ଗୁରୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ସାମ୍ନାରେ ବସାଇ, ତାଙ୍କ ମନ ଓ ଶରୀରରେ ଶିବଙ୍କର ନିରନ୍ତର ସ୍ଥିତି ଓ ଏକତ୍ୱକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏହି ଶିବତ୍ୱ ରେ ନିର୍ମିତ ଶିଷ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣମାନେ ଦାନ କରନ୍ତି। ତିନି ବାର ହୋମ କରି, “ଅଣିମା ଆଦି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିମାନେ ଅନୁଗୃହୀତ ହେଉନ୍ତୁ” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୁଣି ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସର୍ବଜ୍ଞତା, ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଅନିରୋଧିତ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅନନ୍ତତା ଓ ଶିବଶକ୍ତିର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଦିଆଯାଏ। ପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ମୁଖ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ, ଏବଂ ମନରେ ନିୟମିତ ଶ୍ରେଣୀରେ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ପୁଣି, ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶିବ ଜ୍ଞାନର ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ। ଏଠାରେ, ‘ଓଁ’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ, ‘ନମଃ’ ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତ, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସଂଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଏହି ପ୍ରକାର ଶକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି, ଛନ୍ଦ, ଦେବତା, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିର ଅବସ୍ଥା, ଅର୍ପଣ ପଦ୍ଧତି, ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପୀଠ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ। ପୁଣି, ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, “ମୋ ଦ୍ୱାରା କୃତ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ” ବୋଲି ଶିବଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦିଅନ୍ତି। ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟ ମିଶି, ଶିବଙ୍କୁ ଧଣୁ ଭଳି ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦିଅନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ଅତିଥିମାନେ ଉଚିତ କ୍ରମରେ ସମ୍ମାନ ଓ ସେବା ପାଆନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଅତିଥି ଓ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସେବା ପାଆନ୍ତି; ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଜ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ ବିଷୟରେ କଦାପି କଞ୍ଚନ୍ଦନ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ସାଧକ ନାମକ ଏହି ବିଧି ବିଷୟରେ କହିବି; ମନ୍ତ୍ର ଓ ଦୀକ୍ଷାର ମହତ୍ତ୍ୱ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି। ପୂର୍ବବତ୍ ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପାତ୍ରରେ ବିସ୍ଥାପିତ କରି, ହୋମ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲିଥିବା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ଆଣିବାକୁ କହାଯାଏ। ପୂର୍ବବତ୍ ପୂର୍ବ ଦିଗର କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏକଶତ ହୋମ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆଣିବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ କହାଯାନ୍ତି। ପୂର୍ବବତ୍ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରି, ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ କ୍ରମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୂର୍ବ ଭଳି ଅଭିଷେକ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଏ। ବିସ୍ତୃତ ଓ କ୍ରମିକ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ପୁଷ୍ପ ଓ ଜଳ ଦେଇ ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟକୁ ଶିବଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ନିୟମ ଶିଖାନ୍ତି। ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କରିଥାଏ। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ପୁରଶ୍ଚରଣ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଅତିରିକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରସାଧନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତଥାପି, କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ଶୁଭ ଦିନ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ, ଦୋଷରହିତ ସମୟରେ, ଦନ୍ତ ଓ ନଖ ପରିଷ୍କାର କରି, ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରାତଃକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୁଗନ୍ଧିତ ଅଙ୍ଗରାଗ, ମାଳା, ଆଭୂଷଣ, ପାଗ, ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧି, ସଫେଦ ଜାମା ପିନ୍ଧି, ମନ୍ଦିର, ଘର ବା ଅନ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଷ୍ଠାନରେ, ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସିତ ଆସନରେ ବସି, ଶାଇବ ପଦ୍ଧତିରେ ଶରୀର ଏବଂ ଚିତ୍ତକୁ ସଂଯୋଜି, ଶିବଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନକୁଳୀଶ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଖିର ନିବେଦନ କରି, ନିୟମିତ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଣାମ କରି, ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିବ ମନ୍ତ୍ରକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ କୋଟି ଥର, କିମ୍ବା ଅର୍ଧ କୋଟି, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ, ବା ଦୁଇ ଲକ୍ଷ, ବା ଏକ ଲକ୍ଷ, ବା ଦଶ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏହା ପରେ, ନିୟମିତ ଭାବେ ଲୁଣ ଓ ଖାର ମିଶା ଖିର ଭୋଜନ କରିବା, ଅହିଂସା, ଧୈର୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଖିର ଉପଲବ୍ଧ ନ ହୁଏ, ଶିବଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇପାରିବେ। ରନ୍ଧା ଭୋଜନ, ଚବାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ, ଧାନ, ଯବ, ଶାକ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘଉଁ, ମୂଳ, ଫଳ ବା ପାଣି ଖାଇପାରିବେ। ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରି, ସବୁବେଳେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ମୌନ ଭାବେ ଭୋଜନ କରିବା ଚାହିଁ। ନିୟମିତ ବ୍ରତୀ ଅଟ୍ ଶତ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ, ବା ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଜଳରେ ବା ଯଥାଶକ୍ତି ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତିଦିନ ଶିବାଗ୍ନିରେ ସପ୍ତ, ପଞ୍ଚ ବା ତିନି ଦ୍ରବ୍ୟ ବା ଘଉଁ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଭାବେ ଯେ ଶିବ ଉପାସନା କରେ, ସେଉଁଠାରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନାହିଁ, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଉପବାସ ସହିତ ହର ମନ୍ତ୍ର ହଜାର ଥର ଜପ କରିପାରିବେ, ଯଦି ନିୟମିତ ମନ୍ତ୍ରାନୁଷ୍ଠାନ ନ କରିପାରିଲେ। ଏପରି କରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅପମଙ୍ଗଳ ଘଟେ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ, ଧନ, ସୁଖ ଲାଭ କରି, ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ନିୟମିତ ବା ଅନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସରେ, ସ୍ନାନ କରି, ଭସ୍ମ ଲଗାଇ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଚୁଲି ବାନ୍ଧି, ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, ତିନି ରେଖା ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଚାହିଁ। ଏହା ପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୂରିପୂର୍ଣ୍ଣ ତୟାରି କରି, ପଶୁପତ ଦୀକ୍ଷା ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବା ଉଚିତ୍ ଯୋଗ ଅନୁସାରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍।