ପ୍ରଭୁ ଶିବ କହିଲେ, “ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଦା ମୋର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ, ମୋର ଉପସ୍ଥିତିର କାରଣ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜ୍ୟ। ଲିଙ୍ଗ ଓ ଲିଙ୍ଗଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ। କେଉଁଠି ଏବଂ କିଏ ମୋର ଏପରି ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଥାଏ। ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ମୋର ସ୍ଥିତି ରହେ। ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଫଳ ହେଉଛି ମୋ ସମାନତା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ମୋ ସହ ଏକତା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଲିଙ୍ଗକୁ ମୂଳ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ, ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବରେ। ଯଦି ଲିଙ୍ଗ ନଥାଏ, ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ଥାନ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି ଆଦି ପଞ୍ଚ କ୍ରିୟାର ଲକ୍ଷଣ କହନ୍ତୁ।” ଦୟାବଶତଃ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କର୍ମର ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ସଂହାର, ତିରୋଭାବ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ—ଏହି ପଞ୍ଚ କ୍ରିୟା ସଦା ମୋର ନିଖୁଟ କାର୍ଯ୍ୟ, ହେ ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ। ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ସଂସାର ଚକ୍ରର ଆରମ୍ଭ, ତାହାର ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ଥିତି ବୋଲାଯାଏ, ଧ୍ୱଂସ ହେଉଛି ସଂହାର, ତିରୋଭାବ ହେଉଛି ଲୟ। ମୋ ଅନୁଗ୍ରହ ହେଉଛି ମୋକ୍ଷ। ଏହି ପଞ୍ଚ କ୍ରିୟା ମୁଁ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନିରବ, ଯେପରି ଏକ ନଗର ଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଥାଏ। ଏହି ପାଞ୍ଚ କ୍ରିୟାରୁ ପ୍ରଥମ ଚାରିଟି ହେଉଛି ସଂସାରର ବିସ୍ତାର, ପଞ୍ଚମ ମୋକ୍ଷ ସଦା ମୋରେ ନିହିତ ଅଛି। ମୋର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପଞ୍ଚ କ୍ରିୟା ପଞ୍ଚ ଭୂତରେ ପ୍ରକାଶିତ—ପୃଥିବୀରେ ସୃଷ୍ଟି, ଜଳରେ ସ୍ଥିତି, ଅଗ୍ନିରେ ସଂହାର, ବାୟୁରେ ତିରୋଭାବ, ଆକାଶରେ ଅନୁଗ୍ରହ। ପୃଥିବୀରେ ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଜଳରେ ବୃଦ୍ଧି, ଅଗ୍ନିରେ ସବୁ ନଶ୍ଟ, ବାୟୁରେ ବିକ୍ଷେପ, ଆକାଶରେ ଧାରଣ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ମୋର ଏହି ପଞ୍ଚ କ୍ରିୟା ବୁଝିବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚ ମୁଖ ରହିଛି—ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି ମୁଖ, ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ। ହେ ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଓ ସ୍ଥିତି ଏହି ଦୁଇ କ୍ରିୟା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ। ଏହି ଭାଗ୍ୟ ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଦୟାକରି ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ତିରୋଭାବ ନାମକ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରିୟା କେବଳ ରୁଦ୍ର ଓ ମହେଶଙ୍କର, ଅନ୍ୟ କେହି ଲଭିପାରିବେ ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘ କାଳ ବିତିବାରୁ ତୁମେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କାର୍ଯ୍ୟ ଭୁଲିଯାଇଛ, କିନ୍ତୁ ରୁଦ୍ର ଓ ମହେଶ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଭୁଲିନାହାନ୍ତି। ଆମେ ଆମର ଦେହ, ବସ୍ତ୍ର, କ୍ରିୟା, ଯାନ, ଆସନ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁକୁ ସମାନ କରିଛୁ। ମୋର ଜ୍ଞାନରୁ ବିୟୋଗ ହେବାରୁ, ହେ ବତ୍ସମାନେ, ଏହି ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଯଦି ମୋର ଜ୍ଞାନ ଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏପରି ମହେଶ ସ୍ୱରୂପର ଅଭିମାନ ହେବ ନଥାନ୍ତା। ତେଣୁ, ମୋର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିମାନ ନାଶ ପାଇଁ, ‘ଓଁ’ ନାମକ ମନ୍ତ୍ର କୁ ପଠନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ନିଜ ମହା ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ‘ଓଁ’ ଶିଖାଇଛି। ଓଁ ପ୍ରଥମେ ମୋର ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ବୋଧକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲା। