ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଶିବାରାଧନା ପାଇଁ ବିଶେଷ ବୈଦିକ କ୍ରମ ଓ ଉପାସନା ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଏଠି, ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ପୂଜାରୀମାନେ, ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଆଦର ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—ଯଦି କେହି ନିଜ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ଦୟା ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଧନ ଉପରେ କଞ୍ଜୁସି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ପରେ, ଗୁରୁ ଏକ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା—'ସାଧକ' ନାମକ ବିଧି—ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ର ଓ ଦୀକ୍ଷାର ମହିମା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଠି ଗୁରୁ, ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପାତ୍ରରେ ବିରାଜମାନ କରି, ହୋମ କରିଥିଲେ। ଏପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲି ମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ଆଣିଥିଲେ। ପୂର୍ବବତ୍ ପୂର୍ବ ଦିଗର କ୍ରିୟା କରି, ଏକ ଶତ ହୋମ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ। ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ କ୍ରମରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ଅଭିଷେକ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି ଗୁରୁ ବିସ୍ତୃତ ଓ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ପୁଷ୍ପ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ପଣ କଲେ। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦୟାରେ, ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିବଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ନିୟମ ଶିଖାଇଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କରିଥିଲେ। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ୍ରିୟାକୁ 'ପୁରଶ୍ଚରଣ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ବିନିଯୋଗ ନାମକ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ଅତିରିକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରସାଧନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ସାଧନା ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିବା ସମୟରେ, ଦାନ୍ତ ଓ ନଖ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରାତଃକାଳୀନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ, ମାଳା, ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ପଗଡ଼ି ଓ ଉପରେ ଓଢ଼ଣା ପିନ୍ଧି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍। ମନ୍ଦିର, ଘର ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ସ୍ଥାନରେ, ପୂର୍ବରୁ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିବା ଆସନରେ ବସି, ଶିବଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପଥ ଅନୁସାରେ ଶରୀରକୁ ସଜାଇ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ନକୁଳୀଶ—ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ତାଙ୍କୁ ଖିର ଭୋଗ ଦେଇ, କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିବମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ବା ତାର ଅର୍ଦ୍ଧ, ପୁଣି ତାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ଦୁଇ ଲକ୍ଷ, ଏକ ଲକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଏକ ଶତ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ପରେ, ଲବଣ ଓ ଖାର ବ୍ୟାପି ମାପିଥିବା ଖିର ଖାଇ, ସଦା ଅହିଂସା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଖିର ଉପଲବ୍ଧ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ ଓ ଶିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇପାରିବେ। ପାକା ଭୋଗ, ଚବା ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ, ଧାନ, ଯବ, ଶାକସବ୍ଜି, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ, କନ୍ଦ, ଫଳ ବା ପାଣି ମଧ୍ୟ ଖାଇପାରିବେ। ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, କଥାରେ ସଂଯମ ରଖି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ନିୟମ ଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଧ୍ଧ ପାଣିରେ, ବା ନଦୀ ନାହିଁଲେ ହ୍ରଦର ପାଣିରେ, ବା ଯଥାଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ଶତ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତିଦିନ ଶିବାଗ୍ନିକୁ ସପ୍ତ, ପଞ୍ଚ, କିମ୍ବା ତିନି ପଦାର୍ଥ ବା ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ହୋମ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିବା ଶୈବ ସାଧକ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟଥା, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ହରମନ୍ତ୍ର ନିୟମିତ ଖାଲି ପେଟେ ହଜାର ଥର ଜପ କରିଲେ, ମନ୍ତ୍ରବିଧି ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଥିରେ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅପମଙ୍ଗଳ ହେଉନାହିଁ, ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ, ଶ୍ରୀ ଓ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରି, ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ନିୟମିତ ବା ବିଶେଷ ଅବସରରେ, ସ୍ନାନ, ଭସ୍ମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉଚିତ୍ କ୍ରମରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୁଧ୍ଧ ଦେହ, ଚୁଲି ବାନ୍ଧି, ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର ଅଙ୍ଗୁଳି ମୁଦ୍ରା ଧରି, ତିନି ରେଖା ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପାଶୁପତ ନିୟମ ଥାପନା କରି, ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବା ଉପଯୁକ୍ତ ଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବବତ୍ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଞ୍ଚଟି ଘଟ ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଘଟଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ—ପୂର୍ବରେ ନିବୃତ୍ତି, ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଦକ୍ଷିଣରେ ବିଦ୍ୟା, ଉତ୍ତରରେ ଶାନ୍ତି, ମଧ୍ୟରେ ପରା—ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଧୈନବୀ ମୁଦ୍ରା ବାନ୍ଧି, ଘଟ ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ଚାନ୍ତ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲି ଆଣି, ପୂର୍ବରୁ ତର୍ପଣ ଆଦି ମନ୍ତ୍ର କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅନୁମତି ନେଇ, ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍। ପଞ୍ଚ କଳାର ରୂପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମନ୍ତ୍ରଦେହ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରେ, ମଧ୍ୟରୁ ନିବୃତ୍ତି ଆଦି ଘଟଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ ନେଇ, ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କ ହସ୍ତେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିବଙ୍କ ହାତ ଦେଇ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଶିବପଦ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବଗୁରୁ ଭାବରେ ଉପଦେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୂଷିତ କରି, ମଣ୍ଡଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏକ ଶତ ଅଷ୍ଟ ହୋମ କରି, ଶେଷ ହୋମ ଦେଇବା ଉଚିତ୍।