ଏକ ଶିବ ଉପାସନାର ବିଶେଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ, ଉପାସକ ପ୍ରଥମେ ନିୟମାନୁସାରେ ହୋମ କରିଥିଲେ, ଏହା ପରେ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ପୂଜା କ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଦରକାର। ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ରିତି ନିମ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ନିୟମିତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରତିଦିନ ଶିବ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ସବକୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ରରେ, ଲାଲ କମଳ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସଜାଇ, ଶ୍ରୀସ୍ଥାନରେ ପାଳନ କରିବା ଚାହିଁ। ସେଠି ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଶିବଙ୍କ ପାତ୍ରକୁ ଏକ ଭାଲି ସଜିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ରର ରୂପ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ରଖିବା ପରେ, ଏକ ଚମକୁଥିବା ଦଣ୍ଡ ଧରି, ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣର ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରିବା ଉଚିତ। ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ଦୀପ, ପତାକା ଆଦି ଉତ୍ସବ ଉପକରଣ ସହିତ, ତିନି ଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଦରକାର, ଏହା ବହୁତ ତେଜ ନୁହେଁ, ନା ବହୁତ ଧୀରେ। ମହାବେଦିକୁ ତିନି ଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ଯଜ୍ଞକାରୀ ଦ୍ବାରରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଭିତରେ ନେଇ, ଏବଂ ତାହାକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ରିତି ଶେଷ କରି, ଆଠ ଫୁଲ ନେଇ ରିତି ଅନୁଯାୟୀ ଶେଷ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ ଅଗ୍ନି ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଷୟରେ କହିବି—ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡ, ଭୂମି, ବେଦି, କିମ୍ବା ଲୋହା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ନୂତନ ମୂଳା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଠିକ୍ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଏଠି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡକୁ ଦୁଇ ହାତର ଚଉଡ଼ା, କିମ୍ବା ଏକ ହାତ ଚଉଡ଼ା, ବୃତ୍ତ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିରେ, ଏବଂ ମଣ୍ଡଳ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କୁଣ୍ଡ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଗଭୀର ହେବା ଦରକାର, ମଧ୍ୟରେ ଆଠ ପତ୍ର ଅଂକିତ କମଳ ରହିବା ଉଚିତ, ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଚ୍ଚତାରେ, କିମ୍ବା ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଚ୍ଚତାରେ। ଏହି ଉଚ୍ଚତା ହାତର ଚଉଡ଼ାର ଦୁଇ ଗୁଣ ହେବା ଦରକାର, ନାଭିରୁ ଉପରକୁ ନ ଯିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟମ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଉପର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମାପିବା ଦରକାର। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅନୁସାରେ, ଏକ ହାତରେ ୨୪ ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପ ହେବା ଦରକାର; ଏହି କୁଣ୍ଡ ଚାହିଁ ତିନି, ଦୁଇ, କିମ୍ବା ଏକ ମେଖଳା ରହିବା ଉଚିତ। ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଏହି କୁଣ୍ଡକୁ ଭଲ, ମୃଦୁ, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଅଞ୍ଜିର ଗଛର ପତ୍ର କିମ୍ବା ହାତୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠାନୁସାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ମେଖଳା କୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଭଲ ଭାବରେ, ଅଗ୍ନି ଚାଉଡ଼ାରୁ ଅଳ୍ପ ନିମ୍ନ, ମୃଦୁ ମୁହଁ ରଖିବା ଉଚିତ। ମେଖଳା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ସାମ୍ନା ଦିଗରେ ଅଳ୍ପ ଖୋଲା ରଖିବା ଉଚିତ; ବେଦିର ଉଚ୍ଚତା ପାଇଁ ନିୟମ ନାହିଁ—ମୃଦୁ କିମ୍ବା ବାଳୁ ଭୂମିରେ ହେଇପାରେ। ବୃତ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୋମୂତ୍ର ଏବଂ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ପାତ୍ରର