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି ମୁଁ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ; ଏହାର ସ୍ମରଣ ହେଉଛି ମୋର ସ୍ମରଣ। ‘ଉ’ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ତର ମୁଖରୁ, ‘କ’ ପଶ୍ଚିମ ମୁଖରୁ, ‘ମ’ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖରୁ, ବିନ୍ଦୁ ପୂର୍ବ ମୁଖରୁ, ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହିପରି ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ, ପୁନଃ ଏକ ଏକାକାର ହୋଇ ‘ଓଁ’ ହୁଏ। ଯେଉଁ ସବୁ ନାମ ଓ ରୂପ, ବେଦର ଦୁଇ ପରିବାର, ସବୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହିଠାରୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯାହା ସବୁକିଛିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ—‘ଅ’ ଆରମ୍ଭରୁ ଏବଂ ‘ନ’ ଆରମ୍ଭରୁ। ଏହି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରୁ ପଞ୍ଚ ଭାଗରେ ମାତୃମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତେଣୁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଚାରି ମୁଖରୁ ତିନିପଦୀ ଗାୟତ୍ରୀ ତିନି ଭାଗରେ। ଏଠାରୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଏଠାରୁ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ର; ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ସଫଳତା ମିଳେ। ଏହି ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ଲଭ୍ୟ, ସମସ୍ତ ରାଜମନ୍ତ୍ର ଶୁଭ ଭୋଗକୁ ଦେଇଥାଏ। ତାପରେ ଗୁରୁ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ପରଦା ଦେଇ, ଅମ୍ବିକା ସହିତ ଉତ୍ତରାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ବସିଥିବା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ କମଳ ହସ୍ତ ରଖି, ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଲେ। ଯନ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ର ତିନିଥର ପଢି, ତାଙ୍କୁ ଓ ନିଜକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ଶିଷ୍ୟ ହସ୍ତ ବନ୍ଧି, ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଏହି ଜଗତ୍ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— “ନିରାକାର ସ୍ୱରୂପକୁ ନମସ୍କାର, ନିରାକାର ତେଜକୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ରୂପର ନାଥକୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ଧ୍ୱନି ଭାବରେ ଯିଏ, ଓଁ ଆକାର ଲିଙ୍ଗ ଅଂଶକୁ ନମସ୍କାର, ସୃଷ୍ଟି ଓ ତାହା ପରେ ସବୁକିଛି ତିଆରି କରିଥିବାକୁ, ପଞ୍ଚମୁଖୀକୁ ନମସ୍କାର। ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଆକାର, ପଞ୍ଚ କ୍ରିୟା କରୁଥିବା, ଅନନ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତିର ମଝି, ସ୍ୱରୂପ ଓ ପରମ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ଶମ୍ଭୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ ଅଂଶର ଅତୀତ। ଏପରି ଶ୍ଲୋକରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରିୟମାନେ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି। ମୋର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ‘ଓଁ’ ମନ୍ତ୍ର ପଠ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ଼, ଭାଗ୍ୟ ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ସବୁଠି ଶାଶ୍ୱତତା ଆସେ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଯେତେବେଳେ ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଠିଲେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଯେତେବେଳେ ଆର୍ଦ୍ରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଯାତ୍ରା ସହ ଯୋଗ ହୁଏ, ପୁଣ୍ୟ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ବଢ଼ିଯାଏ। ମୃଗଶିରା ଶେଷ ଓ ପୁନର୍ବସୁ ଆରମ୍ଭ ସମୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ। ଆର୍ଦ୍ରାକୁ ସଦା ପୂଜା, ନୈବେଦ୍ୟ, ହୋମ ପାଇଁ ସମାନ ମନ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଉଷାକାଳରେ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ।