ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା—“ଏବେ ତମେ ନିଷ୍କନ୍ଧା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଲଜ୍ଜା ଛାଡି ଏବଂ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ହରି, ବିରିଞ୍ଚି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଖୁସି ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସହରକୁ ଯାଅ।” ଏପରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହି, ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ, ଡକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିବା ଶିବ, ଗିରିଜା ଓ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାପରେ ଆକାଶରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇ, ମହାନ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମୂଖ୍ୟ ମଘବନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଗଲେ। ଶିବ ଓ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଶିବ କେଉଁଠି ଗଲେ, କେଉଁଠି ବସିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ କଣ କଲେ? ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁହାରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରଶସ୍ତ ମନ୍ଦାର ପର୍ବତ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ନିବାସ ସ୍ଥାନ ହେଲା। ଶିବ ତାଙ୍କର ଶିର ଉପରେ ଅନ୍ୟତମ ତପସ୍ୟା କରିଲେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କର ପଦପଙ୍କଜ ଧୂଳି ସ୍ପର୍ଶରୁ ଉପଜିଥିବା ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ପର୍ବତର ଶୋଭାକୁ ହଜାରଟି ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ବି ଶତକୋଟି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଶୋଭା ଏହି ପର୍ବତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପୂର୍ବ। ତଥାପି, ଏତେ ଏହି ପର୍ବତର ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଶୋଭା ଅଛି, ଯେ ଏହା ଦେବତାଙ୍କର ନିବାସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି କାରଣରୁ, ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଦେବତା ଏହି ଅତି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପାଳିସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ ଶୁଦ୍ଧ ପଥର ଓ ଗଛରେ ଶୋଭିତ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସ୍ଥିର ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ପ୍ରତିଦିନ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ ଏହି ପର୍ବତର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ ଓ ପାନ କରିଥିବାରୁ, ଏହି ପର୍ବତ ପବିତ୍ରତା ଅର୍ଜନ କରି, ଏହାର ମହିମା ସମସ୍ତଂକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛି। ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଝରଣା ଜଳର ଶୀତଳ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ପର୍ବତ ଗୃତରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରି ପର୍ବତମାନଙ୍କର ରାଜା ଭାବରେ ଶୋଭା ପାଉଛି। ରାତିରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡିତ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ରାଜାଂକୁ ଛତା ଦେଇ ଶୋଭା ପାଉଛି। ଏହି ପର୍ବତ ରାଜା ରାଜସ୍ଥାନର ଚମରୀ ଦ୍ୱାରା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଖେଳାଳି ହାତ ଦ୍ୱାରା ଝାଡ଼ାଯାଉଛି। ପ୍ରଭାତକାଳରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ପର୍ବତ ନିଜ ଶୋଭାକୁ ଆଇନାରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦ, ବାତାସରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଲତା, ପ୍ରତିଦିନ ଫୁଲ ପଡ଼ିବା ଓ ଝୁଲିଥିବା କୋମଳ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଏହି ପର୍ବତ ରାଜା ତପସ୍ୱୀ ଗଛମାନଙ୍କର ଜୟଶ୍ରୀ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଛି। ଏହି ପର୍ବତର ଶିଖର ତଳ, ଉପର, ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଦ୍ୱାରା, ଏହା ମନେ ହୁଏ ଯେ ଏହି ପର୍ବତ ପୃଥିବୀରୁ ଉପରକୁ ଲୁଚିଯାଉଛି କିମ୍ବା ନିମ୍ନଲୋକକୁ ଝଡ଼ିଯାଉଛି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘିରା, ଏହା ମନେ ହୁଏ ଯେ ଏହି ପର୍ବତ ଆକାଶରେ ଚାଲିଯାଉଛି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖୁଛି ଓ ଅବିରତ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି। ଏହି ପର୍ବତର ଗୁହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନ ଖୋଲା ଓ ବଡ଼ ଖାଲି ଦ୍ୱାରା, ଏହି ପର୍ବତ ଅତି ଶୋଭା ଦ୍ୱାରା ଅତୃପ୍ତ ହୋଇ ହାଉଁଛି। ଏହା ମନେ ହୁଏ ଯେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଛି, ସମୁଦ୍ରକୁ ପାନ କରୁଛି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ବାନ୍ତି ଦେଉଛି, ଏବଂ ଆକାଶରେ ମେଘ ସହିତ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଛି। ଏହି ପର୍ବତର ନିବାସସ୍ଥଳୀ, ଆଇନା ପରି ଗଭୀର ଗୁହାରେ, ଗଛମାନଙ୍କର ଛାୟାରେ ଆବୃତ, ଏହି ଶୀତଳତା ତପୋବନର ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏଠାରେ ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ ପୋଖରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୀତଳ ହୋଇଥିବା ପବନ, ଯେଉଁଠି ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ ବସିଥିବେ, ସେଠାରେ ଫଳଦାୟକ ହୋଇଥାଏ। ସମ୍ଭୁ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଯେଉଁଠି ରୈଭ୍ୟ ତପୋବନ ନିକଟରେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ, ମହେଶ୍ୱର ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେବୀ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପାଳିସ୍ଥାନର ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାରେ ଲଗିଲେ। ସମୟ ବିତିଲା, ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଲା, ଦୁଇ ଭାଇ ଦାନବ—ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ—ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ମାନବ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟତା ଦେଲେ। ଏକ ଅଜନ୍ମା କନ୍ୟା, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ ହୋଇନାହିଁ, ଅଜୟ ଶୌର୍ୟ ରହିଛି—ସେ କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିବାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତି ହେବା—ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରି, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ।” ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ଦୁଇ ଭାଇ ଦାନବ ଜଗତକୁ ଅଧିକୃତ କଲେ, ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇଲେ। ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଆପଣଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଏହି ରଙ୍ଗର ଖଜାନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶକ୍ତି, ଅନିର୍ବିକ୍ଷଣ କନ୍ୟା, ଯେଉଁଠି ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ବଧ କରିବେ, ଦେବାକୁ ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ, ନୀଳ-ଲାଲ ଶୋଭାବନ୍ତି ଦେବୀ କଳୀ ରୂପେ ହସି, ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାଲମ୍ବ କଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଭବ ଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ହସି, ତାଙ୍କର ପତିକୁ ଏପରି କଥା କହିଲେ—“ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ରଙ୍ଗରେ ଏତେ ଆକର୍ଷଣ ଅଛି, ତେବେ ଏତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏହାକୁ କିପରି ଦମିତ କରିପାରିବେ? ଯଦି ଆପଣ ନିର୍ବିକ୍ଷଣ ହୋଇଥିବେ, ତେବେ ଆପଣ ମୋ ସହିତ କିପରି ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି? କାରଣ, ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନାହିଁ। ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିବା ଜଣେ ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧି ପାଇଁ ଭୋଗ ଉପାୟ ନୁହେଁ; ଏହି କାରଣରୁ, କାମକୁ ଜବରଦସ୍ତି ଭସ୍ମ କରାଯାଇଥିଲା।