ଏହି ଦିନ, ଦେବତାମାନେ ଗିରିଜାପତି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଗଭୀର ନମ୍ରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ବିଜୟ ହେଉ, ଶଙ୍କର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ମହାଶ୍ୱର, ଦୁଃଖିତଙ୍କର ରକ୍ଷକ! ମହେଶ୍ୱର, ଆମର ଅପରାଧକୁ ଖମା କରି ଦୟା ଦେଉ।” ତାପରେ ଏହିପରି କହିଲେ, “ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷକ, ଯଜ୍ଞର ନାୟକ, ଯଜ୍ଞକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା ଦୟାଳୁ ଶ୍ମଶାନପତି, ଆମର ଅପରାଧକୁ ଖମା କରି।” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ପରମ ନାଥ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଜୀବନ ପୋଷକ, ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା ନାୟକ—ଦୟା କର; ଆମର ଶୁଭେଚ୍ଛା ନିଅ।” “ପ୍ରଭୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ତୁମକୁ ଜଣାନଥିବା ଅଜ୍ଞମାନଙ୍କର ଅହଂକାର ଦୂର କରିଥିବା ତୁମେ; ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିଥିବା ତୁମେ।” “ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ତୁମର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ଖମା ହୁଏ; ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରିଥିବା ତୁମର ମହାନତା।” ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମରମାନେ ଏପରି ଶ୍ବସ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପରେ, ଦୟାର ସାଗର, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିବେଶିତ ମହାପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ବର୍ଷାଇଲେ; ଦୁଃଖିତଙ୍କର ମିତ୍ର ଶଙ୍କର ମାନବମାନେ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହାପରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୟାଳୁ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଭୟ ଦୂର କରି ହସି ଦେବମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି ଘଟିଛି, ଦେବମାନେ ଭାଗ୍ୟର ଆଜ୍ଞାରେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ, ସେମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ କଥା ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଭୁଲି ଚାଲିଛୁ।” “ଏହିପରି, ତମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ବିଷୟକୁ ସମାପ୍ତ ବୋଲି ଭାବି, ଲଜ୍ଜା ବା ବିରୋଧ ଛାଡି, ଖୁସି ହୋଇ ହରି, ବିରିଞ୍ଚି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ର ନଗରକୁ ଯାଉ।” ପ୍ରଭୁ ଏପରି ଦେବମାନେ କୁ କହିବା ପରେ, ଦକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା ଦେବତାମାନେ ର ଦେବ ଗିରିଜା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଦଣ୍ଡି ଦେଇ ଆକାଶରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ଦେବମାନେ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କର ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମାଘବନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ ଭରା ମନରେ ଚାହିଁଥିବା ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ହରା ଗିରିଜା ଓ ନିଜ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ, କେଉଁଠି ବସିଲେ, ସେଠି କଣ କଲେ? ସେ, ଦେବତାମାନେ ର ନାଥଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁହାରେ ଭରିତ ମାନ୍ଦାରା ପର୍ବତକୁ ନିଜ ତପସ୍ୟା ନିମିତ୍ତେ ଆଶ୍ରୟ କଲେ। ସେଠି, ଶିବଙ୍କୁ ନିଜ ଶିର ଉପରେ ଧରି ମାନ୍ଦାରା ପର୍ବତ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଶିବଙ୍କର ପଦର ଧୂଳି ସ୍ପର୍ଶ କରି ଜନ୍ମିଥିବା ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଏହି ପର୍ବତର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହଜାର ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଆପଣା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ; ଅନ୍ୟ ପର୍ବତର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଏବଂ ତୁଳନାଯୋଗ୍ୟ। ତଥାପି, ଏହି ପର୍ବତର ଏତେ ଅଧିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯେ, ଦେବତାଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥାନ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି କାରଣରେ, ପ୍ରଭୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପର୍ବତର ପାଦସ୍ଥଳୀ ସ୍ଫଟିକ ପର୍ବତ ଓ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ; ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ନିତ୍ୟ ବସିବାରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଛି। ଦିନକୁ ଦିନ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ ଏହାର ଜଳରେ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ କରିବାରେ, ଏହି ପର୍ବତ ପବିତ୍ରତା ଅର୍ଜନ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମହିମା ପ୍ରସାର କରିଛି। ଏହି ପର୍ବତର ପ୍ରବାହମାନ ଜଳ ଶୀତଳ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଲିପ୍ତ ହେବାପରି ଏହି ପର୍ବତ ରାଜା ପର୍ବତମାନେ ର ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ। ରାତିରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁକୁଟିତ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ରାଜା ଛତା ତଳେ ଦ୍ୱୀପ୍ତି ମାନିଛି। ପର୍ବତର ମହିଳାମାନେ ହାତରେ ପଙ୍ଖା ଦେଇ ଏହି ପର୍ବତକୁ ରାଜସ୍ୱ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠତାର ପଙ୍ଖା ଦେଇ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଭାତେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲାପରେ, ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ପର୍ବତ ନିଜ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଇନାରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବାପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିରୁଚିରୁ କରି, ବାତାସରେ ଲତା ଲୁଟୁଆଁ ହୋଇ, ଫୁଲ ଝରିଝରି ପଡ଼ି, କିଶଳୟ ଲଟକି ରହି—ଏହି ପର୍ବତ ରାଜା ତପସ୍ୱୀ ବୃକ୍ଷମାନେ ଲତା ର ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ଶିଖର କେବେ ତଳକୁ, କେବେ ଉପରକୁ, କେବେ ପାଶକୁ ଦେଖାଯାଉଛି, ମାନେ ଭୂମିକୁ ଲୁଟୁଆଁ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବାପରି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘିରି, ଏହି ପର୍ବତ ଆକାଶରେ ଦୂର ଦୂର ଦେଖି ନିରନ୍ତର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବାପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ଗୁହା ମୁହଁ ଦିନକୁ ଦିନ ବଡ଼ କରି ଖୋଲି, ଏହି ପର୍ବତ ଅସୀମ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଉବା କରୁଥିବାପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ପର୍ବତ ଦୁନିଆକୁ ଖାଇଁ, ସାଗରକୁ ପିଇଁ, ଅନ୍ତରର ଅନ୍ଧାରକୁ ବାନ୍ତି, ଆକାଶର ମେଘ ସହିତ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଥିବାପରି। ଏହି ପର୍ବତର ନିବାସସ୍ଥଳୀ ଆଇନା ଭଳି ଗଭୀର, ଶ୍ୟାମଳ ବୃକ୍ଷ ତଳରେ ଛାୟା ଦେଇ, ତପୋବନ ର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଶୀତଳତା ବଢ଼ିଛି। ଏଠି ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ପୋକରୀର ଶୀତଳ ବାତାସ ଯେଉଁଠି ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠି ଫଳଦାୟୀ ହୋଇଛି। ସମ୍ଭୁ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ରୈଭ୍ୟ ତପୋବନ ନିକଟରେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମର୍ଣ୍ଣ କରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ମହେଶ୍ୱର ତାପରେ ଦେବୀ ସହିତ ଅନ୍ତଃପୁରର ଉଦ୍ୟାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସମୟ ଗତି କରି, ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଗଲା; ଦୁଇ ଦାନବ, ଭାଇ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଜନ୍ମ ହେଲେ। ସେମାନେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦୁନିଆର ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ଠାରୁ ଅଜୟ ହେବାର ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲେ। ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଅଂଶ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଗର୍ଭ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନ ନେଇଥିବା, ଯାହାକୁ କେଉଁ ପୁରୁଷ ଛୁଇଁନଥିଲେ, ସେଠି ଅଜୟ ଶୌର୍ୟ ଥିଲା। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଅଜୟ କନ୍ୟା ପ୍ରତି ଆମେ ଆକାଂକ୍ଷା କରିବାକୁ ଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେବ।