନ, ବିଜୟ, ଭୀମ, ଦେବଦେବ, ଭବୋଦ୍ଭବ, କପର୍ଡିଶ—ଏହି ଏଗାର ଶକ୍ତିର ନାମ। ଏଠି ଆଠ ରୂପକୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବାକୁ। ଦେବଦେବ ପୂର୍ବ ପଙ୍କୁ, ଇଶାନ ଅଗ୍ନି ଦିଗରେ, ମଧ୍ୟରେ ଭବୋଦ୍ଭବ, ପରେ କପାଳିଶ। ଏହି ଆବରଣରେ ଉପରେ ବୃଷେନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ନନ୍ଦି, ଉତ୍ତରରେ ମହାକାଳ ପୂଜା କରିବାକୁ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ପଙ୍କୁ ଶାସ୍ତା, ଦକ୍ଷିଣ ପଙ୍କୁ ମାତୃ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଗଜାସ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଷଣ୍ମୁଖ ପୂଜା କରିବାକୁ। ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ପଙ୍କୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଉତ୍ତର ପଙ୍କୁ ଗୌରୀ, ଚନ୍ଦମେଶ୍ୱର ଦିଗରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ନନ୍ଦିଶ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଋଷି ପୂଜା କରିବାକୁ। ମହାକାଳର ଉତ୍ତରରେ ପିଙ୍ଗଳା, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ମାତୃ ମଧ୍ୟରେ ଭୃଙ୍ଗୀଶ୍ୱର ପୂଜା କରିବାକୁ। ମାତୃ ଓ ବିଘ୍ନେଶ ମଧ୍ୟରେ ବୀରଭଦ୍ର, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ବିଘ୍ନେଶ ମଧ୍ୟରେ ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା କରିବାକୁ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ କୁମାର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ, ଶିବଙ୍କର ପାଦରେ ପୂଜିତ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଗଣମ୍ବା ମଧ୍ୟରେ ମହାମୋତି; ଗଣମ୍ବା ଓ ଚଣ୍ଡା ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା କରିବାକୁ; ଏହି ଆବରଣରେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ଗଣମାନ୍ୟ। ଏଠି ଏକାଗ୍ର ମନରେ ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ଗଣମାନ୍ୟ ଚକ୍ରକୁ ମନନା କରିବାକୁ। ତୃତୀୟ ଆବରଣ ଏଭଳି ନିର୍ମାଣ ଓ ପୂଜା ହେଲାପରେ, ବାହାର ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ତାହାର ପୂଜା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।