ଏକ ଶାନ୍ତ ଦିବ୍ୟ କଥାରେ ବର୍ଣ୍ତିତ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ନାଥ, ଈଶାନ, ପିନାକଧାରୀ, ବୃଷଭ ଉପରେ ଅସୀନ, ଏକମାତ୍ର ରୁଦ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ପୁରୁଷ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ପିତଳ ରଙ୍ଗରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟର ମଧ୍ୟକୁ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର, ତରୁଣ ଘାସର ଶିରା ପରି ଦେଖିବାକୁ ଉଚିତ, ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ସ୍ଥିତ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶ, ପଦ୍ମ ନୟନ, ଲାଲ ଓ ତାମ୍ର ରଙ୍ଗରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏହି ଦେବତା ନିମ୍ନ ଅବତରଣ କରନ୍ତି, ଶାନ୍ତ, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଶାନ୍ତ, ଭୟାନକ, ମିଶ୍ରିତ, ଅବିନାଶୀ, ଅମର ଓ ଅକ୍ଷୟ। ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ, ଶୁଭ, ମୃତ୍ୟୁ ନାଶକ; ଚେତନା ଓ ଅଚେତନା ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚରୁ ଉପରେ। ଶିବଙ୍କ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କହନ୍ତି ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ଶାସନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସେ ସମସ୍ତ ନାଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସମୟରେ, ସେ ଏକାଉଁ, ଅଧିକାରୀ ଶାସ୍ତ୍ରର ଶିକ୍ଷକ ହେବାରେ, ସମସ୍ତେ କାଳରେ ବନ୍ଧିତ। କାଳରେ ବନ୍ଧିତ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ; ସେ ସମସ୍ତ ନାଥଙ୍କ ନାଥ, କାଳରେ ଉପରେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସ୍ୱଭାବିକ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଅନନ୍ତ, ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ମିତ। ତାଙ୍କର ଶାସନ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶକ୍ତି, ତେଜ, ପ୍ରଭା, ଧୈର୍ୟ ଓ କରୁଣା ସମସ୍ତେ ଅତିଶୟ। ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କର କ୍ରିୟାର ଫଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅଟୁଟ। "ଓଁ" ଶିବଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରିତ ନାମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା; ଶିବ, ରୁଦ୍ର ଭଳି ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ "ଓଁ" ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। "ଓଁ" ଉଚ୍ଚାରଣରୁ, ଯାହା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତ କରେ, ତାହାର ଜପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ ନିଶ୍ଚିତ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଶାସ୍ତ୍ର ଜନା ଲୋକ ଏକ ଅକ୍ଷର ନାଥକୁ ଏପରି କହନ୍ତି, ଚିହ୍ନ ଓ ଚିହ୍ନିତର ଏକତ୍ୱକୁ ଚିହ୍ନି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ଅଂଶଗୁଡିକ ବେଦର ମୁଣ୍ଡରେ ଚାରିଟି ଭାଗ—‘ଅ’, ‘ଉ’, ‘ମ’, ଓ ନାଦ। ‘ଅ’ ବେଦରେ ଋଗ୍, ‘ଉ’ ଯଜୁର୍, ‘ମ’ ସାମନ୍, ଓ ନାଦ ଅଥର୍ବଣ। ‘ଅ’ ମହା ବୀଜ, ରଜସ୍, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା; ‘ଉ’ ପ୍ରକୃତି, ଗଭର୍, ସତ୍ତ୍ୱ, ରକ୍ଷକ ହରି। ‘ମ’ ପୁରୁଷ, ବୀଜ, ତମସ୍, ନାଶକ ହର; ନାଦ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ, ଗୁଣ ଓ କ୍ରିୟାରୁ ଉପରେ, ଶିବ। ଏହି ତିନି ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚାରିତ; ଅର୍ଧ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଶିବର ଆତ୍ମା ପ୍ରକାଶିତ। ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି କିଛି ନାହିଁ, କିଛି ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ଼ ନାହିଁ; ଆକାଶରେ ଦୃଢ଼ ଗଛ ପରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସ୍ୱଭାବିକ, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ବିଶ୍ୱରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଏହା ଅନେକ ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ପରି। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅସୀମ—ଇଛା, ଜ୍ଞାନ, କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ମାୟାରୁ ଆରମ୍ଭ, ଏହି ଶକ୍ତି ଅଗ୍ନିର ଫୁଲି ପରି ଉଦ୍ଭବ। ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ସଦାଶିବ, ଈଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଵିଦ୍ୟେଶ୍ୱର ଓ ଅବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର, ପୁରୁଷ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରକୃତି ଉଦ୍ଭବ। ମହାତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏକା ଅଂଶ, ଅସତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସମସ୍ତ ତାଙ୍କର ଫଳ, ନିଶ୍ଚିତ। ସେ ଶକ୍ତି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଜାଗୃତିର ତତ୍ତ୍ୱ; ଶକ୍ତିଧର ଦେବତା ଶିବ, ଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ। ଶିବ ଜ୍ଞେୟ, ଶିବ ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭୂତି, ଶ୍ରୁତି; ଶକ୍ତି ଦୃଢ଼ତା, ସ୍ଥିରତା, ନିଶ୍ଚଳତା, ଜ୍ଞାନ, ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରିୟାର ଶକ୍ତି। ଆଜ୍ଞା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ଦୁଇ ଜ୍ଞାନ—ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ—ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, ଶୁଦ୍ଧ କଳା: ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଭବ। ମାୟା, ପ୍ରକୃତି, ଜୀବାତ୍ମା, ପରିଣାମ, ବିକାର, ଅସତ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟ—ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିତ। ସେ ଦେବୀ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବ ବ୍ୟାପି, ସର୍ବ ଜଗତକୁ ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ମୋହିତ କରି, ଖେଳରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତ ନାଥ, ସତେଇ ରୂପରେ ବ୍ୟାପି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାପି ଓ ବସିଛନ୍ତି; ଏହିଠି ମୁକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ। ଏକଦିନ, କିଛି ଋଷି, ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା, ବ୍ରହ୍ମ ବିବେଚନା କରୁଥିବା, ସନ୍ଦେହରେ ମନ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ କରିଥିଲେ—"କାରଣ କ’ଣ? କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ? କିଏ ଆମେ ଜୀବନ୍ତ? କେଉଁଠି ଆମର ଆଧାର? କିଏ ଆମେ ନିର୍ମିତ?" "କିଏ ଦିନ ଓ ରାତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟରେ ଆମେ ଅବିରତ ଅଛୁ? କିଏ ଜଗତର ଅଟୁଟ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରିଛି?" ସମୟ, ଦୃଷ୍ଟି, ଯୋଗ, ପ୍ରକୃତି, ଉତ୍ପାଦକ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗୀ—ଏହି ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ। ସମୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଚେତନ, ଜୀବାତ୍ମା ଚେତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୁଖ ଦୁଃଖ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତାରୁ ଉଦ୍ଭବ—ଏହି ଭାବନା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ, ଯାହା ଶିବର ଶକ୍ତି, ଗୁପ୍ତ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣରେ ଭରିତ—ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରି। ତାଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ଦି, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ ମହାନ ନାଥ, ଶକ୍ତିଧର, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ। ସେ, ସମୟ ଓ ଆତ୍ମା ସହିତ, ସମସ୍ତ କାରଣକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅପରିମିତ, ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶାସନ କରନ୍ତି। ପରେ, କୃପା ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତିର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଶକ୍ତି ସହିତ ହୃଦୟରେ ଶିବକୁ ଦେଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ସାଶ୍ୱତ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ନୁହେଁ—ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ମତ। ଶକ୍ତିଧର ଓ ଶକ୍ତିରେ କେବେ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିଧରର ଏକତ୍ୱରୁ ଦୁଇ ଜଣେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।