ଏଠି ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶିବଙ୍କୁ କେମିତି ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ, ଏହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। କେହି ରୋଷରହିତ ହୁଅନ୍ତୁ କି ରୋଷୀ, ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଷଡଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ଏକଥର ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯିବେ କିମ୍ବା ଅପରାଧ କରିଥିବେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଶିବଭକ୍ତ ରୋଷକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଅପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହାର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ କବିତା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିନରେ ଏକଥର, ଦୁଇଥର, ତିନିଥର କିମ୍ବା ସବୁବେଳେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ; କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଆତ୍ମା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିହେବା ନୁହେଁ। ଏଇ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଶରୀର ପାଇଁ ସେଉଁଠି ଯଦି ଅବିବେକୀ ଲୋକେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଜନ୍ମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳହୀନ, କାରଣ ଏହା ମୁକ୍ତି ଦେଇନଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ, ପିନାକଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳଦାୟୀ। ଏହି ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ମାନବମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଭବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି ଏବଂ ମନେ ନମ୍ରତା ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭବଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ଲିନ, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତିନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବପୂଜାର ଫଳ ହେଉଛି ଆନନ୍ଦମୟ ଘର, ଭୋଗ୍ୟ ଶୃଙ୍ଗାର, ଶ୍ରୀମତୀ, ଧନ ଏବଂ ଦେବଲୋକର ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଅନ୍ତେ ଅସନ୍ତୋଷ ଆଣିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ହରଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ, ରୂପ, ତେଜସ୍ବୀ ଦେହ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଏବଂ ବିରାଗ ଭାବର ମୃଦୁ ମନ ପାଆନ୍ତି। ଶିବପୂଜକଙ୍କୁ ସାହସ ଓ ଖ୍ୟାତି ମିଳେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ କିଛି ତ୍ୟାଗ କରି, ମନକୁ ମାତ୍ର ଶିବରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଶିବଙ୍କୁ ନିଜ ପାଇଁ ଚାହିଁଥିଲେ ନିୟମିତ ଶିବପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଜୀବନ ଏବଂ ଯୌବନ ତ୍ୱରିତ ଚଳିଯାଏ, ରୋଗ ତ୍ୱରିତ ଆସେ। ମୃତ୍ୟୁ ଆସିନଥିବା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିନଥିବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇନଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଶିବପୂଜା ସମାନ ଧର୍ମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରପୂଜା, ପରଦା, ଓ ଗଣପୂଜା ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପାରିବେ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଉତ୍ସବ କରିବେ, ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ସମୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ନିଜେ କିମ୍ବା ପ୍ରତିନିଧି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବେ। ଅନୁଗ୍ରହର ଉପଚାରକମାନେ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଦାନ ଦେଇ, ବାହାରେ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବେ। ତାପରେ ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈ୵େଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦେଇ, ମହାବେଦିରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ନିବେଦନ କରିବେ। ତାପରେ ଯେଉଁ ଭୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବତାକୁ ଦିଆଯାଇଛି, ସେସବୁ ଚଣ୍ଡକୁ ନିବେଦନ କରିବେ। ନିୟମିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାନୁସାରେ ହୋମ କରି, ଶେଷ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଠିକ୍ ଭାବେ କ୍ରିୟାକଳାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଉପଦେଶିତ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ପ୍ରତିଦିନ ଶିବଶାସନ ଅନୁସାରେ ମହାବଡ଼ ଓ ରକ୍ତକମଳ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସବ କରିବେ। ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଶିବପାତ୍ରକୁ ଶୂଭ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପରେ ରଖିବେ। ଅସ୍ତ୍ରର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଦୂରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି, ମନ୍ଗଳଧ୍ୱନି ସହିତ ମନ୍ଦିର ବାହାରେ ଦଢ଼ିବେ। ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ଦୀପ, ପତାକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବ ସହିତ ତିନିଥର ବେଦିକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବେ—ଅତି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କିମ୍ବା ଧୀର ନୁହେଁ। ତାପରେ ପୂଜାରୀ ବେଦିକୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ଦ୍ୱାରରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ, ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ନେଇ ତାହାକୁ ବିଦାୟ ଦେଇବେ। ଏପରେ ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପରିକ୍ରମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଆଠଟି ଫୁଲ ନେଇ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ। ଏବେ ଆମେ ଅଗ୍ନିହୋମ ବିଧି ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା। ଅଗ୍ନିକୁ ଗଡ଼ିବା ପାଇଁ ବେଦି, ଭୂମି, ବେଦିକା କିମ୍ବା ଲୋହା ଓ ନୂତନ ଶୁଭ ମାଟିର ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ନିୟମାନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପରେ, ଏଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ବେଦି ଦୁଇ ହାତ ଚଉଡ଼, କିମ୍ବା ଏକ ହାତ ଚଉଡ଼, ବୃତ୍ତ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଭୁଜ ହୋଇପାରେ; ମଣ୍ଡଳ ବେଦିକା ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିକୁ ବିଶାଳ ଏବଂ ଗଭୀର ବେଦିରେ ରଖି, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଷ୍ଟଦଳ କମଳ ତିଆରି କରିବେ, ଏହା ଚାରି କିମ୍ବା ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଁଚା ହେବା ଉଚିତ। ଏହାର ଉଁଚାଇ ଦୁଇ ହାତ ଚଉଡ଼ର ଦୁଇଗୁଣା, କମରୁ ଉଁଚା ନୁହେଁ; ମଧ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟମ ଆଙ୍ଗୁଳର ମଧ୍ୟ ଓ ଉପର ଯୋଗରେ ମାପାଯିବ। ଚତୁର୍ବିଂଶତି ଆଙ୍ଗୁଳରେ ଏକ ହାତ ମାପାଯିବ; ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଏକ ମେଖଳା ଥିବା ଉଚିତ। ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ମନୋହର, ସମ, ଦୃଢ଼ କରି, ଅଞ୍ଜିର ଗଛ ପତ୍ର କିମ୍ବା ହାଥୀର ଆଧାର ଆକୃତିରେ ତିଆରି କରିବେ। ମଧ୍ୟରେ ମେଖଳା, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମନୋହର ଏବଂ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଳ୍ପ ନିମ୍ନ, ମୃଦୁ ମୁଖ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ। ମେଖଳାକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ସାମ୍ନା କରି ଅଳ୍ପ ଖୋଲା ରଖିବା ଦରକାର; ବେଦିକା ଉଁଚାଇ ପାଇଁ ନିୟମ ନାହିଁ, ମୃଦୁ କିମ୍ବା ବାଲିମୟ ହୋଇପାରେ। ବୃତ୍ତକୁ ଗୋମୟ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରିବା ଉଚିତ; ପାତ୍ରର ମାପ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନିକୁ ମାଟିରେ ରଖିବା ଉପଯୁକ୍ତ, ଓ ବେଦିକାକୁ ଗୋମୟ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଲେପନ କରିବେ। ହାତ ଧୋଇ, ପାତ୍ରକୁ ଉତ୍ତାପ କରି ଅନ୍ୟ ଜଳ ଛିଟିଇବା ପରେ, ନିଜ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିବେ। ଏହା ପରେ ଦର୍ଭା କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦେଇ ଅଗ୍ନିର ଆସନ ତିଆରି କରି, ପୂଜା ଓ ହୋମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ।