ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ନିଜେ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତର ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେପରି ଏକ ଚିକିତ୍ସକ ବିନା ରୋଗୀ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ସବୁଜଣଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ସର୍ବଜ୍ଞ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ବିନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅନାଦି, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯିଏ, ସେହି ସଦାଶିବ ଭଗବାନ୍ ଅଟୁଟ ଦୟାର ସାଗର ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ସେ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସ୍ୱଭାବରୁ ପବିତ୍ର, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ତାଙ୍କର ନାମ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅଟୁଟ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ନାମ ଓ ନାମୀର ସମ୍ବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମନ୍ତ୍ର 'ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ' ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିବ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ। ଏହି ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଉଛି ଶିବର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ। ଏହି ଶୈବ ମନ୍ତ୍ର କେବଳ ସ୍ତୁତି ନୁହେଁ, ଏହା ଶିବ ସ୍ୱରୂପ ନିୟମ। ଶିବ ଯିଏ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପବିତ୍ର, ସେ କେବେ ମିଛ କହିପାରିବେ କି? ସମସ୍ତ ଜଗତ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ଚଲିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ରହିଛି, ସେଠାରେ ସର୍ବଜ୍ଞ ଭାଗବାନ୍ ସେହିପରି କଥା କହନ୍ତି। କାମ, କ୍ରୋଧ, ଅଜ୍ଞାନ ଭଳି ଦୋଷ ଯେଉଁଠାରେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ମିଛ କଥା କେମିତି କହାଯିବ? ଶିବଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ ସନ୍ଦେହ ଛାଡି ଅଧିକାରୀ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାଗବାନ୍ଙ୍କର କଥାରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ। ପୁଣ୍ୟ-ପାପ ନିମନ୍ତେ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ଅଛି, ତାହାକୁ ଅବିଶ୍ୱାସ କରିବା ମନୁଷ୍ୟ ଅବନତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମହାର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁ ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଶୁଭ କଥା କହିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କଥା ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ, ମିଥ୍ୟା, କ୍ରୋଧ, ଅଭିଲାଷା, ଲୋଭ ଆଦିରେ ଆଶ୍ରିତ, ସେଉଁଠି ଶାସ୍ତ୍ର ଏହାକୁ କଠୋର କଥା ବୋଲି କହିଛି, କାରଣ ଏହା ନରକକୁ ନେଇଯାଏ। ଅତି ମୃଦୁ କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦର ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଆସକ୍ତିରେ କହାଯାଏ, ତେବେ ତାହା ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ବଢ଼ାଏ। ଯେଉଁ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାରେ ମଙ୍ଗଳ ଆନେ, ଆସକ୍ତି ଆଦି ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ କଥା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଅନେକ ମନ୍ତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ସମାନ କିଛି ନାହିଁ। ବେଦ ଓ ତାଙ୍କର ଶାଖାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷରୀୟ ମନ୍ତ୍ର ସମ କିଛି ନୁହେଁ। ସପ୍ତ କୋଟି ମହାମନ୍ତ୍ର ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଉପମନ୍ତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷରୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଏକ ତାନ୍ତୁ ପରି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ। ଶିବ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ମୂଳତଃ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅଟୁଟ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟ ଏହି 'ନମଃ ଶିବାୟ' ମନ୍ତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚଳ, ସେଉଁଠି ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଦରକାର ନାହିଁ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଦୃଢ଼ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ, ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରେ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜିହ୍ବା ସଦା 'ଶିବାୟ' ଏହି ତିନି ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ନମସ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ୍, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ତ୍ୟଜ, ନିମ୍ନଜନ୍ମ, ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ, ସେଉଁଠି ଯଦି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ପାପର ପିଞ୍ଜରାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁଲୋକବାସୀ, ବିଶେଷକରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି। ଏବେ କଳିଯୁଗର ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି—ଏହି ଦୁଷ୍ଟ, ଅପରାଜୟ, ଦୁର୍ଜୟ କଳିଯୁଗରେ ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଅନ୍ଧକାରରେ ଲୁଚିଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଅବନତିକୁ ପାଇଛି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଅନୁଶାସନ ଅନିଶ୍ଚିତତାରେ, ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି—ସେଉଁଠି ଭକ୍ତମାନେ କିପରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ? ତେବେ ଭଗବାନ୍ କହନ୍ତି—ଏହି କଳିଯୁଗର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ମୋର ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମନ, ବାଚା, କାୟାର ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ, ଅକୃତଜ୍ଞ, ଅପବାଦକ, ଚତୁର, ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏମିତି ଲୋଭୀ, ବକ୍ର ଚିତ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ମୋତେ ହୃଦୟରେ ଭାବିଥାନ୍ତି, ମୋର ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସେମାନେ ସଂସାର ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଭଗବାନ୍ ଦେବୀଙ୍କୁ କହନ୍ତି—ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ପୁନିପୁନି ଏହି କଥା କହିଛି, ଯଦି ମୋର ଭକ୍ତ ପତିତ ହୋଇଯିବେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପତିତ, ତେବେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ତାହା ନରକକୁ ନେଇଯାଏ, ତେବେ ସେହିପରି ପତିତ ଲୋକ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କିପରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବ? ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠି ସତ୍ୟ ଅଛି; ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଗୁପ୍ତ ରଖିଥିଲି। ଯଦି କୌଣସି ପତିତ ଓ ମୂଢ଼ ଲୋକ ମୋର ଉପାସନା କରେ, କିନ୍ତୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିନା, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଜଳ କିମ୍ବା ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୀଣ, ସେମାନେ କେବଳ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ନିୟମ ଏକ କୋଟିର ଶତାଂଶ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉପାସନା ସମ କିଛି ନୁହେଁ।