ଏହି ପବିତ୍ର ଶିବଧର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଉପାସକ ଏବଂ ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ରତୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ପବିତ୍ର କରି, ସଂଯମ ଓ ମୌନ ରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଦ୍ଧ ପାଣିରେ, ଅଷ୍ଟଶତ ବାର ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣ କରି ଅଥବା ନଦୀ ବା ହ୍ରଦର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ବା ଯଥାଶକ୍ତି ଶରୀରକୁ ସିଞ୍ଚନ କରିବାକୁ ନିୟମିତ କରିଥାଏ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଶିବାଗ୍ନିରେ ସପ୍ତ, ପଞ୍ଚ ବା ତିନି ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ବା ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରି ଅର୍ପଣ କରିଥାଏ। ଏହିପରି ଶିବଭକ୍ତି ଓ ନିୟମିତ ଉପାସନା କରୁଥିବା ଶୈବ ଉପାସକ ପାଇଁ, ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କୌଣସି ଦୁଃସାଧ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରହେନି। ବিকল্প ଭାବେ, ଯଦି କେହି ନିଷ୍ଠା ଭରିତ ମନେ ହର ମନ୍ତ୍ରକୁ ହଜାର ବାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଉପବାସ ରହିଥାଏ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିୟମ ନ ମାନିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଯେକୌଣସି ସାଧନାରେ ସଫଳ ହୁଏ, ଏବଂ କୌଣସି ଅପମଙ୍ଗଳ ଘଟେନି। ସେ ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ, ଶ୍ରୀ ଓ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରି, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ନିୟମିତ ଓ ଅନିୟମିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉଭୟରେ, ସ୍ନାନ ପରେ ରାଖ ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ପବିତ୍ର କରି, ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ଦେହରେ, ଚୂଡ଼ା ବାନ୍ଧି, ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର ଅଙ୍ଗୁଳି ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, ତିନି ଧାରା ତିଳକ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବାକୁ ନିୟମ। ଏହା ପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସଜାଇ, ପଶୁପତ ଦୀକ୍ଷା ନିୟମ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଯୋଗ ପ୍ରକାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବବତ୍ ମଣ୍ଡଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଞ୍ଚ ଘଟ ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ହୁଏ। ଏଠାରେ, ପୂର୍ବରେ ନିୃତ୍ତି, ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଦକ୍ଷିଣରେ ବିଦ୍ୟା, ଉତ୍ତରରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମଧ୍ୟରେ ପରା ସ୍ଥାପନ କରିବା ନିୟମ। ସେଠାରେ ରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଧୈନବୀ ମୁଦ୍ରା ବାନ୍ଧି, ଘଟଗୁଡ଼ିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ହୋମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳାରେ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲା ରଖି, ପୂର୍ବବତ୍ ତର୍ପଣ ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ବସାଇବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ କଳାର ରୂପରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମନ୍ତ୍ରଦେହ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କରିବାକୁ ହୁଏ। ମଧ୍ୟରୁ ନିୃତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଘଟଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ନେଇ, ଶିବଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷିତ କରାଯାଏ। ତାପରେ, ଶିବଙ୍କ ହସ୍ତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଶିବ ରୂପ ଲାଭ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଗୁରୁ ଭାବେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ମଣ୍ଡଳାରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏକଶଏ ଆଠ ହୋମ କରି, ଶେଷ ହୋମ ଦିଅନ୍ତି। ପୁନଃ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖି, ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତି—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ଗୁରୁକୁ ମୁଁ ତିଆରି କରିଛି; ଆପଣଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ଦେବ, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏପରି ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ଶିଷ୍ୟ ସହ ଗୁରୁ ପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦିବ୍ୟ ଶିବଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଶିବ ରୂପେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିବଜ୍ଞାନର ପୁସ୍ତକ ଦୁଇ ହାତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ତାହାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଉପବେଶନ କରି, ଯଥାଯଥ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ପରେ ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ରାଜଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ମନେ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ପୁରାତନ ଚର୍ୟା ଓ ଶିବଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏବଂ ଲୋକମାନ୍ୟ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ଉପଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ। ଶିବଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯାଞ୍ଚ କରି, ପବିତ୍ର କରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବଜ୍ଞାନ ଦେବା ନିୟମ। ଏହିପରି, ଶୁଦ୍ଧତା, ଧୈର୍ୟ, ଦୟା, ଅସଙ୍ଗତା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାଶୂନ୍ୟତା ଅବିରତ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶିବଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳାରୁ ବିଦାୟ କରି, ଶିବଘଟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ସଭ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ଗୁରୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦଳ ଏକାସାଥି ସମ୍ମିଳିତ ଦୀକ୍ଷା କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବା ଉଭୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ପଥ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଘଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଦୀକ୍ଷାବ୍ରତ ଶେଷ କରି, ଅଭିଷେକ ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବେ। ପୁନଃ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଥ ପବିତ୍ରତା କରି, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ପୁନଃ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରି, ଦେବତାମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ, ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ଅଭିଷେକ ଶେଷରେ ପଥ ପବିତ୍ରତା କରିବେ। ଏଠାରେ, ଶାନ୍ତି ଆଦିରୁ ଯେଉଁ କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେସବୁ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ଅଟୁଟ ଶିବ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଶକ୍ତିରୁ ଶିବ, ତାହାଠାରୁ ଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଶିବ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତିରୁ ପରେ ପଥ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ପରେ ପରମ; ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ପଥ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବଂ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝନ୍ତି, ସେମାନେ ଶାମ୍ଭବ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ମୂଳ ଭାବେ ମାନି, ଶାକ୍ତ ଦୀକ୍ଷା ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦୀକ୍ଷା ନାମକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ତାହାର ଚାରି ପ୍ରକାର ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି; ଏଠାରେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ? ତେବେ, ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଶିବ ଆଶ୍ରମରେ ନିୟତ ଓ ଅନିୟତ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଯାହା ଶିବଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।