ଏହି ପାଶୁପତ ବ୍ରତର ଆରମ୍ଭରେ, ପ୍ରାପ୍ତି ଅନୁସାରେ ବ୍ରତୀ ଜଟାଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା କିମ୍ବା ଏକ ଚୁଡ଼ା ରଖି ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ଚାରି ଦିଶାରେ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ଉଚିତ। ବା, ସେ ଗେରୁଆ ବସ୍ତ୍ର, ଚର୍ମ, ଏକ ମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଚାଲ ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିପାରେ; ଦଣ୍ଡ ଓ କୃତ୍ତି ବା ମେଖଳା ଧରିପାରେ। ପାଦ ଧୋଇ ଏକାଠି ବସି, ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମକୁ ଶରୀରରେ ସତର୍କତାର ସହିତ ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଅଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ରର ଷଡ୍ ମନ୍ତ୍ର ଯାହା 'ଅଗ୍ନି' ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସେଗୁଡିକୁ ଶିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଭସ୍ମ ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରମରେ, ଭସ୍ମକୁ ଉଠାଇ ଶରୀରରେ 'ଓଁ' କିମ୍ବା 'ଶିବ' ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଛିଟାଇବା ଉଚିତ। ତାପରେ, 'ତ୍ରିୟାୟୁଷ' ନାମକ ତିନିଟି ରେଖା ଦେହରେ ଚିହ୍ନିତ କରି, ଶିବ ଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରି ଶିବ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତରେ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା ନିୟମିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପାଶୁପତ ବ୍ରତ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁଇଟି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ବନ୍ଧନର ଅବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରେ। ବନ୍ଧନ ଛାଡ଼ି, ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ନିତ୍ୟ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ପାଇଁ ଅଷ୍ଟପତ୍ରୀ ସୁବ୍ରତ ମାନ୍ୟ ଲୋଟସ ଆସନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ନବ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ତନ୍ତୁ ରହିଛି। ଯଦି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଲାଲ କିମ୍ବା ସ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଆସନ ବା ଧ୍ୟାନରେ ମାତ୍ର ଆସନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ମଧ୍ୟରେ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ପୀଠରେ ଥିବା ଛୋଟ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ, ଶୁଦ୍ଧି, ଆସନ ତିଆରି ପରେ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ରୂପ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଅଠ ବିଭିନ୍ନ ଜଳସ୍ରୋତରୁ ଆଣିଥିବା ଜଳରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦନ, କମ୍ଫର, କେସର ଓ ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ଓ ପୀଠକୁ ଅଭିଷେକ କରି ଭୂଷଣ ଦେବା ଉଚିତ। ବିଲ୍ୱପତ୍ର, ଲାଲ ଓ ସ୍ୱେତ ପଦ୍ମ, ନୀଳ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପତ୍ର, ଦୁର୍ବା ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମହାପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଶୁଭ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତରେ ଚାହିଁଥିବା ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକୁ ନ୍ୟାୟ ମାର୍ଗରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀପତ୍ର, ନୀଳ ପଦ୍ମ ଓ ପଦ୍ମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ହଜାର; ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ। ତଥାପି, ବିଲ୍ୱ ପତ୍ର କଦାପି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏକ ସୁବ୍ରତ ପଦ୍ମ ହଜାର ପଦ୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ନୀଳ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଫୁଲ ପାଇଁ ବିଲ୍ୱ ପତ୍ର ଭଳି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ଫୁଲ ପାଇଁ କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ—ଉପଲବ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଅର୍ଘ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶେଷ ଧୂପ ଓ ଉଙ୍ଗେନ୍ଟ; ଚନ୍ଦନ ଭାବେ ବାମଦେବ ମୁଖ ପାଇଁ, ହରିତାଳ ପୁରୁଷ ମୁଖ ପାଇଁ। କେତେକ ଏହା ମନେ କରନ୍ତି ଇଶାନ ମୁଖରେ ଭସ୍ମ ଉଙ୍ଗେନ୍ଟ ଭାବେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ଧୂପ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ଧୂପ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ: ଅଘୋର ମୁଖ ପାଇଁ ଶ୍ୱେତ ଅଗୁରୁ, ମୁଖ ପାଇଁ କଳା ଅଗୁରୁ। ପୁରୁଷ ମୁଖ ପାଇଁ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ; ବାମ ଦିଗରେ ସୌମ୍ୟ ମୁଖ ପାଇଁ ମୁଖରେ ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ; ଇଶାନ ମୁଖ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଧୂପ ଭଳି ଉଶୀର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସାଧାରଣ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭଳି ଚିନି, ମଧୁ, କମ୍ଫର, ଘିଁ, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟ କାଠ ମିଶ୍ରଣ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। କମ୍ଫର ତାଲି ଘିଁରେ ଭିଜାଇ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରି, ଦୀପର ଧାର ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଚରଣାମୃତ ଦେବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମ ଘେରାରେ, ହେରମ୍ବ ଓ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଘେରାରେ ବିଘ୍ନନାୟକ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ; ତୃତୀୟ ଘେରାରେ ଭବ ଓ ଅଠଟି ଅନ୍ୟ ରୂପକୁ। ସେଠାରେ ମହାଦେବ ଓ ଏଗାରଟି ଅନ୍ୟ ରୂପ ଅଛନ୍ତି; ଚତୁର୍ଥ ଘେରାରେ ସମସ୍ତ ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମର ବାହାରେ, ପଞ୍ଚମ ଘେରାରେ ଦଶ ଦିଗପାଳ ତାଙ୍କ ସେବକ ସହ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନସ୍ପୁତ୍ର, ଦୀପଗୁଡିକ, ସମସ୍ତ ଦେବୀ ଦେବତା ଓ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ। ତଳସ୍ଥ ଜୀବ, ସମସ୍ତ ଋଷି, ଯୋଗୀ, ବନ୍ଧୁ, ପକ୍ଷୀ, ମାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦିଗପାଳ ଓ ସେବକମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ସମ୍ଭୁଙ୍କ ମହିମାର ଅଂଶ ଭାବେ ଗଣନା କରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଘେରା ପୂଜା ସମାପ୍ତି ପରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଘିଁ, ଜଳ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ମନୋହର ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ମୁଖଶୁଧି ଦ୍ରବ୍ୟ, ପାନ ଓ ତାହାର ସାମଗ୍ରୀ ଦେଇ, ପୁନଃ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ଶୋଭା କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଚ୍ଚନା ପରେ ଦୀପାରାଦନ, ଶେଷ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ପାନ ଓ ଶୟନ ଦେବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଯଥା ଦୀପ୍ତିମାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ରାଜସମ୍ମତ ଶୟନ ଦେଇ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିପୂଜା କରି ଅନ୍ତିମ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବିଘ୍ନ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରିକ୍ରମା ଓ ଶାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ନିଜକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଦେବତା ପାଖରେ ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅଷ୍ଟପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗରୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବିଦାୟ ଦେଇ ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।