ଶିଵପୁରାଣମ୍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ଏହି ପୌଣ୍ଡିଚର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଯମର କ୍ରୂର ଦୂତମାନେ ଭୟବିହୀନ ଭାବରେ ଘୂରିବେ, ହାୟ! ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁରାଣମାନେ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଗର୍ଜନ କରିବେ, ହାୟ! ପୃଥିବୀରେ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଏକାପରେ ଏକା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କରିବେ, ମନ୍ତ୍ରମାନେ, ଦେବୀ କ୍ଷେତ୍ରମାନେ, ପବିତ୍ର ଆସନମାନେ, ଦାନମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିବାଦ କରିବେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବ ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାପରେ ଏକା ବିତର୍କ କରିବେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ତଥାପି, ମୁଁ ଏହାର କିଛି ମହିମା କୁହିବି; ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶୁଣ, ଏହି କଥା ବ୍ୟାସ ମୋତେ କହିଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣର ଏକ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଦୈନିକ ଭାବରେ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଅଲସ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଯଥାସମ୍ଭବ ପଢ଼େ, ସେ ଜୀବନ୍ତାବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଗଣ୍ୟ ହୁଏ। ଯିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଏହି ପୁରାଣକୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପଢ଼ୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବାର ଫଳ ପାଏ। ଏବେ ଶୁଣ, ଯିଏ ନିଜେ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପୁସ୍ତକ ଭାବରେ ଲେଖି ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରାଦି ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ପାଏ। ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ସଭାରେ ଏହି ପୁରାଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ, ସେ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଇଁ ଗାୟତ୍ରୀ ପୁରଶ୍ଚରଣର ଫଳ ମିଳେ; ଏଠି ଇଚ୍ଛା ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ। ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି—ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ ଓ ରାତି ଜାଗି ଏହି ପୁରାଣ ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା କରେ, ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ସ୍ୱୟଂ ତୁଳ୍ୟ ଧନ ଚାରିଦିଗରେ ଦାନ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ପାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମିଳେ। ଯିଏ ଦିନ ଓ ରାତି ଏହି ପୁରାଣ ଗାଇଥାଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଯିଏ ଦୈନିକ ଏହି ପୁରାଣ ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା କରେ, ସେ କୃତ କୌଣସି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କୋଟିଗୁଣିତ ଫଳ ଦେଉଛି। ଏହି ପୁରାଣର ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ର ସଂହିତା ଯିଏ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପଢ଼େ, ଯଦିଓ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, କେବଳ ତିନି ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯିଏ ମୌନ ଅବସ୍ଥାରେ, ଭୟରବ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ରୁଦ୍ର ସଂହିତା ଦିନେ ତିନିଥର ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଯିଏ ବଟ କିମ୍ବା ବିଳ୍ବ ବୃକ୍ଷ ପରିକ୍ରମା କରି ଏହି ସଂହିତା ପଢ଼େ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏଠାରେ କୈଳାସ ସଂହିତା ତ ଏଉଁଠି ଅଧିକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ‘ଓଁ’ କା ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଘାଟନ କରେ। କୈଳାସ ସଂହିତାର ମହିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶଙ୍କର ଜାଣନ୍ତି, ବ୍ୟାସ ତାହାର ଅର୍ଧ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଏହାର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ଜାଣେ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଏହାର କିଛି କଥା କୁହିବି; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭବ କରିପାରିବି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏତିକି ଜାଣିଲେ ମାନବ ମନ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ଭୟାନକ ସଂହିତା ଯେଉଁ ପାପ ନାଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଏମିତି କୌଣସି ପାପ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଦେଖିନି। ଏହି ସଂହିତା ଉପନିଷଦ୍ର ସମୁଦ୍ରରୁ ଶିବ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ପାଦନ କରି, କୁମାରଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ; ଯିଏ ଏହି ଅମୃତ ପାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅମର ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ପାପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିମିତ୍ତରେ ଏହି ସଂହିତା ମାସମାନେ ପଢ଼ିଲେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଅନୁଚିତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ, ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ବାଣୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପାପ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସଂହିତା ଏକଥର ପଢ଼ିଲେ ନାଶ ହୁଏ। ଯିଏ ଶିବ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ବିଳ୍ବବନରେ ଏହି ସଂହିତା ପଢ଼େ, ସେ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଫଳ ପାଏ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ସଂହିତା ପଢ଼ି, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଏହି ସଂହିତା ପଢ଼େ, ସେଠାରେ ଶିବ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ପୂଜନ୍ତି। ଏଠି ଅନ୍ୟ ସଂହିତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଏହି ଦୁଇଟି ସଂହିତା ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଜ୍ଞାନର ଖେଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏପରି ଭାବେ ଏହି ଶୈବ ପୁରାଣ, ବେଦ ସମାନ, ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ ରଚିତ ହୋଇଥିବା, ବିଶ୍ୱକୁ ଘୋଷିତ ହେଲା।