ଏକ ମହାପୁନ୍ୟ ଦିନରେ, ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଜନ କ୍ଷୀର ମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟଧିକ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ କିଛି ଭାଗରେ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଉଚିତ୍ ଦିନରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ନିର୍ମଳ ସମୟରେ, ଦନ୍ତ ଓ ନଖ ପରିସ୍କାର କରି, ସ୍ନାନ ଓ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ କ୍ରିୟା ଶେଷ କରି, ଜଣେ ଉପାସକ ଏପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବରେ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ୍। ସେ ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ପଗଡ଼ି ଓ ଉପରେ ଚାଦର ଯୋଗାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ନିଜକୁ ତିଆରି କରେ। ଏଉଁ ଉପାସକ ଦେବଳୟ, ଘର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ, ପୂର୍ବରୁ ଅଭ୍ୟସିତ ଆସନରେ ବସି, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରକାର ଶାଇବ ପଥାନୁସାରେ ଦେହ ଉପଯୋଗ କରି, ଦେବଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ — ନକୁଳୀଶ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାଏ। ସେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଖିର ଦେଇ, ପୂଜା କ୍ରମାନୁସାରେ କରି, ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଦଶ ମିଳିଅନ ଥର, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, ଦୁଇ ମିଳିଅନ, ଏକ ମିଳିଅନ, କିମ୍ବା ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିଥାଏ। ଏହା ପରେ, ସେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାପର ଖିର ଲୁଣ ଓ ଖାର ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ସଦା ଅହିଂସା, ଧୈର୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ଯଦି ଖିର ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ଶିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫଳ, କନ୍ଦ, ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିଥାଏ। ସେ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ — ପାକା ଭୋଗ, ଚବାଇବା ଖାଦ୍ୟ, ଧାନ, ଜଉ, ଶାକ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ, କନ୍ଦ, ଫଳ ବା ପାଣି ଭୋଜନ କରିପାରିଥାଏ। ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଗ ପ୍ରଥମେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ କରି, ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ ସେ ସଦା ମନ୍ତ୍ର ଶୁଧି ଓ ମୌନ ରକ୍ଷା କରି ଭୋଜନ କରିଥାଏ। ପ୍ରତିଦିନ, ଶୁଧ ଜଳରେ ମନ୍ତ୍ର ଅଠ ଶତ ଥର ଜପ କରି ସ୍ନାନ କରିବା, କିମ୍ବା ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଜଳରେ, କିମ୍ବା ଯଥାସମ୍ଭବ ଶିବିକା କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ ଦିନ ଦିନ ଶିବାଗ୍ନିରେ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଦାନ ଓ ହୋମ କରେ, ସାତ, ପାଞ୍ଚ, ତିନି ବସ୍ତୁ ବା ଘିଅ ସହିତ। ଏପରି ଭାବରେ ଯେଉଁ ଶାଇବ ଉପାସକ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ — ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ। ଏହା ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ, ଏକାଗ୍ର ମନରେ ହର ମନ୍ତ୍ର ଉପବାସ ରେ ଏକ ହଜାର ଥର ଜପ କରିପାରିଥାଏ, ମନ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସାରିତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ଏପରି ଉପାସକ ପାଇଁ କିଛି ଦୁଃସାଧ୍ୟ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅପଶକୁନ ମଧ୍ୟ ଆସେନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ, ଶ୍ରୀ, ସୁଖ ଲାଭ କରି, ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ। ନିୟମିତ ଓ ଅନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସରେ, ସ୍ନାନ ପରେ ଜଳ ଓ ଭସ୍ମ ସହିତ, ମନ୍ତ୍ର ଶୁଧି ଏବଂ କ୍ରମାନୁସାରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୁଧ, ଚୁଡ଼ା ହାତରେ ବାନ୍ଧି, ଉପବିତ ପିନ୍ଧି, ଶୁଧି ମୁଦ୍ରା ଧରି, ତିନି ରେଖା ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଶୋଭିତ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ, ଶିଷ୍ୟକୁ ତିଆରି କରି, ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଦିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍, କିମ୍ବା ଯୋଗ ପ୍ରକାର ଅନୁଯାୟୀ। ପୂର୍ବରୁ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପାଞ୍ଚ ଘଟ ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଘଟଗୁଡିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ — ମୁଖ୍ୟରେ ନିବୃତ୍ତି, ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଦକ୍ଷିଣରେ ବିଦ୍ୟା, ଉତ୍ତରରେ ଶାନ୍ତି, ମଧ୍ୟରେ ପରା — ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସେଉଁଠି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଧୈନବୀ ମୁଦ୍ରା ବାନ୍ଧି, ଘଟଗୁଡିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯଥା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିକ୍ଷକ ଶିଷ୍ୟକୁ ମଣ୍ଡଳରେ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲି ରଖି, ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କ୍ରିୟା — ତର୍ପଣମ ଦେଇ, ପୂର୍ବରୁ ଯଥା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅନୁମତି ନେଇ, ଦିକ୍ଷା ପାଇଁ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍। ଶିଷ୍ୟକୁ ପଞ୍ଚ କଳା ରୂପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଦେହ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ, ନିବୃତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଘଟଗୁଡିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ, ମଧ୍ୟରୁ ନେଇ, ଶିବଙ୍କ ହାତରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ଦିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ, ଶିବଙ୍କ ହାତ ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଶିବ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶିବ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଉପଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଦେବତାକୁ ଭୂଷିତ କରି, ମଣ୍ଡଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏକ ଶତ ଅଠ ହୋମ କରି, ଶେଷ ଅଫରିଂ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପୁନଃ, ଦେବଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୃଥିବୀରେ ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ଶିବଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବା ଉଚିତ୍ — “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଶିକ୍ଷକ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଲେ; ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ, ଦେବ, ଦିବ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏପରି ଶିବଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ପୁନଃ ନମସ୍କାର କରି, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଶିବ ରୂପେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ପୁନଃ, ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ପୁସ୍ତକ ଦୁଇ ହାତରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଯଥାସ୍ଥାନେ ବସି, ଦୟା ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିକ୍ଷକ ଏହି ଶିଷ୍ୟକୁ ରାଜ ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଶିକ୍ଷକ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରାଜ୍ୟ ତଥା ଶିବ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ପରେ, ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ଓ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ଉପଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ଉପଯୋଗ କରି, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଭାବରେ, ଶୁଧି, ସହିଷ୍ଣୁତା, ଦୟା, ଅସଙ୍ଗତା, ଅସୂୟା ତ୍ୟାଗ କରି, ଏହି ଲାଭ ସହଜ ଭାବରେ ଅଭ୍ୟସ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିଷ୍ୟକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶିବ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ବୃତ୍ତରୁ ବିଦାୟ କରି, ଶିବ ଘଟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହାପରେ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ତାଙ୍କ ଦଳ ସମସ୍ତେ ଦିକ୍ଷା ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କିମ୍ବା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଦିକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସମସ୍ତେ ସମୟରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ଆରମ୍ଭରେ, ପଥ ଶୁଧି ପାଇଁ ଜଳ ପାତ୍ର ତିଆରି କରି, ଦିକ୍ଷା ବ୍ରତ କରି, ଅଭିଷେକ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।