ଶିଵପୁରାଣମ୍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ଏକ ସମୟର କଥା, କିଛି ପବିତ୍ର ଋଷିମାନେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି ଶୂତଜୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ଏହି ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗରେ, ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଭାରୀ ଦୁଃଖ ଓ ପାପର ଭାର ଉଠାଇଛନ୍ତି, ସେଠାରୁ ସହଜରେ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ? ଦୟାକରି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଯେଉଁଠି ଏକାତ୍ମ ଭାବେ ବୁଝିପାରିବାଯାଏ, ସେହି ଉପାୟ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।” ଋଷିମାନଙ୍କର ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ମନର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ଶୂତଜୀ ନିଜ ହୃଦୟରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଛ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହବଶତଃ ମୁଁ କିଛି କହିବି—ମନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଏହି ଶ୍ରୀଶିବପୁରାଣ ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତର ସାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରି, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦାନ କରେ। ଏହି ପୁରାଣରେ ମହାଦେବଙ୍କର ପରମ ମହିମା ଅବିରତ ବିକାଶ ପାଏ, ଏହା କଳିଯୁଗର ଦୋଷକୁ ନାଶ କରେ ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ—ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପରମ ଶିବପୁରାଣକୁ କେବଳ ପାଠ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଶୁଭ ଦଶାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରିବ। ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୁଏନାହିଁ, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାଦି ପାପ ଫଳିବ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ କଳିଯୁଗର ଦୁର୍ଗତି ନିର୍ଭୟଭାବେ ଦୌଡ଼ିବ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରିବ, ମହାପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କର ସ୍ୱରୂପକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯମଦୂତମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଘୁରିବେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରାଣ ଗର୍ଜନ କରିବେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ମନ୍ତ୍ର, କ୍ଷେତ୍ର, ପୀଠ, ଦାନ, ଦେବତା ଓ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ଏକାପରେ ଏକ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ଏହି ଶିବପୁରାଣ ପ୍ରଚାର ନହେଲେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଏମିତି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରେହିବ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ପୁରାଣ ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରି ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ତାହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତଥାପି, ମୁଁ ଏହାର କିଛି ମହିମା କହିବି, ତୁମେ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶୁଣ, ଯେପରି ବ୍ୟାସଦେବ ମୋତେ କହିଥିଲେ। ଯିଏ ଏହି ଶିବପୁରାଣକୁ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ ଭିତରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଠ କରେ, ସେ ମାତ୍ର କ୍ଷଣମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଅଲସ୍ୟ ବିନା ପାଠ କରେ, ସେ ଜୀବନାନ୍ତେ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଗଣିତ ହୁଏ। ଯିଏ ଦିନେ ଦିନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଠାରୁ ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଣେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ଦୂରରୁ ଏହି ପୁରାଣକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବାର ଫଳ ଲଭେ। ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ଯିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ଲେଖି ବିଗ୍ରହାକାରେ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ପାଠ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି ଶିବଭକ୍ତ ସଭାରେ ଏହି ପୁରାଣକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଇଁ ଗାୟତ୍ରୀ ପୁରଶ୍ଚରଣର ଫଳ ମିଳେ, ଏଠାରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶେଷେ ମୋକ୍ଷ ଲଭିଥାଏ। ଏହି ପୁରାଣକୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ ଓ ରାତି ଜାଗି ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ପାଠ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱ କୁହେଁ—କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ନିଜ ସମାନ ଧନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ୍ ଦାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ପୁରାଣକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଇଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ। ଯିଏ ଦିନ ଓ ରାତି ଏହି ପୁରାଣକୁ ଗାୟନ କରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ନିତ୍ୟ ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ କୃତ୍ୟ କୃତ୍ୟ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଫଳ ଲଭେ। ଏହି ପୁରାଣର ଶ୍ରୀରୁଦ୍ର ସଂହିତାକୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ପାଠ କରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମଧ୍ୟ ତିନି ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଯିଏ ମୌନ ରହି, ଭୈରବ ମୂର୍ତ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ଦିନେ ତିନିଥର ଏହି ରୁଦ୍ରସଂହିତା ପାଠ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ବଟ କିମ୍ବା ବିଳ୍ବ ବୃକ୍ଷକୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଏହି ରୁଦ୍ରସଂହିତା ପାଠ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଠି ଥିବା କୈଳାସ ସଂହିତାକୁ ବ୍ରହ୍ମତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଏହିଠାରେ ଓଁକାରର ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍୵ୟଂ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଏହି କୈଳାସ ସଂହିତାର ମହିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କେବଳ ଶଙ୍କର ଜାଣନ୍ତି, ବ୍ୟାସ ତାହାର ଅର୍ଧ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ—ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ—ତାହାର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ଅନୁଭବ କରିଛି। ଏପରି ମହାତ୍ମ୍ୟଶାଳୀ ଏହି ଶିବପୁରାଣ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ, ପାଠ, ଚିନ୍ତନ କିମ୍ବା ପୂଜା କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ପରମ ଶିବତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ।