ଏହି ଉପଦେଶରେ, ପ୍ରଭୁ ଶିବ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ଭିକ୍ଷୁମାନେ ହେଉଁ କି ଅନ୍ୟ କୌମାର୍ଯ୍ୟବ୍ରତୀ, ସେମାନେ ରାତିରେ କେବେଁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରାଇବାର ଅଧିକାରୀ, କିନ୍ତୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ନିଷିଦ୍ଧ; ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣକୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା, ଓ ଦୁଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିଷ୍ପାତ୍ତି କରିବା। ସେମାନେ ସବୁଠାରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା, କେବଳ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଭରସା କରିବା, ଅଯୋଗ୍ୟ ସମୟରେ ନାରୀଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇବା, ଓ ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଗୁପ୍ତଚର ମାଧ୍ୟମରେ ସବୁ ସମୟ ଖବର ଜମା କରିବା, ପ୍ରଜାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଜାଣିବା, ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବା, ଓ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ପ୍ରସ୍ତାବିତ। ଏହିପରି, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ କୃଷି କରିବାକୁ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସେବା ଓ ବାଗିଚା ତିଆରି କରିବା, ମୋ ଖେତରେ ବସିବା ଏହି ଧର୍ମ ଅଟୁଟ। ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ, ତଥା ଭିକ୍ଷୁ, ବନବାସୀ, ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଯ୍ୟାନ ଆବଶ୍ୟକ। ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେବା କ୍ଷୟ ଧର୍ମ; ସ୍ୱାମୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, ମୋ ପୂଜା କରିବା ମଧ୍ୟ ବିଧି। ଯେଉଁ ନାରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେବା ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ବ୍ରତ ଧରିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ବିଧବା ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ—ବ୍ରତ, ଦାନ, ତପ, ପବିତ୍ରତା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଓ ରାତିରେ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ, ଶାନ୍ତି, ମୌନ, କ୍ଷମା ଓ ନିୟମିତ ଭାଗବଣ୍ଟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ ଓ ସୋମ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଭାବେ, ମୁଁ ଆଶ୍ରମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ତ୍ୟାଗୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ କହିଲି। ଏହି ଧର୍ମ ବନବାସୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ଶୂଦ୍ର ଓ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅବିନାଶୀ। ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ବେଦ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ସବୁ ଧର୍ମ କରିବା, ମୋ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା, ଷଡ଼ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଏହି ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ସାର। ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବ ଓ ପୂର୍ବସଂସ୍କାର ସହିତ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାରୀ ବସ୍ତୁ ଓ ନାରୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ କିମ୍ବା ନିର୍ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ବିବେକୀ ହେଲେ, ମୋ କୃପାରେ ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଲୋକ ଦେହ ଧର୍ମର ଭାରରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ନିଷ୍ଠା କିମ୍ବା ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ଯେପରି, ସେମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିବା ଜନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ବାକି ନାହିଁ; ଯେମିତି ମୋ ପାଇଁ, ସେମିତି ସେମାନେ ପାଇଁ। ମୋ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ରୁଦ୍ର ଲୋକରୁ ପତିତ ହୋଇଥିବା ରୁଦ୍ରମାନେ ମାନବ ଶରୀର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏହିଥିରେ ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ। ଯେପରି ମୋର ଆଦେଶରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେପରି ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ମୋ ଆଦେଶକୁ ପରମ ମାନ୍ୟତା ଦେଇ, ଅପୂର୍ବ ଭକ୍ତି ସହିତ କେବଳ ଏକ ଦୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ନିରନ୍ତର ଭଜନ୍ତି, ଅଭିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଫଳର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ତାଙ୍କର ଦେହ କମ୍ପିବା, ଘମ ଛୁଟିବା, ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିବା, କଣ୍ଠର ଧ୍ୱନି ବଦଳିଯିବା, ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ ହେବା ଏଭଳି ଅଚାନକ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଏକାକି କିମ୍ବା ଏକାଧିକ ଏବଂ ମୃଦୁ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଚିହ୍ନଟ ହୁଅନ୍ତି। ଯେପରି ଲୋହା ଅଗ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଲୋହା ରହି ନଥାଏ, ସେପରି ମୋ ସାନିଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଲୋକମାନେ କେବଳ ମନୁଷ୍ୟ ନୁହେଁ। ହାତ, ପାଦ ଇତ୍ୟାଦି ମନୁଷ୍ୟ ସଦୃଶ ଦେଖାଯିବା ସତ୍ତ୍ଵେ, ସେମାନେ ସାଧାରଣ ନୁହେଁ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଏମିତି ଲୋକ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ରୁଦ୍ର। ମୂଢ଼ ଚିତ୍ତ ଲୋକେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଅପମାନ ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ଧନ, ବଂଶ ଓ ଧର୍ମ ନାଶ କରେ, ଏବଂ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ। ଏମିତି ମହାପୁରୁଷମାନେ ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ତୃଣ ସମ। ଯେଉଁମାନେ ଗୁଣାତୀତ ପଦ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଶୁଦ୍ଧତା, ବୁଦ୍ଧି ଶକ୍ତି, ଲୋକିକ ଓ ପୁରୁଷ ସାମର୍ଥ୍ୟ, ଗୁଣମୟ ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି—ମନକୁ ମୋତେ ଏକାଗ୍ର କରିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ହେଉନାହିଁ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଶିବ, ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ସାର ଉପଦେଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ସଂହିତାରେ ସମସ୍ତ ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଭାଷ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଜ୍ଞାନ, ଜ୍ଞେୟ, ଅଭ୍ୟାସ, ଅଧିକାର, ସାଧନ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ—ଏହି ଛଅ ବିଷୟ ଏହି ସଂହିତାରେ ସଂଗ୍ରହିତ। ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ, ବନ୍ଧନ, ଆତ୍ମା ଓ ଭଗବାନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଜାଣିବା ଦରକାର। ଲିଙ୍ଗାଦି ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ୍। ସାଧନ ହେଉଛି ଶିବମନ୍ତ୍ର ଓ ଏହାସମ ଉପାୟ; ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶିବ ସମତା। ଏହି ଛଅ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନରୁ ସର୍ବଜ୍ଞତା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଆଦିରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ—ଯଜ୍ଞାଦି—ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରାଯାଏ, ଶିବଙ୍କୁ ବାହ୍ୟ ଭାବେ ପୂଜିବା ପରେ, ମନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।