ଏହିପରି ଗଭୀର କଥାରେ, କୌଶିକୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଏହି ବାଘ ଯଦିଓ ପୂର୍ବରୁ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା, ତୁମ ଦୟାରେ ସେ ମଧ୍ୟ ପରମ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ। ଏଠାରେ କ’ଣ ବାଧା ଅଛି?” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପାର୍ବତୀ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଵରୂପକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ବିଲୟ ପରେ, ଦେବୀ ନିଜ ମାତା ମେନା ଓ ହିମାବତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଝିଅ ଛାଡ଼ିବାର ବିୟୋଗ ସହିପାରୁନଥିଲେ। ତାପରେ ତପସ୍ୟାରେ ଆସକ୍ତ, ଦେବୀ ଅରଣ୍ୟ ପାଖରେ ଥିବା ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଇଲେ। ବିୟୋଗର ବେଦନାରେ, ଦେବୀ ଫୁଲ ଭଳି ଅନେକ ଅଶ୍ରୁ ଢାଳିଲେ, ଏବଂ ଉପରେ ଗଛର ଡାଳିରେ ବସିଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ବି ବିୟୋଗର ଦୁଃଖରେ ଦୟାଳୁ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଅଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ନିଜ ସଖୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରି କଥା କହିଲେ। ଦେବୀ ନିଜ ସ୍ନେହରେ ବାଘକୁ ନିଜ ପୁଅ ଭଳି ଆଗରେ ରଖି, ତାଙ୍କ ଦେହର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦଶଦିଗ୍ ଆଲୋକିତ କରିଦେଲେ। ଏଭଳି ଗୌରୀ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପତି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରକ ମହାଦେବ ବସିଥିଲେ। ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ଅତି ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି ମନ୍ଦରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରେ ଗଣେଶମାନେ ରହିଥିବା ଦେଖିଲେ, ମହାଦେବ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କ’ଣ କଲେ, ସେମାନେ କ’ଣ କଲେ? ଏହି ଦୃଶ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ଶବ୍ଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ପ୍ରେମର ଅନୁଭୂତିରେ ହୃଦୟକୁ ବ୍ୟାପି ଯାଏ। ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନର ଉତ୍ସୁକ୍ତାରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ, ସେଉଁଠିକୁ ଭିତରେ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଅନ୍ତଃପୁରରେ ମୁଖ୍ୟ ଗଣମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହର ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଦେବୀ ତ୍ରିଅମ୍ବକଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ। ଦେବୀ ଏଉଁଠାରୁ ଉଠିପାରି ନଥିଲେ, ତାହା ସମୟରେ ମହାଦେବ ଦୁଇହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ। ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ କୋଳରେ ରଖିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଥିଲେ; ତେଣୁ ମହାଦେବ ମୃଦୁ ହସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶଯ୍ୟାରୁ ତାଙ୍କ କୋଳରେ ବସାଇଲେ। ମହାଦେବ ହସି, ଚକ୍ଷୁ କମଳ ମେଳି, ଦେବୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି ମନରେ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରଥମେ କଥା କହିଲେ, “ସୁନ୍ଦରି, ଏହି ଯୁଗ ବିତିଗଲା ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ରୋଷ ଶମିତ ହେଉନଥିଲା। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ସମୟ ଚଳିଲା ନାହିଁ, ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱଭାବ ମୋ ମନକୁ ବ୍ୟାପି ନେଲା, ଏହା ମୋତେ ଚିନ୍ତା ଦେଇଛି। ସେଇ ପରମ ଅନୁଭୂତି କେମିତି ଭୁଲିଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଆମର ଇଚ୍ଛା ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲା, ଏଉଁଠି କୌଣସି ମନ ଅଶୁଦ୍ଧିର କାରଣ ନଥିଲା। ଯଦି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଭଳି ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅସନ୍ତୋଷ ଥାଏ, ତେବେ ଏହା ଚଳାଉଥିବା ଓ ଅଚଳ ଜଗତରେ କୁହିଅଛି। ମୁଁ ଅଗ୍ନିର ଶିଖରରେ ବସିଛି, ତୁମେ ସୋମର ଶିଖରରେ; ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ଦ୍ଵାରା ଧାରିତ। ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ; ଯଦି ଆମେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉ, ତେବେ ଜଗତ ନିରାଧାର ହୋଇଯିବ। ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ଅଛି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଯେପରି ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ ଅଭିନ୍ନ, ସେପରି ଏହି ଚଳ ଅଚଳ ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଅଭିନ୍ନ। ତୁମେ ନିଜେ ଶବ୍ଦାମୃତ, ମୁଁ ଅର୍ଥାମୃତ; ଦୁଇଁଜଣ ଅମୃତ ଅଟୁଟ, ତେବେ ବିଚ୍ଛେଦ କେମିତି? ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଦେଉଥିବା, ମୁଁ ଜାଣିବାଯୋଗ୍ୟ; ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞେୟ ଯେଉଁଠି ଏକାତ୍ମ, ସେଉଁଠି ବିଭେଦ କେଉଁଠୁ? ମୁଁ କ୍ରିୟାରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ନାହିଁ ସୃଜନ କରି, କାରଣ ନିର୍ଦେଶ ଦ୍ଵାରା ସବୁ ହୁଏ; ନିର୍ଦେଶ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ସ୍ଵାଧୀନତା ନିଜେ ନିର୍ଦେଶରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଯଦି ମୁଁ ନିର୍ଦେଶ ରହିତ ହୁଏ, ତେବେ ମୋର ସ୍ଵାଧୀନତା କ’ଣ? ଆମେ କଦାଚିତ୍ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉନାହିଁ; ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ କେବଳ ଲୀଳାରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ତୁମ ପାଖରେ କୌଣସି ଅଜ୍ଞାତ ନାହିଁ, ତେବେ କାହିଁକି ରୋଷିତ ହେଲେ? ତାହାପରେ ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମ ରୋଷ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛି। ତୁମେ ଯାହା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଅପକାର କର, ଏପରି କିଛି ତୁମେ କରିନାହଁ, ହେ ପ୍ରିୟମ୍ବଦେ, ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱରୀ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମର ମୂଳ ତାଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅକୃତ୍ରିମ; ନିଜ ସ୍୵ାମୀ ମୃଦୁ ଓ ସତ୍ୟ କଥା କହିବା ପରେ, ଦେବୀ ମୃଦୁ ହସରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଲାଜରେ, କୌଶିକୀ କିଛି କୁହିଲେ ନାହିଁ, ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ; ଏବେ ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କ କଥା କହିବି, ଶୁଣ। ଦେବୀ କୌଶିକୀ ମୋ ଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି; ଏପରି କୌଣସି କନ୍ୟା ନ ଜନ୍ମିଛି, ନ ଜନ୍ମିବ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଶୌର୍ୟ, ଭିନ୍ଧ୍ୟାରେ ବାସ, ଜୟ, ଏବଂ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବା ତାଙ୍କର। ସେ ନିତ୍ୟ ସଂସାରରେ ଦୃଶ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଜଗତର ନିରନ୍ତର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରଶଂସା କରିବେ। ଏପରି ଦେବୀ କଥା କହିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସଖୀ ବାଘକୁ ଆଣି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ। ଦେବୀ ଦେଖି କହିଲେ, “ଏହି ବାଘକୁ ଦେବତାମାନେ ଉପାୟ ଭାବେ ଆଣିଛନ୍ତି; ଦେଖ, ମୋର କୌଣସି ଭକ୍ତ ଏଉଁଠି ତାଙ୍କ ସମାନ ନାହିଁ। ଏହି ବାଘ ମୋର ଦେବବନକୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିଲା; ସେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ନିଜ ସୁରକ୍ଷାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ। ତୁମେ ନିଜ ଦେଶ ଛାଡ଼ି ଏଠାକୁ ମୋ ଦୟା ପାଇଁ ଆସିଛ; ଯଦି ତୁମର ମୋପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଛି, ତେବେ ମୋତେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରେମ ଦେଖା। ନନ୍ଦିନୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ନିଜେ ଚିହ୍ନଧାରୀ ସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ ସଦା ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରେ ରହିଥାଏ, ହେ ପ୍ରଭୁ।