ଏହି ପବିତ୍ର ଉପାସନାର ବିଧିରେ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବନ୍ଦନା ହୋଇଥାଏ। ଏହିପରି Northwest, northeast ଓ ଚାରିଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ପୂଜା କରାଯାଏ। ତାପରେ ମଧ୍ୟମ ଚକ୍ର ବା ମନ୍ତ୍ରମୟ ମଣ୍ଡଳର ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବା ଅନ୍ୟଥା, ଏହି ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ବାହାରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତରରେ କୁବେର, ବୁଧ; ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ନିରୃତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବା ଚାଲିଛି। ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ବାୟୁ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମର ବାହାରେ ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରମାନେ ପଦ୍ମର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ହେବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଦିଗପାଳମାନଙ୍କର ଚିରପରିଚିତ ରୂପକୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତମାଳା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଚାଲିଛି। ହାତ ଯୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଚକ୍ରକୁ ବା ନିଜ ମଣ୍ଡଳକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ, ଜପ, ହୋମ—ଏହା ବାହ୍ୟ କିମ୍ବା ଆନ୍ତରିକ ଯେଉଁ ହେଉ, ଅର୍ପଣ ଷଡ୍ବିଧ ପବିତ୍ର ଓ ମୁଗ ଦାଳରୁ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର। ଖୀର, ଦଧି, ଗୁଡ଼, ମଧୁ ଭଳି ମିଠା ଉପାଦାନ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଭୋଜ୍ୟ, ଏକ କିମ୍ବା ଅନେକ ପ୍ରକାର ମିଶ୍ରଣ ଦେବା ଉଚିତ। ଗୁଡ଼ ମିଶାଇ ମଥିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଧି, ମଧ୍ୟରେ ଅପୂପ ଭଳି ମିଠା, ଏବଂ ରସାଳ ଫଳ ଦେବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ଫୁଲରେ ସୁଶୋଭିତ ଏବଂ ଶୀତଳ ପାନୀୟ, ଏହାରେ ଏଳାଚୀ ଓ ଗୁଆ ପାନ ଦିଆଯିବା ଚାଲିଛି। ପାନପତ୍ର, ଖଦିର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନ ମିଶାଇ ସୁନ୍ଦର ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗରେ ସଜାଯିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ପାଉଡ଼ର ଦେବା ଚାଲିଛି। କପୁର, ପିପ୍ପଳୀ, ତାଜା ଜୟପାଳ ଭଳି ଉପାଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦନ ମୂଳ, କାଠ ବା ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଉଙ୍ଗନ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ। କଷେରୁ, କୁମ୍କୁମ ଓ ମୃଗମଦର ରସ ଦେଇ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଦେବା ଚାଲିଛି। ଯେଉଁ ଫୁଲରେ କୌଣସି ସୁଗନ୍ଧ ନାହିଁ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥାଏ, ପଚିଯାଇଛି କିମ୍ବା ପଡ଼ିଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବସ୍ତ୍ର ମୃଦୁ ଓ କେତେକ ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଅଳଙ୍କାର ବିଦ୍ୟୁତ ଚକ୍ର ବନ୍ଦ ଅନୁରୂପ ଦେଖାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଜିନିଷ କପୁର, ଧୂପ, ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଫୁଲର ଗୁଛି ଦ୍ୱାରା ମନୋହର କରାଯାଏ। ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୁର, କାଠ, ଗୁଗୁଳ, ଘିଅ, ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଧୂପ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ। କମଳା ଗାଈଁର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘିଅରେ ତିଆରି ଏବଂ କପୁର ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୀପକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ଗାଈଁର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ମିଠା ଦୁଧ, ଦଧି ଓ ଘିଅ—ସବୁ କମଳା ଗାଈଁର, ଏହି ସମସ୍ତ ଶିବଙ୍କ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ। ହାତୀଦନ୍ତର ସୁଭଗ ଆସନ, ସୁନା ଓ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଚାଦର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ମୃଦୁ ତକିଆ ଓ ସୁତା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଶୋଯାଘର, ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବା ଚାଲିଛି। ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀ ବା ଝିଲିରୁ ଆଣିଥିବା ଏବଂ କପଡ଼ାରେ ଛାନି ଶୀତଳ କରାଯିଥିବା ପାନି ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିବା, ମୁକ୍ତାମାଳା ଓ ନବରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ, ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ଆକର୍ଷକ ଛତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସୁଧା ଧଳା ଚାମର, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ରାଜହଂସ ଆକୃତିରେ ଏବଂ ମଣି ଦଣ୍ଡ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଦେବସୁଗନ୍ଧି ଲଗାଯାଇଥିବା ମଣି ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ। ହଂସ, ଚମ୍ପା ବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏବଂ ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ଶଂଖ ଦିଆଯିବା ଚାଲିଛି। ସୁନ୍ଦର ସୁନାର କେତେକ ଢୋଲ, ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ମଞ୍ଜିରା, ପଟହ ଆଦି ସମୁଦ୍ର ଶବ୍ଦ ପରି ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ଭାବରେ ସଜାଯିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଭାଣ୍ଡା ଓ ଥାଳି ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ଚାଲିଛି। ମହେଶ, ଶିବ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ରାଜମହଳ ପରି ନିର୍ମିତ ହେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବିଶେଷତା ଥିବା ଦରକାର। ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର, ପାହାଡ଼ ନିମ୍ନର ଦ୍ୱାର, ଅନେକ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରପଟ୍ଟି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଶୁଦ୍ଧ ଜମ୍ବୁ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଶତଶଃ ମଣିମୟ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ମୁକ୍ତାମାଳା ଛତ୍ର ଓ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର କୋରାଲରେ ଶୋଭିତ। ଦେବତାମୟ ସୁନାର ମୁକୁଟ, କଳଶ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ। ରାଜମହଳର ଅନୁକୂଳ ଭବନ, ରାଜପଥ ଓ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରପଟ୍ଟି ସହିତ ଉନ୍ନତ ରାଜବାଡ଼ି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଓ ସ୍ଥାନ ସଜିଥିବା, ମଧ୍ୟମ ମଣ୍ଡଳରେ ଅତି ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ହଜାର-ହଜାର ସୁନ୍ଦର ନୃତ୍ୟ-ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ନାରୀମାନେ, ବାଂଶୀ ଓ ବୀଣାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ପୁରୁଷମାନେ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଶୂର ବୀରମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦିଗରେ ରଖିବା ଯାଞ୍ଚ ଚାଲିଛି। ଅନେକ ଫୁଲବାଗିଚା ଓ ଅନେକ ଝିଲି ଏଠାରେ ଅଛି। ଚାରିପଟେ ଦୀର୍ଘ ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସ୍ଥାନ ଅନେକ ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଶିବ ଉପଦେଶରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।