ଏହିପରି ଶିବ-ଶାସ୍ତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଦିକ୍ଷା-କ୍ରମକୁ ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶିବ-ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜେ ଶିବ ଭାବେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ପୁନଃ ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଗୁରୁ ଦୁଇହାତରେ ଶିବଜ୍ଞାନର ଗ୍ରନ୍ଥ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଶିଷ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାନରେ ବସି, ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜା କରେ। ତା’ପରେ ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ରାଜଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଶିକ୍ଷକ ହେବାର ଅଧିକାର ସହିତ ରାଜ୍ୟପାଳନ ଯୋଗ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଶିବ-ଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଓ ଲୋକମାନ୍ୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଶିବ-ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସଂସ୍କାରିତ କରି, ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଶୁଦ୍ଧତା, କ୍ଷମା, କରୁଣା, ଅସଙ୍ଗତା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାଶୂନ୍ୟତାକୁ ସହଜରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳରୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଶିବପାତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଭ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଦରକାର। ତା’ପରେ ଗୁରୁ ଓ ତାଙ୍କ ଦଳ ଏକାସାଥି ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିତୀୟ ବା ଉଭୟ ପ୍ରୟୋଗ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେଠି ଦିକ୍ଷା କ୍ରମ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଆରମ୍ଭରେ ମାର୍ଗଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପାତ୍ର ସଜାଇ, ଦିକ୍ଷା ବ୍ରତ କରି, ଅଭିଷେକ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ପୁନଃ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜି, ମାର୍ଗଶୁଦ୍ଧି କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ପୁନଃ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ, ମନ୍ତ୍ରଦିକ୍ଷା ଶେଷେ ମାର୍ଗଶୁଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ ଦେଇଛି। ଏଠି, ଶାନ୍ତି ଆଦି ଯେଉଁ କ୍ରିୟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛନ୍ତି – ଶିବତତ୍ତ୍ୱ, ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ। ଶକ୍ତିରୁ ଶିବ, ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ତାହାରୁ ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଶିବ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତିଠାରୁ ପରେ ଥିବା ମାର୍ଗ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବଂ ସେଠି ପରମ; ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାର୍ଗ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବଂ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ। ଶିବ-ଶାସ୍ତ୍ରର ତାତ୍ପର୍ୟ ଜାଣିଥିବା ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶାମ୍ଭବ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ମୂଳରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶାକ୍ତ ଦିକ୍ଷା ଘୋଷଣା କରିଥାନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦିକ୍ଷା ନାମକ ଯଜ୍ଞ ଓ ତାହାର ଚତୁର୍ବିଧ ରୂପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ? ଏହିପରେ, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶିବାଶ୍ରମରେ ନିବେଶିତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶିବ-ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଦୈନିକ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କ୍ରିୟା କଣ?” ତେଣୁ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା – ପ୍ରଭାତରେ ଶୟନ ଛାଡ଼ି, ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଚାର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ଘର ଛାଡ଼ିବା ଦରକାର। ଯେଉଁଠି କୌଣସି ବିଘ୍ନ ନାହିଁ, ସେଠି ଆବଶ୍ୟକ କ୍ରିୟା କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦ୍ଧତିରେ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଦନ୍ତଧ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦନ୍ତ କାଠି ନ ମିଳିଲେ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଓ ଏପରି ସମୟରେ, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ବାରୋଟିଏ ମୁଁହ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର। ଯଥାବିଧି ଆଚମନ କରି, ବାରୁଣୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ନଦୀ, ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ, ଜିଲ୍ଲା ବା ଘରେ ଏଉଁ ଯେଉଁଠି ନହେଁ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ସାମଗ୍ରୀ ତୀରେ ରଖି, ବାହ୍ୟ ମଳ ଦୂର କରି, ମାଟି ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କରି, ପଛରେ ଗୋବର ଲଗାଇବା ଦରକାର। ସ୍ନାନ ସେଶେ ପୁନଃ ପୁନଃ ବସ୍ତ୍ର ବଦଳି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ରାଜା ପରି ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବନପ୍ରସ୍ଥୀ ବା ବିଧବା ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଦନ୍ତଧ୍ୱାନ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସାମଗ୍ରୀରେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ଚୂଡ଼ା ବାନ୍ଧି, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିୟମିତ ଆଚମନ କରି, ଜଳରେ ତିନି ମଣ୍ଡଳ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ପରିଷ୍କୃତ ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଉଠି ଆଚମନ କରି, ସେହି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଗାଈର ଶିଙ୍ଗ, ଦର୍ଭା, ପଳାଶ ପତ୍ର, ପଦ୍ମ ବା ହାତ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚବା ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ବାଗିଚା, ଘର ବା କଳଶିରେ ମନ୍ତ୍ରପୁତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ବାରୁଣୀୟ ସ୍ନାନ ଅସମ୍ଭବ ହେଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦେହକୁ ପାଦ ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଅଗ୍ନିସ୍ନାନ, ମନ୍ତ୍ରସ୍ନାନ ବା ଶିବସ୍ନାନ କରିପାରିବେ; ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିଲେ ସେହି ସ୍ନାନ ନିଜର ଭାବିବା ଉଚିତ। ନିଜ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆଚମନ ପୂର୍ବକ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରି, ତା’ପରେ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ମଣ୍ଡଳରେ ବିରାଜମାନ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିୟମିତ ପଦ୍ଧତିରେ ପୂଜା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟରୂପୀ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ବା, ନିଜ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ହାତ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ମୁଦ୍ରା କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇବା ଉଚିତ। ବାମ ହାତରେ ଜଳ, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ତିଳ ମିଶାଇ, କୁଶ ଚଟାରେ ବା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଛିଟାଇ, ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରିବା ଦରକାର। ‘ଆପୋହିଷ୍ଠ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳ ଘ୍ରାଣ କରି, ବାମ ନାସିକାରେ ଜଳ ନେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦେହରେ ବାମ ନାସିକା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବେ ଓ ବାହ୍ୟରେ କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଶିଳାରେ ବିରାଜିତ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର। ତା’ପରେ ଦେବତା, ଋଷି, ପ୍ରାଣୀ ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିୟମିତ ପଦ୍ଧତିରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇବା ଉଚିତ।