ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଏକ ଶୁଭ ଦିନେ, ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ସବ ନିମିତ୍ତରେ ବେରା (ମୂର୍ତ୍ତି) ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ବେରାକୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବାହାରକୁ ନେଇଯିବା ଯାଏଁ ପୂଜା କରାଯିବ। ଏହି ବେରାକୁ ସଦାଚାରୀ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା କିମ୍ବା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେରା ଦୁଇଁଟିର ପୂଜା କଲେ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଲିଙ୍ଗ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର—ଏକ ଅଚଳ, ଅନ୍ୟଟି ଚଳ। ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗ ମାନେ ଗଛ, ଝାଡ଼ି ଓ ଏହାଦି ଅଚଳ ବସ୍ତୁ; ଚଳ ଲିଙ୍ଗ ମାନେ କୀଟ, ପୋକା, ଇତ୍ୟାଦି ଚଳିତ ବସ୍ତୁ। ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ସେବା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍, ଚଳ ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ତୁଷ୍ଟି (ନିବେଦନ) ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରେମରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ମିଳେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପୀଠି ଅଛି, ସେହିଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାୟାରୁ ନିର୍ମିତ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ସୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଅବତାର। ଯେପରି ମହାଦେବ ଉମାଙ୍କୁ ଆଂକ ଉପରେ ବସାଇ ରହନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପୀଠିକୁ ଧାରଣ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛି। ଏପରି ମହାଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିତ୍ୟ ଯେପରି ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେପରି ଧ୍ୱଜାରୋହଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଶିବପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଯଦି ଚଳ ଲିଙ୍ଗ ଥାଏ, ତେବେ ଷୋଳଷ ବିଧିରେ ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଥାନୁକ୍ରମେ ଆବାହନ, ଆସନ ଦାନ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଚରଣାମୃତ ଦେଇ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ଆଚମନ, ସ୍ନାନ, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ, ବସ୍ତ୍ର, ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ପରେ ଆରତି, ତାମ୍ବୁଳ, ପ୍ରଣାମ ଓ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ପରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ସ୍ନାନ, ନୈବେଦ୍ୟ, ପ୍ରଣାମ ଓ ତର୍ପଣ ଯଥାଶକ୍ତି ଏବଂ ଯଥାନୁକ୍ରମେ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ମାନବ-ନିର୍ମିତ, ବେଦୋକ୍ତ, ଦୈବୀୟ, ସ୍ଵୟଂଭୂ, ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କିମ୍ବା ଅଦୃଶ୍ୟ ଯେଉଁଠି ନିଷ୍ପନ୍ନ, ତାହାକୁ ଯଥାଯଥ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଦ୍ୱାରା କିଛି ଫଳ ମିଳେ; ପରିକ୍ରମା ଓ ପ୍ରଣାମ କ୍ରମିକ ଭାବେ କଲେ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ—ମାଟି, ଗୋମୟ, ଫୁଲ, ମାଳତୀ ଫୁଲ କିମ୍ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି ପୂଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ଗୁଡ଼, ନୂତନ ଘୃତ, ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ପକା ଭାତ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। କିଛି ଲୋକ ଅଂଗୁଠି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନାରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଷେଧ ନାହିଁ। ଶିବ ସର୍ବତ୍ର ଚେଷ୍ଟା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ ଦାନ କଲେ, କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗକୁ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ; କିମ୍ବା ଦଶହଜାର ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ହଜାର ଥର ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ ସମୟରେ, ମା ଅନ୍ତିମ ଅକ୍ଷର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧିକାରକ। ଧ୍ୟାନରେ ମନସିକ ଜପ ନିୟମିତ; ମୂଖିକ ଜପ ସମସ୍ତ ସମୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏହି ପ୍ରଣବ, ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ସହିତ ଜାଣିବା ଦରକାର। ଏପରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦଶହଜାର ଥର ଭକ୍ତି ସହିତ ଜପ କରିବା, କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶିବପଦ ମିଳେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଣବ ସହିତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ; ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳେ। କୁମ୍ଭସ୍ନାନ, ମନ୍ତ୍ରଦୀକ୍ଷା, ଅକ୍ଷରସ୍ଥାପନ—ଏସବୁ ନିୟମ ପାଳନ କଲେ, ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ ଓ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ଗୁରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଶିଷ୍ଟ ମନ୍ୟ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ‘ନମଃ’ ଆରମ୍ଭରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଶେଷରେ; ନାରୀମାନେ କେବେ କେବେ ଯଥାଯଥ ‘ନମଃ’ ଚାହାନ୍ତି। କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନାରୀ ଆରମ୍ଭରେ ‘ନମଃ’ ଚାହାନ୍ତି। ପଞ୍ଚ କୋଟି ଜପ କଲେ ସେମାନେ ସଦା ଶିବସମ ହୁଅନ୍ତି। ଲକ୍ଷାକ୍ଷର ଜପ କିମ୍ବା ଅଲଗା ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ—ଏହା ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି ବା ଚାରି କୋଟି ଯଥା। ବିକଳ୍ପ ଭାବେ, ଲକ୍ଷାକ୍ଷର ଜପ ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଅର୍ଥରେ ହଜାର ଥର ହଜାର, ଏହି ଅର୍ଥରେ ହଜାର ଗୁଣି ଏକ ଦିନରେ। ନିୟମିତ ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ; ଏବଂ ନିତ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାତରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିୟମାନୁସାରେ ଶିବପଦ ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ସୂକ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଠାରେ ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ହଜାର, ଦଶହଜାର, ଲକ୍ଷ—ଶତ ବ୍ୟତୀତ—ମନ୍ତ୍ର ଜପ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ; ଅନେକ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଲକ୍ଷାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏକ କୋଟି ଅକ୍ଷର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହଜାର ଥର ଅଧିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମେ କ୍ରମେ କରି ଶିବପଦ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଚୟନ କରି ନିତ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଓଁକାର ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; କିମ୍ବା ଫୁଲ ଉଦ୍ୟାନ କାମ କିମ୍ବା ଝାଡ଼ୁ ଦେଇ ଶିବାର୍ଥ କାମ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଶିବ କିମ୍ବା ଶିବାର୍ଥ କଲେ ଶିବପଦ ମିଳେ; ଏବଂ ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।