ଏହି ସଂସାରରେ ଅନ୍ୟ କିଏ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ, ତୁମେ ବ୍ୟତୀତ ଶିବଙ୍କର ପରମ ପଦ ଓ ତାଙ୍କର ସାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରିବ? ଏହିପାଇଁ, ହେ ବାଣଧାରୀ, ତୁମ ମୁଖରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିବା ଶିବଜ୍ଞାନ ରସ ଆସ୍ବାଦନ କରି ମଧ୍ୟ, ମୋ ମନ ତୃପ୍ତି ପାଇନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିଳା ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ କ’ଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ? ତୁମେ ଏଠିକି ଠିକ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ କୃଷ୍ଣ। ଯେହেতୁ ତୁମେ ଶିବଭକ୍ତ, ଶିଳ୍ପଶୀଳ ଓ ଶୁଭ ମନବଳୀ ଅଟୁଟ, ତେଣୁ ମୁଁ ସତ୍ୟକୁ କହିବି। ମନ୍ଦାର ପର୍ବତର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ, ସେଠି ମହାଦେବ ଓ ଦେବୀ ଦୁଃଖିନି ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖୀ ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଖିଳିଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଫୁଲ ନେଇ ଆସିଲେ। ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଶିବ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସାଇ, ସେଇ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୂଭିତ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ବସିଥିଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରର ଦେବୀମାନେ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଗଣମୁଖ୍ୟ ସଖୀମାନେ ସର୍ବଜଗତ୍ତାରିଣୀ ମହାଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଚାମର ହାତରେ ଧରି, ସେମାନେ ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପତି ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ସେଇ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହିପରି ଶୁଭ ମହୁର୍ତ୍ତରେ, ମହାଦେବୀ ଓ ମହାଦେବଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ମଧୁର କଥା ଓ ଘଟଣା ଅନୁଚରଣ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ମହାଦେବୀ ତାଙ୍କର ପତି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମହାଦେବ କେମିତି ସେମାନେ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଅବିବେକୀ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ନଥିବା, ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଅନୁଭବ କରିନଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧୀନ ହୁଏନ୍ତି?" ତାପରେ ମହାଦେବ କହିଲେ—"ମୋତେ କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଜପ, ଯୋଗ ଆଦି କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅଧୀନ କରିହେବିନାହିଁ, ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଥାଏ। କେବଳ ଯେଉଁଠି ମୋପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଛି, ସେଠି ମୁଁ ସ୍ପର୍ଶ, ଦର୍ଶନ, ପୂଜା ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପାଇଁ, ଯିଏ ମୋତେ ଅଧୀନ କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ନିଜର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏଠି ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନର ମୂଳ କାରଣ। ଯିଏ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଅନୁସରେ ଚାଲେ, ସେମାନେ ମାତ୍ର ମୋପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ। ଏହି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ପୂର୍ବକାଳରେ ମୋ ଆଦେଶରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ପୂର୍ବଜ ଧର୍ମ, ଅନେକ କ୍ରିୟା ଓ ଦାନ ସହିତ, ଅଧିକ ଫଳ ଦେଇନଥିବା ସତ୍ୱେ, ଦୁଃଖସହିତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ; ଏହି ମହାଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ବର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ରେ ଥିଲେ ଏବଂ ମୋତେ ଶରଣ ନେଲେ, ସେମାନେ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ, ମୋକ୍ଷ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଚର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ ନିଜ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛି। ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ—ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ଆଦେଶ। ଯେଉଁମାନେ ବର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଅନୁସରେ ମୋତେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସରିବେ। ମୋ ଦୟାରେ ମଳ ଓ ମାୟାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋର ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯାହାରୁ ପଛକୁ ଫେରିବା ଦୁଷ୍କର, ଏବଂ ମୋ ସଦୃଶ ଅବସ୍ଥା ଓ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପାଇଁ, ବ୍ୟକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଲାଭ କରିଥିବା କିମ୍ବା ନ କରିଥିବା, ଯଦି ସେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ମୋପ୍ରତି ନିର୍ଭର, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ଉନ୍ନତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଧର୍ମ ଲାଭ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହିପାଇଁ, ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ବର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରୟାସ କରି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ମୋର ଅବତାରମାନେ, ହେ ଶୁଭେ, ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ହଜାର-ହଜାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳ ଉପଜାଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ, ଅବିବେକୀ ଓ ଭକ୍ତିହୀନ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁଳ ଜ୍ଞାନ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହିପାଇଁ, ଚେଷ୍ଟା କରି ଏହି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ମୁକ୍ତିର ପଥରୁ ବହିର୍ଗତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପରେ ଶ୍ରମ କରାଯାଏ, ସେଠି ହାନି, ମହା ଦୋଷ, ମୋହ, ଅନ୍ଧତା ଓ ମୌନତା ହୁଏ। ହେ ଦେବୀ, ଜ୍ଞାନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଆଚରଣ ଓ ଯୋଗ—ଏହି ଚାରିଟି ମୋର ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ। ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଆତ୍ମା, ବନ୍ଧନ ଓ ଈଶ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱର ବିବେକ; କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଛଅ ପଥର ଶୁଧ୍ଧି, ଯାହା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗୁରୁ ଉପଦେଶରେ କରାଯାଏ। ଆଚରଣ ହେଉଛି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ମୋର ଉପାସନା ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧର୍ମ ପାଳନ। ଯୋଗ ହେଉଛି ମନର ବିକ୍ଷେପ ନିଗ୍ରହ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଶିଖାଇଛି, ଏବଂ ମନକୁ ମୋରେ ନିଷ୍ଠିତ କରିବା। ହେ ଦେବୀ, ମନ ଶାନ୍ତି ହେଉଛି ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଉତ୍ତମ; ଏହିଏ ମୁକ୍ତି ଦାନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁକ୍ରୁତି ଚାହିଁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଷ୍କର। ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦଳକୁ ନିଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି, ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବିରକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଯୋଗ; ଏହିଏ ପୂର୍ବ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଦୂର କରେ। ବିରକ୍ତିରୁ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଜ୍ଞାନରୁ ଯୋଗ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଯୋଗ ଜାଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ତାହାରୁ ଛୁଟିଯିବା ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦୟା ସଦା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଅହିଂସା ଓ ଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ସତ୍ୟବାଦିତା, ଅପହରଣ ନ କରିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଧ୍ୟୟନ, ଯଜ୍ଞ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କରାଇବା—ଏହି ସବୁ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର। ଧ୍ୟାନ, ଦୈବିକ ଭାବ ଓ ନିରନ୍ତର ଜ୍ଞାନ ଭକ୍ତି—ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଅତି ଶୀଘ୍ର ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ଲାଭ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଦେହକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଜ୍ଞାନ ଅଗ୍ନିରେ ଦହି ଦେଇଥାଏ।