ପ୍ରଭୁ ଶିବ କହିଲେ—"ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ମୋ ଉପାସନା କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ମାତ୍ର ଏକ ଶିବରାତ୍ରିରେ ମୋ ପୂଜା କଲେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଫଳ ଏକାଥରେ ମିଳିଯାଏ। ଏହି ଶିବରାତ୍ରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ତାହାର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଏହି ସମୟ ମୋ ଧର୍ମର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହା ମୋ ବିଗ୍ରହ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ, ଏହି ଦିନ ମୋ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ମାର୍ଗ। ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯେତେବେଳେ ଦୀପସ୍ତମ୍ଭ ଆକାରେ ଦେଖାଦେଲି, ସେହି ସମୟ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରର ଆରମ୍ଭ ଅଂଶରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଯିଏ ମୋତେ, ଉମା ସହିତ କିମ୍ବା ମୋ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଥାଏ, ସେ ମୋ ପାଖରେ ଗୁହାରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଥିବା ଭକ୍ତଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ସେହି ଦିନ ମୋର ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରରେ ଫଳ ମିଳିଯାଏ, ଯଦି ତାହା ସହ ପୂଜା କରାଯାଏ ତେବେ ତାହାର ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନାତୀତ। ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ ଲିଙ୍ଗ ଆକାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲି, ସେଇ ଲିଙ୍ଗଠାରୁ ଲିଙ୍ଗସ୍ଥଳୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ, ଏହା ପ୍ରପଞ୍ଚ ଦେଖିପାଇଁ ଓ ପୂଜା ପାଇଁ ଅଣୁ ପରି ହେବ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ, ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ; ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ କଲେ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଅଗ୍ନିପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଅରୁଣାଚଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ଏଠାରେ ଅନେକ ମହାପୁନ୍ୟ ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ହେବେ, ଏଠାରେ ବସିବା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ମାତ୍ରରେ ଜୀବମାନେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିବେ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉତ୍ସବ ଓ ଜନସମାଗମ ଏଠାରେ ହେବ, ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି ଦିଆଯିବ, ଉପହାର ଦିଆଯିବ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କୋଟିଗୁଣା ହେବ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମୋ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେହୀ ମୋକ୍ଷ ପାଇଯାନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟି। ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗରୂପେ ମୋର ପୂଜା କଲେ, ମୋ ଲୋକରେ ବାସ, ସାନିଧ୍ୟ, ସାଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ମିଳେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ—ସାୟୁଜ୍ୟ, ସାମୀପ୍ୟ, ସାରୂପ୍ୟ, ସାଲୋକ୍ୟ ଓ ସାର୍ଷ୍ଟି—ପୂଜାର ଫଳ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆବଶ୍ୟକ ଫଳ ପାଇବା। ଏଭଳି କୃପା କରି ପ୍ରଭୁ ଶିବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବିନୀତ ଓ ବିଧିମାଧବଙ୍କ ସେନାକୁ ପୁନଃ ଜୀବିତ କରିଦେଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅମୃତଧାରା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଏବଂ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରିବାକୁ କହିଲେ— "ମୋର ଦୁଇଟି ରୂପ ଅଛି—ସଗୁଣ ଓ ନିର୍ଗୁଣ; ଏହି ଦୁଇ ରୂପ ଅନ୍ୟ କାହାରି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନୁହେଁ। ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ତମ୍ଭରୂପ ଓ ପରେ ଶିଶୁରୂପରେ ମୋ ପ୍ରକଟି ହେବା, ଏହି ଦୁଇ ଅବସ୍ଥା—ବ୍ରହ୍ମା ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଗୁଣ, ଏବଂ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ସଗୁଣ। ଏହି ଦୁଇ ଅବସ୍ଥା କେବଳ ମୋରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ନୁହେଁ; ତେଣୁ ନ ତୁମେ, ନ ଅନ୍ୟ କେହି ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ଧାରଣ କରିପାରିବେ। ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ନିମନ୍ତେ କଳହ ହେଲା, ସେହି ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିଲା; ତାହା ଦୂର କରିବାକୁ ଏଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି। ତୁମେ ନିଜ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କର, ମନକୁ ମୋ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ; ମୋର କୃପାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ। ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ହେଉଛି ପରମ ପ୍ରମାଣ, ପୁନଃପୁନଃ ଅଧିକାର; ଏହି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଗୁପ୍ତ ସତ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରେମରେ କହୁଛି। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ମୋର ରୂପ ଏକାଳ ଓ ବିଭାଗ ଦୁହିଁ ଅଛି; ବ୍ରହ୍ମ ହେବାରୁ ମୁଁ ଈଶ୍ୱର, ସୃଷ୍ଟି ଓ ଦୟା କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଦ୍ୱାରା। ମୋର ବିଶାଳତା ଓ ବିସ୍ତାର କାରଣରୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ; ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କେଶବ, ମୋ ସମାନ; ଏବଂ ବ୍ୟାପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆତ୍ମା, ଓ ସନ୍ତାନମାନେ। ଅନ୍ୟେ କେବଳ ଜୀବ, ସେମାନେ ଆତ୍ମା ନୁହେଁ—ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ଏହି ପଦ୍ମଜ ଜଗତ୍ ମୋର କୃପା ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବ। ମୋର ଏହି ଅନନ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ଆଦିରେ ନିରାକାର ଲିଙ୍ଗ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରତିତି ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଏହି ମୋର ଅଜ୍ଞାତ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲି; ଏଭଳି ମୁଁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଅନୁଗୁଣ ହେଲି, ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖାଦେଲି। ମୋର ଏହି ଗୁଣମୟ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱକୁ ଜାଣ, ଏହି ନିରାକାର ସ୍ତମ୍ଭ ମୋର ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଉପଲବ୍ଧିର ଉପାୟ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ମୋର, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ତୁମେ ସଦା ପୂଜିବା ଦରକାର। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଦା ମୋର ସ୍ବରୂପ, ମୋର ସ୍ଥିତିର କାରଣ; ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଦା ଗଭୀର ଭକ୍ତିର ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଲିଙ୍ଗୀ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭେଦ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଏପରି ମୋର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଓ ପ୍ରିୟମାନେ, ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ନ ହେଉ। ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଫଳ ହେଉଛି ମୋ ସମତା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ମୋ ସହ ଏକତ୍ୱ। ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ, ପ୍ରତିମା ଦ୍ୱିତୀୟ; ଯଦି ଲିଙ୍ଗ ନାହିଁ, ତେବେ ପ୍ରତିମା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ନାହିଁ। ଏଉଁବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି ଆଦି ପାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ କ'ଣ?" ଶିବ କହିଲେ—"ଦୟାବଶତଃ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କର୍ମର ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ କହିବି। ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ସଂହାର, ତିରୋଭାବ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ—ଏହି ପାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ। ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ଚକ୍ର ଆରମ୍ଭ; ସ୍ଥିତି ହେଉଛି ତାହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା; ସଂହାର ହେଉଛି ତାହାର ନାଶ, ତିରୋଭାବ ହେଉଛି ତାହାର ଅଦୃଶ୍ୟତା। ମୋକ୍ଷ ହେଉଛି ଅନୁଗ୍ରହ; ଏହି ପାଞ୍ଚ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ। ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ନିରବ ଥାନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ସହର ଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ। ସୃଷ୍ଟି ଆଦି ଚାରି କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସଂସାରର ବିସ୍ତାର; ପଞ୍ଚମ ମୋକ୍ଷ ସଦା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଅଛି।