ମହାଦେବଙ୍କର ଏହି ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହାର ସଂଖ୍ୟା ଏକଶଯ ଦ୍ୱାଦଶି (୧୧୨) ଅଟୁଟ ଅଛି। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପାଶୁପତ, ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା, ଏବଂ ବେଦ ଓ ତାହାର ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଶିବ ଜ୍ଞାନରେ ନିବେଶିତ, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ରହିତ ଏବଂ ମନ ମାତ୍ର ଶିବରେ ଲଗାଇଥିବା। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହିବାରେ ଦୃଢ, ସାହସୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମନାରେ ଲାଗିଥିବା, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ମୃଦୁ ଓ ସଂଯମୀ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥିବା। ସେମାନେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମଥାରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲଗାଇଥିବା, କେହି ଜଟାଧାରୀ, କେହି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିବା, କେହି ଜଟା ଛାଡ଼ି ଏବଂ କେହି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଥିବା। ସେମାନେ ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇ ଜୀବନ ଜୀବିକା କରନ୍ତି, ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଶିବ ଚିତ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲିନ୍ନ, ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥିବା। ସେମାନେ ସଂସାର ରୂପୀ ବିଷବୃକ୍ଷର ମୂଳକୁ ଉପଟି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ପରମ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯିଏ ଏମାନେ ଶିକ୍ଷକ ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ସଦା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶିବ ସାର୍ଥକତାରେ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ହେ ଯୋଗୀଶ୍ୱର, ଗଣପତି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଷଡ଼ାନନ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଧାରକ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର, ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁ—ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନ କାଟିବା ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛ, ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ନଗରରେ ବାସ କରୁଛ। ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି—ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ—ଶିବଙ୍କର ପରମ ପଦ ଓ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରିବେ କି? ତୁମ ମୁଖରୁ ନିସ୍ସରିତ ଶିବ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ ପିଇ ମଧ୍ୟ, ମୋର ମନ ତୃପ୍ତି ହୋଇନାହିଁ। ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ବସି, ମହାଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ କ’ଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ? ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଠିକ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ଏହି ଶିବଭକ୍ତି ଓ ଶିବନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି। ମନ୍ଦର ପର୍ବତର ଏକ ଶୁଭ୍ର ଗୁହାରେ, ମହାଦେବ ଏବଂ ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ୍ନ ହେଲେ। ଏବେ ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖୀ ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ରୂପରେ ଖିଳିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ନେଇ ଆସିଲେ। ମହାଦେବ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେଇ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବସିଲେ। ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଅନ୍ତଃପୁର ଦେବୀମାନେ ଓ ଗଣନାୟକମାନେ ମହାଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଚାମର ହାତରେ ଧରି, ଦେବୀମାନେ ମହାଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ସେବା କଲେ—ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପତି ଏବଂ ପତ୍ନୀ। ପରେ ସେଠାରେ ମହାଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏବଂ ଶିବ ଶରଣାଗତ ଲୋକମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧୁର କଥା ଓ ଘଟଣାମାନେ କୁହାଯାଇଲା। ଏହି ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ମହାଦେବୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—କିପରି ମହାଦେବ ଏମିତି ମୂଢ଼ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ବିହୀନ ଓ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଅଜ୍ଞାତ? ମୁଁ କେବେ କାର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଜପ, ଆସନ ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହଁ—ବିଶ୍ୱାସ ବିନା ପ୍ରାପ୍ୟ ହୁଏନି। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିରେ ମୋପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ଥାଏ, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ହେଉ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ୟ, ସ୍ପର୍ଶନୀୟ, ଦୃଶ୍ୟ, ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ବାଣୀରେ ପ୍ରାପ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିଅର୍ଥରେ, ଯେଉଁଠାରୁ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ସେ ମୋପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ଉତ୍ପାଦନ କରୁନ୍ତୁ; ବିଶ୍ୱାସ ଏଠାରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନର ମୂଳ କାରଣ। ଯିଏ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରେ, ସେଠିଏ ମୋପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥାଏ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଉପଦେଶ କରିଥିଲେ। ସେ ଆଦିକାଳର ଧର୍ମ, ଅନେକ କ୍ରିୟା ଓ ଦାନ ସହିତ, ବହୁତ କଷ୍ଟଦାୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅତିରିକ୍ତ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଲଭ ବିଶ୍ୱାସ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେମାନେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି ମୋ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷର ମାର୍ଗକୁ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଚର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛି, ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହଁ—ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ଆଜ୍ଞା। ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମୀ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଶରଣ ନେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ। ମୋର କୃପାରେ ମଳିନତା ଓ ମାୟାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି, ମୋର ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେମାନେ ମୋ ସମାନ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଏବଂ ଆନନ୍ଦକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯଦି ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଲାଭ କରିଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଯଦି ସେ ମୋର ଭକ୍ତ ଏବଂ ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେବେ ନିଜେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଧର୍ମ ଲାଭ ପାଇଁ କେବଳ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଅଧିକ; ତେଣୁ, ମୋର ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ମୋର ଅବତାରମାନେ ଯୋଗ ଗୁରୁ ରୂପେ ଆସନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ହଜାର-ହଜାର ଉତ୍ତମ କୁଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ, ଅବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଭକ୍ତି ବିହୀନ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଗୁରୁ-ପରମ୍ପରା ଜ୍ଞାନ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହିଅର୍ଥରେ ଏହାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ଉଦ୍ୟମ କରିଲେ, ସେହି ହେଉଛି ଅନର୍ଥ, ମହା ଦୋଷ, ମୋହ, ଅନ୍ଧକାର ଏବଂ ମୌନତା। ହେ ଦେବୀ, ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ, ଆଚରଣ ଓ ଯୋଗ—ଏହି ଚାରିଟିକୁ ମୋର ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଆତ୍ମା, ବନ୍ଧନ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ; କର୍ମ ହେଉଛି ଶଟ୍ପଥର ଶୁଦ୍ଧି କ୍ରିୟା, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୁରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ; ଆଚରଣ ହେଉଛି ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମୀମାନେ ଓ ମୋର ପୂଜା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଧର୍ମ ପାଳନ।