ଓଁ ଏହି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅକ୍ଷର, ଯାହାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ଶିବଙ୍କର ନାମ ହୁଏ, ସେଇ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ନିଜର ନାମ ଅଟଳ ଶବ୍ଦ ଭାବେ ବିବେଚିତ। ଶିବ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଓଁକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ଓଁ ଶବ୍ଦର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ଏହାର ଜପ କରିଲେ ପରମ ଲାଭ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ—ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଏହି ଏକାକ୍ଷର ଭଗବାନ୍କୁ ଏପରି ଭାବେ ଡାକନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଚିହ୍ନ ଓ ଚିହ୍ନିତ ଏକ ଅଟୁଟ ସଂଯୋଗ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତି। ବେଦର ମୁଣ୍ଡରେ ଏହି ଓଁର ଚାରିଟି ଅଂଶ କଥିତ—ଅ, ଉ, ମ ଓ ନାଦ। ଅ ଅଂଶ ରିଗ୍ବେଦ, ଉ ଅଂଶ ଯଜୁର୍ବେଦ, ମ ଅଂଶ ସାମବେଦ ଓ ନାଦ ଅଂଶ ଅଥର୍ବବେଦ ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ଅ ଅଂଶଟି ମହାବୀଜ, ରଜୋଗୁଣ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଉ ଅଂଶ ପ୍ରକୃତି, ଗର୍ଭ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରକ୍ଷକ ହରି। ମ ଅଂଶ ଜୀବ, ବୀଜ, ତମୋଗୁଣ ଓ ସଂହାରକ ହର। ନାଦ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ କ୍ରିୟାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ଶିବଙ୍କ ପରମ ସ୍ୱରୂପ। ଏହି ତିନିଟି ଅକ୍ଷରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରକାଶିତ, ଆଉ ଅର୍ଧ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କର ଆତ୍ମାକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଏ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ, ଛୋଟ କିଛି ନାହିଁ; ଆକାଶରେ ଦଢ଼ ଗଛ ଭଳି ସମସ୍ତ ଏହି ପରମ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ନିଜରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଚମକେ। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା, ଜ୍ଞାନ, କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଅନନ୍ତ; ମାୟାରୁ ଏହି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଅଗ୍ନିରୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ଚିଙ୍ଗାରି ଭଳି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ମାୟାରୁ ସଦାଶିବ, ଈଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା, ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର ଓ ଅବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର, ପୁରୁଷ ଓ ପରମ ପ୍ରକୃତି ଉପଜିଛନ୍ତି। ମହାତ୍ତ୍ବରୁ ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅସତ୍ୟରୁ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସମସ୍ତ ଏହି ମାୟାର କ୍ରିୟା। ସେଇ ମାୟା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଚେତନାର ମୂର୍ତ୍ତି; ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଦେବ ଶିବ। ଶିବ ଜ୍ଞାନ, ଜ୍ଞେୟ, ଅନୁଭୂତି, ଶ୍ରୁତି, ସ୍ଥିରତା, ଧୃତି, ଦୃଢତା, ଜ୍ଞାନ, ଇଚ୍ଛା, କ୍ରିୟା ଶକ୍ତିର ଆଧାର। ଆଜ୍ଞା, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଉତ୍ତମ ଓ ଅଧମ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, ଶୁଦ୍ଧ କଳା—ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଭବ। ମାୟା, ପ୍ରକୃତି, ଜୀବ, ପରିଣାମ, ବିକାର, ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ—ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସମସ୍ତ ଏହି ମାୟାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ସେଇ ଦେବୀ ନିଜର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଅନାୟାସରେ ମୋହିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଲୀଳା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଏକୋଇଶି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି ପରମେଶ୍ୱର; ଏହିଠାରେ ମୁକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏକ ସମୟରେ କିଛି ଋଷି, ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାରୀ, ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ି ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରିଲେ— "ଏହି ସମସ୍ତର କାରଣ କଣ? ଆମେ କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛୁ? କିଏ ଆମକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛି? କେଉଁଠି ଆମର ଆଧାର? କିଏ ଆମକୁ ସ୍ଥିର କରିଛି? କିଏ ଆମକୁ ଦିନ ଓ ରାତି, ସୁଖ ଦୁଃଖରେ ଅବିରତ ରଖିଛି? କିଏ ଏହି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନିୟମକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି?" ସେମାନେ ବିଚାର କଲେ—ସମୟ, ନିୟତି କିମ୍ବା ଯାଦୃଚ୍ଛିକ ଏଠାରେ ଯଥାଯଥିଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ପଞ୍ଚଭୂତ, କାରଣ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ପରମ ଯୋଗୀ—ଏମାନେ ବି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। କାରଣ ସମୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଡ, ଆତ୍ମା ଚେତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୁଖ ଦୁଃଖ ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ଅବିଧାନରୁ ହୁଏ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯାହା ବନ୍ଧନକୁ ଚିରକାଳ ପାଇଁ କାଟି ଦିଏ, ଲୁଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଖଣ୍ଡି, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଧର ପରମ କାରଣ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ, ସମୟ ଓ ଆତ୍ମା ସହିତ, ସମସ୍ତ କାରଣକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଦୟା ଓ ପରମ ଯୋଗର ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତିର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତି ସହିତ ହୃଦୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଚିରଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟେ କେହି ନୁହେଁ—ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ଉପଦେଶ। ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ଅଲଗା ନାହିଁ; ଏହି ଏକତାରୁ ଦୁହିଁଠାରେ ମୁକ୍ତି ଉପଜେ। ମୁକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାର କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ଯେତେବେଳେ କୃପା ମିଳେ, ତାହା ହସ୍ତମୁଦ୍ରା ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ। ଦେବ, ଦାନବ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ପରା, କିମ୍ବା କୀଟ—ଯେକୌଣସି ଜନ୍ତୁ ହେଉ, ଏହି କୃପାରେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଗର୍ଭରେ, ଜନ୍ମରେ, ଶିଶୁ, ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧ, ମୃତ୍ୟୁଶୟ୍ୟାରେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ କିମ୍ବା ନରକରେ—ଯେଉଁଠି ନାହିଁ, କୃପା ହେଲେ ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ। ପତିତ, ଧର୍ମିକ, ପଣ୍ଡିତ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ—ଏହି କୃପା ଲାଗିଲେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଏହି ନେଇ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପରମେଶ୍ୱର ଦୟାବାନ୍ ଭାବେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କୃପା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଅନେକ ଦୋଷ ଦୂର କରନ୍ତି। ଭକ୍ତି କୃପାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କୃପା ଭକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମେ; ଅବସ୍ଥାର ଭିନ୍ନତା ବିଚାରି ସଜ୍ଜନମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି କୃପା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦିଏ, ଏହା ଏକ ଜନ୍ମରେ ମାନବ ପାଇଁ ଲାଭ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅନେକ ଜନ୍ମ ଧରି ଶାସ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରି, ବିରକ୍ତ ଓ ଜାଗୃତ ଯେଉଁମାନେ, ପରମେଶ୍ୱର ସେମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ। ଯେତେବେଳେ ଦେବଦେବ ଦୟା କରନ୍ତି, ତେବେ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଭାବେ ଆସେ—"ମୋର ଏକ ଦେବ ଅଛନ୍ତି, ସେ ମୋର"—ଏକ ଅଲ୍ପ ଭକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ଉପଜେ। ବିଭିନ୍ନ ଶୈବ ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏକତା ହୁଏ; ସେଠାରେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରି, ପରମ ଭକ୍ତି ଉପଜେ।