ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରରେ କହାଯାଇଛି ଯେ, ଶାସ୍ତ୍ରର ଶିରୋଭାଗରେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଏ; ଏହିପରି ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବି ଶାସ୍ତ୍ରର ମୁଖ ଭାଗରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଏହି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣୟ ହୁଏ ଯେ ଆତ୍ମା କେତେ ଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ସାଧାରଣ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମର ଉପାୟ ଭାବେ ବି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏହି ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମର୍ଥିତ ଓ ଏହାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟୁଟ। ଶୈବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ, ଯାହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, କିଛି ଅଂଶରେ ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ। ଏହା ଶୈବ ଆଗମ ଓ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ଅଂଗଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ଆଗମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ସ୍ଥାପିତ। ଶୈବ ଆଗମ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଅଶାସ୍ତ୍ରୀୟ, ଦୁଇଉ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଆଗମ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, ଅନ୍ୟଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଗମ ପ୍ରଥମେ ଦଶପ୍ରକାର, ପରେ ଆଉ ଏଠାରେ ଅଠାରପ୍ରକାର, କାମିକା ଓ ଅନ୍ୟ ନାମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହାକୁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଆଗମ ବ୍ୟାପକ, ଏହା ଏକ ଶତ କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ଯେଉଁଠି ପଶୁପତ ନିୟମ ଓ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଯାଏ। ଯୁଗ ଯୁଗରେ ଏହି ଆଗମ ଯୋଗ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଶିବ ନିଜେ ଏହାକୁ ଏଠା-ଉଠାରେ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି। ସାର ଭାବରେ, ଏହାର ଚାରି ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟାତା ହେଲେ ମହାମୁନି—ରୁରୁ, ଦଧିଚି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଉପମନ୍ୟୁ। ଏହିମାନେ ପଶୁପତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସଂଗ୍ରହଗୁଡିକର ପ୍ରଚାରକ; ଏହିମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ପରମ୍ପରା ଶତ-ହଜାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି। ସେଉଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଚାରିପ୍ରକାର ଆଚରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ବିବର୍ଣ୍ତିତ, ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ପଶୁପତ ଯୋଗ ଶିବଙ୍କୁ ନିଜେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହିପରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ପଶୁପତ ଯୋଗ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଯୋଗ ଯୁକ୍ତ ଉପାୟ ବିବର୍ଣ୍ତିତ। ଯୋଗ, ଅଠଟି ନାମରେ ଗଠିତ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ଏହି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଉଚ୍ଚ, ଦୃଢ଼ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ; ଶିବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଯାହାର ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ। ତାଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ ହେଉଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶିବକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିପାରିବା; ଶିବଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦ୍ୱାରା ଲୋକୀୟ ଜନ୍ମର କାରଣରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ। ତାପରେ, ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଥିବା ଏକ ଶିବ ସମାନ ହୁଏ; ଏହି ଉପାୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଅଲଗା ଭାବେ ଘୋଷିତ। ଶିବ, ମହେଶ୍ୱର, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଓ ପିତାମହ—ସଂସାରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏବଂ ପରମାତ୍ମା—ଏହି ମୁଖ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ। ଏହି ଅଠପ୍ରକାର ନାମ ଶିବର ପ୍ରଧାନ ଚିହ୍ନ; ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ନାମ ଶାନ୍ତିଆତୀତ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଅନୁକ୍ରମରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ସଦାଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ ପାଞ୍ଚ ଉପାଧି ସହିତ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବିତ; ଏହି ଉପାଧି ବିଲୟ ହେଲେ, ନାମ ମଧ୍ୟ ବିଲୟ ହୁଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଏକା ନିତ୍ୟ; ଅବସ୍ଥା ଧାରଣ କରିଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ। ଅବସ୍ଥା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ, ଧାରଣ କରୁଥିବା ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯଦି ଅନ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର ହୁଏ, ତାହାର ଲାଭ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ନାମ ସ୍ୱରୂପର ଅନ୍ୟ ନାମ ଭାବରେ କହାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ତିନି ନାମ ତିନିପ୍ରକାର ଉପାଧି ଓ ଭୌତିକ କାରଣ ସହିତ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶିବକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାଏ। ପୂର୍ବ ଅପବିତ୍ରତା ନଥିବା ଓ ନିଜ ଶୁଦ୍ଧତା ଦ୍ୱାରା, ଶିବ ସଦା ଶୁଦ୍ଧ; ଏହିପରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ କୁହାଯାଏ। କିମ୍ବା, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଗୁଣର ଏକମାତ୍ର ଧାରକ ଭାବରେ, ଶିବଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ କଥା କହୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶିବ କୁହନ୍ତି। ତେଇଶ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରକୃତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପ୍ରକୃତି ପରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପଚିଶତମ ପୁରୁଷ ଉଚ୍ଚ। ଯାହା ବେଦର ଆରମ୍ଭରେ ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲେଖିତ, ବେଦର ଶେଷରେ ଏକମାତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ। ପରମେଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି ସେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ପ୍ରକୃତିରେ ବିଲୟ ହୋଇଥିବା ଯାହାରୁ ଉପରେ; ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଦୁଇଉର କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। କିମ୍ବା, ଏହି ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱ ତିନି ଗୁଣରେ ଗଠିତ; ପ୍ରକୃତିକୁ ମାୟା ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱର ମାୟାଧିଶ। ଅନନ୍ତ ଯେଉଁଠି ମାୟାକୁ ଚଳିତ କରନ୍ତି, ପରମେଶ୍ୱର ସହିତ ଏକତ୍ୱରେ ସେ କାଳର ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା, ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଦୁଃଖର କାରଣ, ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର କୁହନ୍ତି; ଶିବ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାରଣ। ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଭୌତିକ ଉପାଧି, ଶରୀର ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଗରେ ଶିବ ସର୍ବଦା ବ୍ୟାପି ଓ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହିପରି ସେଉଁଠି ରୁଦ୍ର। ଶିବ ଜଗତର ପିତା ଓ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଧାରଣ କରିଥିବାମାନେ; ପିତୃତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ ଭାବେ ଘୋଷିତ। ଏକ ଚିକିତ୍ସକ ରୋଗର କାରଣ ଜାଣି ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରେ, ଏହିପରି ଭୋଗ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଶିବ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ସେ ସଂସାରର ନିତ୍ୟ ନାୟକ, ମୂଳରୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସଂସାରର ଚିକିତ୍ସକ କୁହନ୍ତି। ଦଶ ଅର୍ଥର ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ ବି, ସେ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥା—ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ—ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ଅଣୁ ଆତ୍ମାମାନେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହୋଇ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର କାରଣ ଅସତ୍ୟ ହେଲେ ବି ଅଜ୍ଞାନରେ ରହନ୍ତି।