ଏକ ପବିତ୍ର ଅବସରରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଆବାହନ ପାଇଁ ଲାଲ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ସିନ୍ଦୁର, ଚାଉଳ ଓ ଯବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏହି ମଣ୍ଡଳ ଏକ ହାତ କିମ୍ବା ଦୁଇ ହାତ ପ୍ରମାଣର ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହା ଧଳା କିମ୍ବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ହୋଇପାରେ। ଏକ ହାତ ପ୍ରମାଣ ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲର ମଧ୍ୟଭାଗ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଳ ହୋଇଥାଏ, ତାହାର ତନ୍ତୁ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଏବଂ ଅଠିଟି ପଙ୍କୁଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ରହିଥାଏ। ଦୁଇ ହାତ ପ୍ରମାଣ ଅର୍ଜୁନ ଫୁଲରେ ଏହି ସବୁ ଅଂଶ ଦୁଇଗୁଣା ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ମଣ୍ଡଳକୁ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ହାତ କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରମାଣର ମଣ୍ଡଳ ମଞ୍ଚରେ ଚକ୍ର ଆକୃତିରେ ବିସ୍ତାର କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ଚାଉଳ, ଚୁଣା ଧାନ, ତିଳ, ଫୁଲ ଓ ଦର୍ଭା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଚ ବିଛାଯାଏ, ଏବଂ ଏଠାରେ ଶିବ ଘଟ ଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ସହିତ ସଜାଯାଏ। ଏହି ଘଟ ସୁନା, ଚାଁଦି, ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ମାଟିର ହୋଇପାରେ, ଏହାକୁ ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଟାଯାଏ, ଦର୍ଭା ଓ ଦୂର୍ବା ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରାଯାଏ। ଘଟ ଗଳାରେ ସ୍ୱେତ ଧାଗା, ଦୁଇଟି ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଓ ଅର୍ପଣ ସାମଗ୍ରୀ ଭରା ଏକ ଢାକଣା ଥିବା ପାତ୍ର ଧରିଥାଏ। ଏହି ଘଟ ପାଇଁ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ, ଆସନ, ଶଂଖ କିମ୍ବା ଚକ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଏହି ସବୁ ନ ଥିଲେ ପଦ୍ମପତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ଧାଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ଛାଡ଼ି। ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଆସନର ଉତ୍ତର ପଙ୍କୁଡ଼ି ଉପରେ ରାଜା ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ର ବିଶେଷ ଭାବେ ରଖି, ତାହାକୁ ଚନ୍ଦନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ। ତାପରେ, ମଣ୍ଡଳର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଓ ମନ୍ତ୍ର ପାତ୍ର ନିକଟରେ, ଯଥାବିଧି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, ଭଗବାନଙ୍କର ମହାପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ପୂଜା ସମୁଦ୍ର କୂଳ, ନଦୀ, ଗୋଶାଳା, ପାହାଡ଼, ମନ୍ଦିର, ଘର କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ଥାନରେ କରାଯାଇପାରେ। ଏହାପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଚାଉଣି ଥିଲେ କିମ୍ବା ନଥିଲେ, ପୂର୍ବବତ୍ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅଗ୍ନି ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ଗୁରୁ ପୂଜା ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି। ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ମହେଶଙ୍କର ମହାପୂଜା କରି, ପୁନି ଶିବ ଘଟରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆବାହନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଭଗବାନଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କ ଡାହାଣପଟେ ରାଜା ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ର ରଖି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ବିଶେଷଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରକୁ ମନ୍ତ୍ର ପାତ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସମସ୍ତ ମୁଦ୍ରା କରି ମନ୍ତ୍ରପୂଜା କରନ୍ତି। ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଶିବ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ମୂଖ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କ ଆହୁତିର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ମୂଖ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟମାନେ ବେଦ, ଷ୍ଟୁତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ, କେହି ଶିବ ଭକ୍ତିରେ ଯଥାବିଧି ଜପ କରିବେ। ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସଭାର ପୂଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯିବ। ମଙ୍ଗଳ ତିଥି ଘୋଷଣା ପରେ, ପୁନି ଶଂକରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି— “ଦେବେଶ, ଦୟାକରି ମୋ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଜଗତ୍ପତି, କରୁଣାସାଗର, ଦୟାଦ୍ୱାରା ଏହି ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର।” ଏହାପରେ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଉପବାସୀ କିମ୍ବା ହବିଷ୍ୟାନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଗୁରୁ ନେଇଆସନ୍ତି। ଶିଷ୍ୟ ଦିନେ ଏକଥର ଭୋଜନ କରୁଥିବେ, ନିୟମିତ ରହିଥିବେ, ସ୍ନାନ ଓ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବେ, ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ, ଭଗବାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବେ। ଏହି ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଭା ଆସନରେ ବସାଇ, ମଣ୍ଡଳର ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରବେଶ ମୁହଁ ଦିଗରେ, ଉତ୍ତରାଭିମୁଖୀ କରି ରଖାଯାଏ। ଗୁରୁ ପୂର୍ବାଭିମୁଖୀ ହୋଇ, ଦୃଢ଼ ଦେହ ଓ ନମ୍ର ହସ୍ତେ, ଅସ୍ତ୍ରମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଜଳ ଦେଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଛିଟାନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ନୂତନ ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କରନ୍ତି। ତାପରେ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଶିଷ୍ୟ ଏପରି ନେତୃତ୍ୱରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି। ଏପରେ ଶିଷ୍ୟ ସୁନା ମିଶିତ ଫୁଲ ଭରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ମୁହଁରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି। ପୁନି ଗୁରୁ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ଛିଟି, ଫୁଲ ଦେଇ ଆଖିର ବନ୍ଧନ ଖୋଲିଦେନ୍ତି। ମଣ୍ଡଳ ଦେଖି ଶିଷ୍ୟ ପୁନି ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ଶିବ ଗୁରୁ ମଣ୍ଡଳର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ବାମପଟେ ଦର୍ଭା ଆସନରେ ବସାଇ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବମୁଦ୍ରା ଦେନ୍ତି। ନିଜ ହସ୍ତକୁ ଶିବତେଜସ୍ୱୀ କରି, ଶିବମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିବଭକ୍ତିରେ ଭରି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହସ୍ତ ରଖନ୍ତି। ଏହିପରି ସର୍ବାଙ୍ଗ ସମର୍ପଣ ମୁଦ୍ରା କରି, ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି। ତାପରେ ଶିବ ଅଗ୍ନିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ତିନିଥର ଅର୍ପଣ ପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନି ପୂର୍ବବତ୍ ବସାଇ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଦର୍ଭା ଶିର୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନାଡ଼ୀ ଯୋଗ କରନ୍ତି। ଶିବାଗମ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ୱାସ ବାହାର କରି ଶିଷ୍ୟ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ନିମିତ୍ତେ ଦଶ ଆହୁତି ଏଭଳି ଦେବା ଉଚିତ, ଅଙ୍ଗ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ତିନି ଆହୁତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁକ୍ରମରେ। ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଗୁରୁ ପୁନି ଦଶ ଆହୁତି ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବେ।