ଏହି ପବିତ୍ର ପୂଜା ବିଧିରେ, ଭକ୍ତ ମନେ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା, ଶଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ, ସ୍ତୁତି, ନିଜକୁ ଉପହାର ଦେବା ଓ ନମ୍ରତା ସହିତ ନିଜର ଇଛା ପ୍ରକଟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଦେଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଥିଲେ କେବଳ ଫୁଲ ଦେଇ ବା ପାଦ୍ୟ ଠାରୁ ମୁଖବାସ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୂଳ ପୂଜା ବିଧି ଭକ୍ତି ସହ କରିହେବ। ଏହିପରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ହେଉଛି ଭକ୍ତି; ପୂଜା ବିନା କେବଳ ପ୍ରାଣ ବିଦାୟ ସମୟରେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ପାପୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଖାଏ, ତେଣୁ ସେଠାରେ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅଜାଞ୍ଚିତ ଭାବେ ଖାଇଯାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ବାହାର କରିବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୁଇଗୁଣି ପୂଜା କରି, ଦେବୀ ସହିତ ଉପବାସ କରି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ପାଳନ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଦଶ ହଜାର ଥର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ, ନିଜ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ସୁନା ବା ଅନ୍ୟ ଦାନ ଶିବ ବା ଶିବ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇ, ମହାପୂଜା କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଉପଚାର ଓ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ବିଷୟରେ ଏଯାଏଁ କୁହାଯାଇନାହିଁ, ତାହା ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିବି, ଏବଂ ଏହିଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ନୁହେଁ। ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଓ ଦୀପ ଦେଇବା ପରେ, ଅଥବା ଆରତି ସମୟରେ ବା ଏହି ସମୟରେ ବାହ୍ୟ ବୃତ୍ତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମ ବୃତ୍ତରେ ଈଶାନ ଠାରୁ ସଦ୍ୟାନ୍ତ, ରୁଦ୍ର ଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ରାନ୍ତ, କିମ୍ବା ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଦରକାର। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏଭଳି ପୂଜା କରିବେ। ପଛି, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ, ପୁନି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ, ସମସ୍ତ ଚାରି ଦିଗରେ, ତାପରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୃତ୍ତ ବା ମନ୍ତ୍ର ସମୂହ ପୂଜା କରିବେ। ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବା ଅନ୍ୟଥା, ପୂଜା କରିବେ; ଏହାର ବାହାରେ ପୂର୍ବରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯମଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତରରେ କୁବେର, ବୁଧ; ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଅଗ୍ନି, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ନିରୃତିଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ବାୟୁ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଈଶ୍ୱର; ପଦ୍ମ ବାହାରେ ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରିବେ। ଏଭଳି, ଦିଗପାଳମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନିତ ରୂପକୁ କ୍ରମିକ ଭାବେ ପୂଜି, ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତର ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ ହେବେ। ହାତ ଯୋଡି, ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନା କରି ନମସ୍କାର କରିବେ। ଫୁଲ ଦେଇ କ୍ରମିକ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୃତ୍ତ ବା ନିଜ ବୃତ୍ତ ପୂଜା କରିବେ। ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ, ଜପ, ହୋମ, ବାହ୍ୟ କିମ୍ବା ଆନ୍ତରିକ ମନ୍ଦିରରେ, ଛଅ ପ୍ରକାର ଶୁଦ୍ଧ ମୁଙ୍ଗଦଳର ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଦୁଧ ଓ ଦହିରେ ରାନ୍ଧା ଚାଉଳ, ଗୁଡ଼ ଓ ମଧ ମିଶାଇ ମିଠା ଭୋଜ୍ୟ, ଏକ କିମ୍ବା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଉପଦାନ ମିଶାଇ ଦେବେ। ଭଲ ଦହି, ଗୁଡ଼ ଛେଣ୍ଡା ଦେଇ ମଥିତ, ମିଠା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପୂପ ଓ ମଧୁର ଫଳ ଦେବେ। ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଢଣ୍ଡା ଓ ନରମ ଜଳ, ଏଲାଚି ଗନ୍ଧ ଓ ଗୁଆ ଫଳ ଦେଇ ତିଆରି କରିବେ। ପାନପତ୍ର, ଖଦିର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନ ମିଶାଇ, ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର, ସୁନା ଲାଗିଥିବା, ଠିକ୍ ଭାବେ ତିଆରି, ଶୁଭ ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ପାହାଡ଼ ଭଳି ଧଳା ଚୁନା, ଅତି କଠିନ ନୁହେଁ, ଅଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ। କପୂର, ପିପ୍ଳୀ, ତାଜା ଏବଂ ଶୁଭ ଜାତିର ଜୟଫଳ ଓ ଅନ୍ୟ; ଚନ୍ଦନ ଅଙ୍ଗରାଗ, ମୂଳ, କାଠ, ଧୂଳି ତିଆରି। କଷେରା, କୁମ୍କୁମ ଓ କଷେରା ରସ; ଶୁଭ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଦେବେ। ଅଗନ୍ଧ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ, ପଚା, ବା ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଫୁଲ, କିମ୍ବା ନିଜେ ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ଫୁଲ ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୋଷାକ ମୃଦୁ ଓ କିଛି ସୁନାରେ ତିଆରି, ଅଳଂକାର ବିଦ୍ୟୁତ ଚକ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ସମସ୍ତକୁ କପୂର, ଗୁଗୁଳ, ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନର ଗନ୍ଧ ଦେଇ ଶୋଭିତ କରିବେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫୁଲ ରାଶି ର ଗନ୍ଧ ହେବ। ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୂର, କାଠ, ଗୁଗୁଳ ଚୁରୁଣ୍ଣ, ଘୃତ ଓ ମଧ ମିଶାଇ ତିଆରି ଧୂପ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଗାଁଧାରୀ ଗାଈର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୃତ, କପୂର ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୀପ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ୟ। ଗାଁଧାରୀ ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ମିଠା ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘୃତ, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ। ଦାନ୍ତ, ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଚିତ୍ରିତ ଓ ଶୁଭ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ। ମୃଦୁ ତକିଆ, ଉତ୍ତମ କପାସରେ ତିଆରି, ଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାର, ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ସୁଖଦ ଶଯ୍ୟା ରଖିବେ। ସାଗରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀ ବା ହ୍ରଦର ଶିତଳ ଓ କପଡ଼ା ଛାଣିଥିବା ଜଳ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପ୍ରଭା ଭଳି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ତ, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ନବରତ୍ନ ତିଆରି, ସୁନା ହାତଲାଗିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଛତ୍ର ଆକର୍ଷଣୀୟ। ଧଳା, ନରମ ଚାମର, ସୁନା ଶୋଭିତ, ରାଜହଂସ ଆକୃତି, ମଣି ହାତଲାଗିଥିବା। ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା ଦର୍ପଣ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣି ଏବଂ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ଥିବା ଶଂଖ, ହଂସ, ଦୋଳନ୍ତି ଚମ୍ପା ବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି, ପୃଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଣି ଓ ସୁନା ଲଗାଇଥିବା। ଶୁଭ୍ର, ନାନା ଧ୍ୱନିର ସୁନା ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ମୁକ୍ତା ଶୋଭିତ। ଡ଼ୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ମାଞ୍ଜିରା ଓ ପଟହ, ସାଗର ଧ୍ୱନି ସମ, ସାବଧାନିକ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ନିୟମ ସହିତ ଶିବ ପୂଜା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।