ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତମନେ ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ, ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଦୀପ ଦେଇ, ପାନସ ଦେଇ, ନମସ୍କାର କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ପ୍ରଦାନ କରି ନିୟମିତ ଭାବେ ଭୋଗ ଆର୍ପଣ କରାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରମ କ୍ରମରେ ଅଭିଷେକ, ଭୋଗ, ପ୍ରଣାମ ଓ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶିବପଦ ଲାଭକୁ ନେଇଯାଏ । ଲିଙ୍ଗ ମାନବ-ନିର୍ମିତ, ବେଦୋକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ, ସ୍ଵୟଂଭୂ, ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କିମ୍ବା ଅପୂର୍ବ ଯେପରି ହେଉନାହିଁ, ଯଥାଯଥ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଏହାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ପୂଜାସାମଗ୍ରୀ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ମିଳେ; ପରିକ୍ରମା ଓ ପ୍ରଣାମ କ୍ରମିକ ଭାବେ କଲେ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ । ନିୟମାନୁସାରେ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ; ମାଟି, ଗୋବର, ଫୁଲ, କେତକୀ କିମ୍ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୂଜା କରାଯାଏ । ଗୁଡ଼, ତରଳ ଘିଅ, ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ରାନ୍ଧା ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଯଥାଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଶ୍ରମ ଦେଇ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି, ଶେଷରେ ଏହାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । କିଛି ଲୋକ ତ ଅଙ୍ଗୁଠା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ଏଠି ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ କେଉଁସି ପ୍ରତିବନ୍ଧ ନାହିଁ । ଶିବ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଲିଙ୍ଗ ଦାନ କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗକୁ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଏକ ଶିବଭକ୍ତକୁ ଦିଆଗଲେ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ; କିମ୍ବା ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦଶ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ । ରାତି, ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ । ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ସମୟରେ, ମନକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା, 'ମ' ଅକ୍ଷରରେ ସମାପ୍ତ ପ୍ରଣବକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଧ୍ୟାନରେ ମନସିକ ଜପ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ମୁଖେ ଜପ ସମସ୍ତ ସମୟ ପାଇଁ; ଏହି ପ୍ରଣବ, ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ସହିତ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍ । ତାପରେ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶ ହଜାର ଥର ଭକ୍ତି ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍; କିମ୍ବା ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ । ପ୍ରଣବ ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ; ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳେ । ଘଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ, ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷା, ଅକ୍ଷର ସ୍ଥାପନା—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ, ସତ୍ୟବାନ୍, ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କରିଥାନ୍ତି । ଦ୍ୱିଜମାନେ 'ନମଃ' ଆରମ୍ଭରେ, ଅନ୍ୟମାନେ 'ନମଃ' ଶେଷରେ ଦେଇ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; ଜନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ 'ନମଃ' ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି । କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନାନୀ 'ନମଃ' ଆରମ୍ଭରେ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ପଞ୍ଚ କୋଟି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଲେ ଏକ ଜଣ ନିତ୍ୟ ଶିବ ସମାନ ହୁଏ । ଏକ ଲକ୍ଷ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି କୋଟି ହୋଇପାରେ । ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଅର୍ଥରେ ଏକ ହଜାର ଥର ଏକ ହଜାର ଗୁଣି ଏକ ହଜାର ଦିନରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ । ନିୟମାନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ; ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏଠାରେ ଆଠ ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ଥର ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଶିବପଦ ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର ଅନୁସରି ଵେଦ ମନ୍ତ୍ର ଓ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ପାଇଁ ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଏକ ଲକ୍ଷ ଆଦି ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଶତ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ଗ୍ରହଣୀୟ । ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଲକ୍ଷ ଅକ୍ଷର ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏକ ଅକ୍ଷରୀୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ କୋଟି ଅକ୍ଷର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ଏକ ହଜାର ଥର ଅଧିକ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଭଳି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ କ୍ରମେ ଶିବପଦ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ ଓ ନିତ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ 'ଓଁ' ଏକ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; କିମ୍ବା ଫୁଲ ବାଗିଚା ଦେଖାଶୁଣା କିମ୍ବା ଝାଡ଼ୁ ଦେଇ ଶୁଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ । ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ଶିବ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କଲେ, ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ; ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ । ମୂଢ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ । ମାନବ-ନିର୍ମିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶତଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ପୂନ୍ୟ କିମ୍ବା ପୁରାତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ସମାନ । ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ସ୍ଵୟଂଭୂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଧନୁର ମାପରୁ ହଜାର ଗୁଣି । ପୂନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଳ, କୁଆଁ, ପୋଖରୀମାନେ ଶିବଗଙ୍ଗା ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ଶିବଙ୍କ ନିଜ ବଚନ । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଜପ କଲେ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ; ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶରଣାଗତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଚିତାହୋଇପାରେ, ଦଶାହ, ମାସିକ, ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଏକ ଦଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଏଠି କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଓ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ; କିମ୍ବା ସାତ ରାତି, ପାଞ୍ଚ ରାତି, ତିନି କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ବାସ କଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ । ଏଠି ଜନ୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସାରେ ଲୋକେ ନିଜ ଓଚିତ୍ୟ ଫଳ ପାଆନ୍ତି । ଭକ୍ତି ସହିତ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଏକ ଜଣ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ତୁରନ୍ତ ପାଇପାରେ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟାର ଫଳକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ ।