ଏହି ପବିତ୍ର ଶିବ ପାଖରେ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଜଣେ ଉପାସକ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ସୁଷୁମ୍ନା ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଉପରକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଠୁ ବାହାରି ଶିବଙ୍କ ଚୈତନ୍ୟ ଆଲୋକ ସହ ଏକତା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରି, କାଳାଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବା ପରେ, ପ୍ରାଣ ଉପରକୁ ଚଳାଇ ଦେହର ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏପରେ, ଦେହକୁ ବିଲୟ ଓ ଦଗ୍ଧ କରି, ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକୁ ମହାସାଗର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ କରି, ଅମୃତ ଶ୍ରୋତ ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ପ୍ରବାହିତ କରି ଦେହକୁ ତାହାର ନିଜସ୍ଥାନରେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ, ଦେହ ବିଲୟ ଓ ଦଗ୍ଧ ହେଲାପରେ, ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ନ କରି, ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଖାକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବି ପ୍ରବାହିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଜ୍ଞାନମୟ ଦେହ ମଧ୍ୟରେ, ଶିବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୀପଶିଖା ଆକାର ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର ସହ ଏକତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଆତ୍ମା ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ହୃଦୟର କମଳ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଜ୍ଞାନମୟ ଦେହକୁ ଅମୃତ ଶ୍ରୋତ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ଶିପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ହାତର ଶୁଧ୍ଧି କରି, ହାତର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଓ ଦେହର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉପରେ ମହାମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଇଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକର ବିନ୍ୟାସ କରି, ହାତ, ପାଁ, ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶର ଯୋଗରେ ଅକ୍ଷରଗୁଡିକର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏପରେ ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଓ ଛଅ ବିଭାଗର ବିନ୍ୟାସ କରି, ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଶୁରୁ କରି ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ବନ୍ଧନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ବାଦେ, କେବଳ ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗର ବିନ୍ୟାସ ମୁଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଛଅ ଅଙ୍ଗର ବିନ୍ୟାସ କରି, ଭୂତ ଶୁଧ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧିକୁ ଛାଡି ଦେବା ଯାଉଛି। ଏହି ଭାବରେ ଦେହ ଓ ଆତ୍ମାର ଶୁଧ୍ଧି ଉପରେ ଶିବ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ସମୟ ଅଛି କି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ମନ ଅସ୍ଥିର ଅଛି, ତେବେ ବିନ୍ୟାସ କ୍ରମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ ଅକ୍ଷର ବିନ୍ୟାସ, ପରେ ବ୍ରହ୍ମ ବିନ୍ୟାସ, ତୃତୀୟ ପ୍ରଣବ ବିନ୍ୟାସ, ଏଉଁପରେ ହଂସ ବିନ୍ୟାସ। ପଞ୍ଚମ ବିନ୍ୟାସ ହେଉଛି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟାସ; ଏଉଁଗୁଡିକର ଏକ କିମ୍ବା ଅନେକ ବିନ୍ୟାସ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ କରିପାରିବା। ଅକ୍ଷର ବିନ୍ୟାସରେ ‘ଅ’ କୁ ମୁଣ୍ଡରେ, ‘ଆ’ କୁ କପାଳରେ, ‘ଇ’ ଓ ‘ଈ’ କୁ ଦୁଇ ଆଖିରେ, ‘ଉ’ ଓ ‘ଊ’ କୁ ଦୁଇ କାନରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ‘ଋ’ ଓ ‘ୄ’ କୁ ଦୁଇ ଗାଲରେ, ‘ଌ’ ଓ ‘ୡ’ କୁ ଦୁଇ ନାକରେ, ‘ଏ’ ଓ ‘ଐ’ କୁ ଦୁଇ ଓଠରେ, ‘ଓ’ ଓ ‘ଔ’ କୁ ଦୁଇ ଦାନ୍ତ ଚିରାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ‘ଅଂ’ କୁ ଜିହ୍ୱା ଓ ତାଳୁରେ, ‘କ’ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଡ଼ାହାଣ ହାତର ପାଞ୍ଚ ଯୋଡରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ‘ଚ’ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ବାମ ହାତର ଯୋଡରେ, ‘ଟ’ ଓ ‘ତ’ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ପାଁର ଯୋଡରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ‘ପ’ ଓ ‘ଫ’ କୁ ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ପୃଷ୍ଠରେ, ‘ବ’ ଓ ‘ଭ’ କୁ ନାଭିରେ, ‘ମ’ କୁ ହୃଦୟରେ ଏବଂ ତାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ‘ଯ’ ଠାରୁ ‘ସ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ଦେହର ସାତ ଧାତୁରେ, ‘ହଂ’ କୁ ହୃଦୟରେ, ଏବଂ ‘କ୍ଷ’ କୁ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଭଳି, ପଞ୍ଚାଶୀ ରୁଦ୍ର ମାର୍ଗ ଅନୁସାରେ ଅକ୍ଷର ବିନ୍ୟାସ କରି, ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ବିନ୍ୟାସକୁ ଅଙ୍ଗ, ମୁଖ, ଅଂଶ ଅନୁସାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିନ୍ୟାସ ହାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଉପରେ କରି, କିମ୍ବା କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ଓ ପାଁରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏପରେ, ଉପରେ ମୁଖଗୁଡିକୁ ଉପର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ଈଶାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଶକ୍ତିକୁ ପାଞ୍ଚ ଧଳ ଅଂଶରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଚାରି ମୁଖରେ ପୁରୁଷର ଚାରି ଶକ୍ତିକୁ ଚାରି ଦିଗର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ହୃଦୟ, କଣ୍ଠ, କନ୍ଧ, ନାଭି, ଉଦର, ପୃଷ୍ଠ, ଓ ଛାତି, ଏବଂ ପାଁ ଓ ହାତରେ ଅଘୋରର ଏଠ ଶକ୍ତି ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଗୁଦ, ଲିଙ୍ଗ, ଗୁଣ୍ଡି, ଗୋଡ଼, କଟି, ଭୂକୁଣ୍ଡ ଓ ଫ୍ଲାଙ୍କରେ ବାମଦେବର ଦଶ ଶକ୍ତି ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯିଏ ଠିକ୍ ବିନ୍ୟାସ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ନାକ, ମୁଣ୍ଡ, ହାତରେ ଶକ୍ତି ବିନ୍ୟାସ କରି, ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଏଠରେ ଅଠାଇଶ ଶକ୍ତିର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ପ୍ରଣବ ବିନ୍ୟାସ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଇ ହାତ, କୋହ, କଉଁରେ ପ୍ରଣବ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପାର୍ଶ୍ୱ, ଉଦର, ଉରୁ, ଗୋଡ଼, ଓ ପାଁର ପୃଷ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣବ ବିନ୍ୟାସ କରି, ବିନ୍ୟାସ ଜ୍ଞାନୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ହଂସ ବିନ୍ୟାସ କରି, ହଂସ ବୀଜକୁ ଦୁଇ ଆଖି ଓ ଦୁଇ ନାକରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାକୁ ହାତ, ଆଖି, ମୁଖ, କପାଳ, ନାକ, କଣ୍ଧ, କନ୍ଧ, ପାର୍ଶ୍ୱ, ଓ ଛାତିରେ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। କଟି, ହାତ, ଗୋଡ଼ର ଗଠିରେ, କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ବିଧିରେ, ଏହି ହଂସ ବିନ୍ୟାସ କରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହିପରି ଯେଉଁ ବିଧି ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶିବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ତାହା ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଶିବ ନୁହଁନ୍ତି, ସେ ଶିବ ଉପାସନା କିମ୍ବା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ। ଯିଏ ଶିବ ନୁହଁନ୍ତି, ସେ ଶିବ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହିପରି, ଶିବ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ବନ୍ଧା ଜୀବର ଭାବକୁ ଛାଡି, ‘ମୁଁ ଶିବ’ ଭାବନା କରି, ଶିବ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, କାର୍ଯ୍ୟ ବଳି, ତପ ବଳି, ଜପ ବଳି, ଧ୍ୟାନ ବଳି, ଓ ଜ୍ଞାନ ବଳି—ଏହି ପାଞ୍ଚ ବଳି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। କିଛି ଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟ ବଳିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, କିଛି ତପ ବଳିରେ, କିଛି ଜପ ବଳିରେ, ଏବଂ କିଛି ଧ୍ୟାନ ବଳିରେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଜ୍ଞାନ ବଳିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଳି ଆଗକୁ ଆଗକୁ ବୃହତ୍ତର ହୁଏ; କ୍ରମ ବଳି ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ଇଛା ଓ ଅନିଛା ଅନୁସାରେ।