ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନସ ପୁତ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦେବୀମାନେ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ତଳସ୍ଥଳରେ ବସୁଥିବା ଜୀବମାନେ, ସମସ୍ତ ଋଷି, ଯୋଗୀ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ମାଆମାନେ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ଦିଗପାଳମାନେ ତାଙ୍କର ସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ଶିବଙ୍କ ମହିମାର ଅଂଶ ଭାବେ ମାନ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ, ମଣ୍ଡଳ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ଘଉଁ ଘିଅ, ଜଳ ଓ ରୁଚିକର ଭୋଗ ନିବେଦନ କରାଯିବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ, ମୁଁହ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ତାମ୍ବୁଳ ଓ ତାହାର ସାମଗ୍ରୀ, ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ ଓ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ସଜାଇବା ଉଚିତ୍। ଦୀପାରାଧନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେଇଁ ଥରେ ଶେଷ ପୂଜା କରିବା, ପାନପାତ୍ର ଓ ଶୟନାସନ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଇଂଦ୍ରିୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ଓ ରାଜାଂକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଶୟନାସନ ଦେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରତିପୂଜା ଓ ଅପରାଧ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରିକ୍ରମା ଓ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅଷ୍ଟପୁଷ୍ପ ଦେଇ, ଲିଙ୍ଗରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି ସେବା କରିବାକୁ ଉଚିତ୍। ଏହାପରେ, ଲିଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା କିମ୍ବା ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଦରକାର। ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ ବ୍ରତୀମାନେଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଭକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଅସହାୟଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବା, ନହେଲେ ନିଜେ କମ୍ ଖାଇବା, କିମ୍ବା ଫଳ ଓ ମୂଳ ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅଥବା, କେବଳ କ୍ଷୀର ଉପବାସ, ଭିକ୍ଷା ଭୋଜନ, ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ, ରାତିରେ ଭୋଜନ, ମଧ୍ୟମ ଭୋଜନ, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଓ ପବିତ୍ରତା ରକ୍ଷା କରିବା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରିବେ। ଏହା ସହିତ ଛାଇଁ, କୁଶ ଘାସ, ବା ଚୀର ବା ମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ଶୋଇବା, ଜୀବନପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍। ରବିବାର, ଅମାବାସ୍ୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଯଦି ସମ୍ଭବ ଉପବାସ କରିବା ଦରକାର। ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ନାସ୍ତିକ, ପତିତ, ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମ କରିଥିବା ବା ଶୁଦ୍ଧି ଛାଡିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍। ସଦା ଛମା, ଦାନ, ଦୟା, ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଶିଳ, ସନ୍ତୋଷ, ଶାନ୍ତି, ଜପ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ରହିବା ଦରକାର। ଦିନକୁ ତିନିଥର ଅବସ୍ୟ ନହାଏବା, କିମ୍ବା ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ମନ, ବାଣୀ, କ୍ରିୟାରେ ବିଶେଷ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କହିବାକୁ କିଛି ନାହିଁ; ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କିଛି ଅପରାଧ ହୁଏ, ତାହା ମାନି ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ କିମ୍ବା ଲଘୁତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଦରକାର। ଏହାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପୂଜା, ହୋମ, ଜପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଭାବେ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଲସ୍ୟ ବା ଅବହେଳା ନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈ ଦାନ, ବୃଷଭ ମୁକ୍ତି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା, ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେବା ଦରକାର। ଏହି ବ୍ରତର ସାଧାରଣ ରୂପ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହେଲା; ଏବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ ପାଇଁ ବିଶେଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା କହିବି। ବୈଶାଖରେ ହୀରା ରତ୍ନର ଲିଙ୍ଗ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ପନ୍ନାର, ଆଷାଢ଼ରେ ମୁକ୍ତାର, ଶ୍ରାବଣରେ ନୀଳମଣିର ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ଉଚିତ୍। ଭାଦ୍ରପଦରେ ଚୂଡ଼ାମଣି ରୁବୀର, ଆଶ୍ୱିନରେ ଗୋମେଦକର, କାର୍ତ୍ତିକରେ ପ୍ରବାଳର, ମାର୍ଗଶିର୍ଷରେ ଵୈଦୂର୍ୟ, ପୌଷରେ ପୁଷ୍ୟରତ୍ନ, ମାଘରେ ସ୍ଫଟିକର ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଏବଂ ଚୈତ୍ରରେ ଆପସେ ଅଦଳବଦଳ କରିପାରିବେ। ଯଦି ରତ୍ନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସୁନା, ତାହା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ହେଲେ ରୂପା, ତାମ୍ବା, ପଥର, ମାଟି, ଲାଖ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଚାହିଲେ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିପାରିବେ। ବିଶେଷ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଦକ୍ଷିଣ ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, କୁଶ ଘାସ ଉପରେ ବସି, କୁଶ ହାତରେ ଧରି, ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତ୍ରୟମ୍ବକ ଓ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି କହିବା ଉଚିତ୍— "ପ୍ରଭୁ! ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ବ୍ରତ ଛାଡ଼ୁଛି," ବୋଲି କୁଶ ଘାସକୁ ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହାପରେ, ଦଣ୍ଡ, ଜଟା, ମେଖଳା ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧି କରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ଅନ୍ତିମ ଦୀକ୍ଷା ନେଇ, ଏହି ବ୍ରତ ଅବିଚଳ ଭାବେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରେ, ସେ 'ନୈଷ୍ଠିକ' ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ମହା ପାଶୁପତ ଏବଂ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରତୀ। ମୁକ୍ତିଚାହାଁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଏହି ନୈଷ୍ଠିକ ତପସ୍ବୀ ସମସ୍ତ ନୈଷ୍ଠିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯିଏ ଦିନକୁ ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ବାର ଦିନ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ନୈଷ୍ଠିକ ସମାନ। ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ, ସେଁଠାରେ ସେ ନିଷ୍କାମ ତ୍ୟାଗୀ। ଯିଏ କୌଣସି ଆଶା ନ ରଖି, କେବଳ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ କରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସଦା ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କରେ, ସେଁଠାରେ ସେ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।