ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ କିପରି ଉତ୍ତମ ବିଧିରେ ଉପଚାର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ତାହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି। ପ୍ରଥମେ, ପୂଜାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦହି, ଗୁଡ଼ ଟୁକୁଡ଼ା ମିଶାଇ ମାଝିରେ ମାଝିରେ ଚର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆପୂପ ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିଠା ଓ ରସାଳ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବହୁତ ଠଣ୍ଡା ଓ ମୃଦୁ ପାନୀୟ, ଏହାରେ ଏଲାଚି ଓ ଗୁଆ ଫଳ ଟୁକୁଡ଼ା ମିଶାଇ ଦେବା ଉଚିତ। ପୂଜାରେ ଖଦିର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମିଶାଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ସୁନାଳି ରଙ୍ଗର, ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ଶୁଭ ତାମ୍ବୁଳ ପତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ସହିତ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଧଳା ଚୂରା, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ କଠିନ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ଦେବା ଦରକାର। ଏହି ଉପଚାର ମଧ୍ୟରେ କପୁର, ପିପ୍ପଳି, ତାଜା ଓ ଶୁଭ ଜାଫଲ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦେବା ଉଚିତ। ଅଙ୍ଗରାଗ ଭାବେ ମୂଳ, କାଠ କିମ୍ବା ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଚନ୍ଦନ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ମୁଷ୍କ, କେଶର ଓ ମୃଗମଦ ରସ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଗନ୍ଧହୀନ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭାବିଥିବା, ଖରାପ ଅଥବା ଅପଚୟ ହୋଇଥିବା, କିମ୍ବା ଆପଣେ ଆପଣେ ଝରି ପଡ଼ିଥିବା ଫୁଲ କେବେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପୂଜାରେ ଦିଆଯିବା ପୋଶାକ ମୃଦୁ ଓ କେତେକ ସୁନା କାମ କରା, ଗହଣାଗୁଡ଼ିକ ବିଦ୍ୟୁତ ରେଖା ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି। ଏହାଗୁଡ଼ିକୁ କପୁର, ରେସିନ, ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ କରାଯାଇଛି, ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ଫୁଲ ର ଗନ୍ଧ ରହିଛି। ଧୂପ ଭାବେ ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୁର, କାଠ, ଗୁଗୁଳ ଚୂରା, ଘିଅ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଧୂପ ବଢ଼ିଆ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ। ଦୀପ ଭାବେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉଛି ଉତ୍ତମ ଘିଅ, ବିଶେଷ କରି ପିତାଳୀ ଗାଈର ଘିଅ, ଏହା ସହିତ କପୁର ମିଶାଇ ଜଳାଯିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ମିଠା ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘିଅ, ସବୁ ପିତାଳୀ ଗାଈରୁ ମିଳିଥିବା, ଶିବଙ୍କ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ। ଶୁଭ ହାସ୍ତୀଦନ୍ତ ଆସନ, ସୁନା ଓ ମଣିମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ରଙ୍ଗିନ ଓ ଆକର୍ଷକ ଛାଦର ଦେବା ଉଚିତ। ମୃଦୁ ତକିଆ ସହିତ ଉତ୍ତମ କପାସର ଶଯ୍ୟା, ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାର, ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଉଚିତ। ମହାସାଗରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀ କିମ୍ବା ହ୍ରଦର ଶୀତଳ ଓ କପଡ଼ା ଛାଣି ନିଆଯିଥିବା ପାଣି ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ। ଆକର୍ଷକ ଛତା, ଚନ୍ଦ୍ରମା ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ନବରତ୍ନ ଲଗା, ସୁନା ହାତଲି, ଦିବ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହେଉଛି। ଧଳା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚାମର, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ରାଜହଂସ ଯୁଗଳ ଆକୃତିର ଓ ମଣିମୁକ୍ତା ହାତଲି ସହିତ ଅନ୍ୟତମ ଉପଚାର। ଏକ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ପଣ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ଲଗାଇ ମଣିମାଳା ଏବଂ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଛି। ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ଥିବା ଶଂଖ, ହଂସ, ଚମେଳି କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ସଦୃଶ, ପଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଣି ଓ ସୁନା ଲଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ସୁନାରେ ତିଆରି ଓ ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ଢୋଳ ଥିବା ଉଚିତ। ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଛୋଟ ଝାଞ୍ଜ ଓ ପଟହ, ସାଗର ସଦୃଶ ଧ୍ୱନି ଦେଉଥିବା, ସାବଧାନୀ ସହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ପାତ୍ର ପିଙ୍ଗାଣି ଓ ଥାଳି ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଦେବା ଦରକାର। ମହେଶ୍ୱର, ଶିବ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ନିବାସ ରାଜପ୍ରାସାଦ ସଦୃଶ, ଶିଳ୍ପଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର, ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଦ୍ୱାର, ଅନେକ ମଣିମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୁନା ପାଟି ଦେଇ ଦ୍ୱାର ତିଆରି କରାଯିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଶତଶଃ ମଣିମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମୁକ୍ତା ମାଳାର ଛତ୍ର ଓ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର, ପ୍ରବେଶମୁଖ କୋରାଲ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି। ଦିବ୍ୟ ସୁନା ମୁକୁଟ, କୁମ୍ଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ରାଜମହଳ, ରାଜପଥ ଓ ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦେଖାଯାଉଛି। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗରେ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଓ ଅନ୍ତଃପୁର ଭଳି ଶୋଭାମୟ ସ୍ଥାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଉଚିତ। ହଜାର-ହଜାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ନାରୀମାନେ, ଏବଂ ବାଁଶୀ ଓ ବୀଣାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ପୁରୁଷମାନେ ସହିତ ଏହା ଶୋଭିତ। ବୀର ପାଳକ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଅନେକ ଫୁଲ ବାଗିଚା ଓ ଅନେକ ହ୍ରଦ ଦ୍ୱାରା ଏହା ରକ୍ଷିତ ଓ ଶୋଭିତ ହେଉଛି। ଚାରିଦିଗରେ ଦୀର୍ଘ ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ, ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଜାଣିଥିବା, ଶିବ ଦର୍ଶନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରହିଛନ୍ତି। ଶିବ ଆଶ୍ରମରେ ଦେବୋତ୍ସାହୀ ଭକ୍ତମାନେ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଶାନ୍ତ, ହସ୍ମୁଖ, ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ଶୈବ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ପୂଜ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଭିତରେ ବା ବାହାରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ପାଥର, କାଠ, ଇଟ କିମ୍ବା କେବଳ ମାଟିର ଘର, ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ନଦୀ, ମନ୍ଦିର, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଘରରେ, ଧନୀ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ଯେହେଉଁଥିବେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଓ ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଧନରେ ମାତ୍ର ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦିଓ କେହି ଅନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ଆର୍ଜିତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଭି ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦୋଷ ନାହିଁ, କାରଣ ଭଗବାନ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭାବରେ ବନ୍ଧିତ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଭି ଭକ୍ତି ବିନା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ; ଏଠିରେ କେବଳ ଭକ୍ତି ହିଁ କାରଣ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଧନୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ପାଇଁ ଫଳ ସମାନ। ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ମହାଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଭକ୍ତି ନାହିଁ, କିଛି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ବିନା ଶିବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ; ଏଠି ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ହିଁ କାରଣ।