ମାପ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ମାଟିରେ ହେବା ଦରକାର, ବେଦି ଗୋମୂତ୍ର ଏବଂ ପାଣିରେ ଲିପିବା ଉଚିତ। ପାତ୍ରକୁ ଧୋଇ ତାପି, ଅନ୍ୟ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଛିଟା ଦେଇ, ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ରିତି ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଆଦିରେ ଚିହ୍ନ ଅଂକିବା ଉଚିତ। ଛିଟା ଦେଇ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଆସନ ଦର୍ଭା କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ବିନ୍ୟାସ କରି, ଶିବ ପୂଜା ଏବଂ ହୋମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର। ଧୋଇବା ପରେ, ଯାହା ଧୋଇବା ଦରକାର, ତାହାକୁ ଛିଟା ଦେଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ବସ୍ତୁ ମଣି, କାଠ, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରରୁ ଆସିଥିବା ହେବା ଦରକାର। କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଆଣି, ମାନ୍ୟତା ସହିତ ତିନି ଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଆଦିରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିର ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଆସନରେ ବସାଇବା ଉଚିତ, ଯୋନି ମାର୍ଗରେ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରତି ମୁଖ କରି। କୁଶଳ ଉପାସକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ବିନ୍ୟାସ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ନାଭିରେ ବସାଇ, ଏହାର ମୁହଁରୁ ଚିଙ୍ଗା ଭଳି ବାହାର କରିବା ଦରକାର। ଏପରେ, ବାହ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଚକ୍ର ଆକୃତିରେ ଏକତ୍ର କରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଘୃତ ପବିତ୍ର କରିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ। ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ରିତି ଅନୁଯାୟୀ, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରିତି କରି, ଶିବର ରୂପକୁ ପୂଜା କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଘୃତରେ ମନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି, ଗାଈ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇ, ସୋନାର କମ୍ଚା ନେଇ, ଏହା କଂସା, ଲୋହା, ପଥରର ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କାଠ, ପାରମ୍ପରିକ ରିତି ଅନୁଯାୟୀ, କୁଶଳ କାରିଗର ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଅଖଣ୍ଡ ଏବଂ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠିଥିବା ପବିତ୍ର ଗଛର ପତ୍ରରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ି, ଅଗ୍ନିରେ ତାପି, ପୁନଃ ଛିଟା ଦେଇ, ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ରିତି ଅନୁଯାୟୀ, ଶିବର କ୍ରିୟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନି ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଏଠି ଆଠ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଜଳି ପ୍ରଦାନ କରିବା ଦରକାର: 'ଭ୍ରୁଁ', 'ସ୍ତୁଁ', 'ବ୍ରୁଶ୍ରୁଁ', 'ପୁଂଡ୍ରଁ', 'ଦ୍ରମ୍' ଇତ୍ୟାଦି। ଅଗ୍ନିର ସାତ ଜିହ୍ବା ପାଇଁ ସାତ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି; ମଧ୍ୟ ଜିହ୍ବା 'ତ୍ରିଶିଖା' ନାମରେ, ଏହା ବହୁ ରୂପରେ ଜଣାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଜିହ୍ବାଗୁଡିକ: ଲାଲ (ରକ୍ତା), ଅଗ୍ନିମୟ (ଆଗ୍ନେୟୀ), ନିରୃତି (ନୈରୃତୀ), କଳା (କୃଷ୍ଣା), ଏକ ଅନ୍ୟ 'ସୁପ୍ରଭା', ଏବଂ 'ମରୁତ୍ଜିହ୍ବା', ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ନାମାନୁସାରେ ଚମକୁଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ପରେ 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଜିହ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିହ୍ବାକୁ କ୍ରମରେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ 'ରଁ', 'ଵହ୍ନୟେ', 'ସ୍ୱାହା' ଦ୍ୱାରା ତିନି ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଘୃତ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କାଠ ଦ୍ୱାରା ଛିଟା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଶିବ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପିତ ହେଉଛି; ଏଠି ଶିବ ଆସନରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।