ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ରହିଛି, ଦଶଟି ଅର୍ଥ ରେ ଏହା ଯୋଗ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଅଭକ୍ତ, ଅନୁଶାସନ ହୀନ ଜନମାନେ ଏହାକୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି; ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଧାରଣାରେ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ। କେବେ କେବେ ଏହା ଜାତି ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ନିୟମିତ କର୍ମ ସହିତ ମିଳେ, କେବେ କେବେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ; ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବେଦ ଓ ଏହାର ଷଡଂଗ, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଏହି ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶତ କୋଟି ଗ୍ରନ୍ଥ ମାଧ୍ୟମରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି; ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କିପରି କରାଯିବ? କିଏ ପୂଜା ଓ ଜ୍ଞାନ, ଯୋଗ ମାର୍ଗ ରେ ଆରମ୍ଭରେ ଅଧିକାରୀ? ଏହା ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର। ଶିବ ଦ୍ୱାରା କଥିତ, ବେଦ ରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଶୈବ ଶିକ୍ଷାକୁ ତୁମେ ସାରାଂଶ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କର, ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ନିନ୍ଦା ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ତୁରନ୍ତ ବିଶ୍ୱାସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ କଥା କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ କହିବି, ଯାହା ସହଜରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ; ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଦୀର୍ଘ କାଳ ପୂର୍ବେ, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଅଚଳ ଶିବ, ମହାପ୍ରଭୁ, ତତ୍ତ୍ୱର କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଅବ୍ୟକ୍ତ ରୁ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଲୋକେଶ୍ୱର, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ବ୍ରହ୍ମା, ବାଣୀର ନାୟକ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ; ନିଜ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତି ସମୟରେ ଦେଖିଥିଲେ। ପରମେଶ୍ୱର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇ, ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଓ ଜାତି ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ। ସେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସୋମ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ସୋମ ରୁ ଆକାଶ, ଆକାଶ ରୁ ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶଚୀପତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କଲେ; ପ୍ରଭୁ ଦୟାମୟ ମୁଖରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖାଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଲୀଳା ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ନେଇ, ମହାପ୍ରଭୁ ସେମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କଲେ; ତେବେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କିଏ?" ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ରୁଦ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ଏକା ଆଦି ଅସ୍ତିତ୍ୱ।" "ମୁଁ ରହିବି, ଏବଂ ମୋ ସହିତ ଅନ୍ୟ କିଏ ନାହିଁ; ମୁଁ ଏକା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ମୁଁ ନିଜ ତେଜରେ ଏହାକୁ ପୂରଣ କରେ।" "ମୋଠାରୁ ବଡ଼ କିମ୍ବା ସମାନ କିଏ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ମୋତେ ଜାଣିଥାଏ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।" ଏହା କହି, ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ରୁଦ୍ର ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ନପାରି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ରହିଲେ। ଅଥର୍ବଶିରସ୍ ରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅମର ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଲେ। ତାପରେ, ଦୟା ଦେବା ପାଇଁ, ଭୂତମହେଶ୍ୱର, ପରମେଶ୍ୱର, ନିଜ ଗଣ ଓ ଉମା ସହିତ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ—ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଅନିଦ୍ର, ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଦେଖନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସରେ ଚାଲିଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଦେହ ଛାଡି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ ପଦ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମହେଶଙ୍କ ବାମ ଆଖି ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବାମ ପାଖରେ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଏବଂ ନିତ୍ୟସିଦ୍ଧ ଗଣପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଦିବ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଦେଖି, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁ ଦୟାରେ ଭରିଗଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ," ଏହି ଶୁଭ୍ର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୁ, କିପରି ପଥରେ ଭୂମିରେ ତୁମେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ? କିଏ ତୁମ ପୂଜାର ଅଧିକାରୀ? ଦୟାକରି ଏହି ଏକାନ୍ତ ସତ୍ୟ କୁ କହ।" ତାପରେ ହରା, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀଙ୍କୁ ହସି ଦେଖି, ନିଜ ଭୟଙ୍କର, ସୂର୍ଯ୍ୟମୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ୱର୍ୟ ଗୁଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ଅଙ୍ଗ, ଗ୍ରହ, ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଥିଲେ। ଅଷ୍ଟ ଭୁଜା, ଚାରି ମୁହଁ, ଅଦ୍ଭୁତ ଅର୍ଧ ନାରୀ ରୂପରେ ଦେବତାମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ ଆଗ୍ରଣୀ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ, ଏବଂ ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ପ୍ରକୃତି ଏମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ବୁଝିଲେ। ଏହିପରି କଥା କହି, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ। "ତୁମେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ, ସୁବৰ্ণ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ପଦ୍ମ ନୟନ, ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ନାରାୟଣଙ୍କର କାରଣ, ତୁମେ," ଦେବତାମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଜଳ, କୁସୁମ, କୁଶ, କେଶର ଭରିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭାଣ୍ଡରେ ଦିଆ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃପା କର।" "ଶିବଙ୍କୁ, ଶାନ୍ତ ରୂପରେ, ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହିତ, ଆଦି କାରଣ, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ନମସ୍କାର।" ଯେଉଁ ଜନ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଭାତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଓ ସାଂଝରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଏ, ସେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ; ଭକ୍ତ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ତ ନାହିଁ, ସେ ଦୃଢ଼ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏହିପରି, ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ, ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମନ, କ୍ରିୟା ଓ ବାଣୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେଖି, ମହେଶ୍ୱର ଚକ୍ରରେ ବସି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।